Το βιβλίο Ζέλετσα Κυβερνείου Καρς Καυκάσου, του Κωνσταντίνου Παυλίδη, παρουσιάστηκε το απόγευμα της Τετάρτης στην κατάμεστη αίθουσα «Άγγελος Δεληγιώργης» του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί», στην Καλλιθέα.
Πρόκειται για ένα έργο ζωής, ένα λεύκωμα που αποτυπώνει τα βήματα του συγγραφέα στα μονοπάτια των προγόνων του που ξεριζώθηκαν από τον τόπο τους το 1918.
Όπως είπε ο Κωνσταντίνος Παυλίδης στην ομιλία του, η ιστορία αυτού του τόμου ξεκινά στην ουσία από τότε που ήταν μικρό παιδί 8-9 ετών, όταν ένας χοροδιδάσκαλος τον ρώτησε από πού ακριβώς ήταν οι Πόντιοι παππούδες του. Αυτή ήταν η ερώτηση που φύτεψε το σπόρο της περιέργειας και της έρευνας, αυτή στάθηκε η αφορμή για να αρχίσει να συλλέγει στοιχεία για τον Πόντο («από ένα γραμματόσημο μέχρι βιβλία», όπως λέει χαρακτηριστικά).
Όλα αυτά τα στοιχεία τα εμπλούτιζε κάθε καλοκαίρι που επισκεπτόταν το πατρικό του στο Βλαδικαυκάζ, και το 2013 πραγματοποίησε το μεγάλο ταξίδι στο Καρς. Έκτοτε, η Ζέλετσα και η διάσωση της ιστορίας της έγινε στόχος ζωής. Στο έργο που παρέδωσε ο Κ. Παυλίδης (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ινφογνώμων) έχει συμπεριλάβει κάθε πληροφορία από ελληνικά, ρωσικά και τουρκικά αρχεία, προσωπικά αρχειακά έγγραφα, διηγήσεις, οικογενειακές φωτογραφίες, πληροφορίες από ηχητικά ντοκουμέντα, αλλά και υλικό που μοιράστηκαν μαζί του φίλοι και συγγενείς από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, το Βλαδικαυκάζ, τη Μόσχα, τη Γεωργία και το Κιργιστάν.
Στο σπουδαίο ηχητικό υλικό που περιλαμβάνει τραγούδια, ψαλμούς, μουσικές, αφηγήσεις πρώτης και δεύτερης γενιάς, ο αναγνώστης έχει πρόσβαση χάρη στην τεχνολογία, και μέσω ενός κωδικού QR.
Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο Δημήτρης Μελισσανίδης, χάρη στη χορηγία του οποίου πραγματοποιήθηκε η έκδοση.
Δεν είναι όμως μόνο αυτό που τον συνδέει με τη Ζέλετσα και το Καρς, καθώς αυτός ήταν ο τόπος όπου γεννήθηκε ο αείμνηστος πατέρας του, ο Ζώρας. Με τα δικά του λόγια: «Εμείς ας σο Καρς, ας σο χωρίον Ζέλετσαν έρθαμε, και οι παλαιοί-ν- εμουν ας σην Αργυρούπολην εμάσεν» (μαρτυρία που περιλαμβάνεται στα προλεγόμενα του βιβλίου).
Για το λεύκωμα μίλησαν επίσης ο εκδότης και συγγραφέας Σάββας Καλεντερίδης, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» Θεόφιλος Καστανίδης (δικός του ο χαρακτηρισμός «απόσταγμα χρέους» του τίτλου) και η δρ Λαογραφίας Μυροφόρα Ευσταθιάδου.
Την παρουσίαση συντόνισε η Χριστίνα Χαφουσίδου (σύμβουλος διοίκησης της εφ. Ναυτεμπορική, διευθύντρια της Ποντιακής Γνώμης και του pontosnews.gr), η οποία εκπόνησε και τη φιλολογική επιμέλεια.
Στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα συμμετείχαν οι: Μπάμπης Μουρατίδης (λύρα), Γιάννης Μιχαηλίδης (τραγούδι), Νίκος Ματζηρίδης (κλαρίνο), Δημήτρης Μιχαηλίδης (ακορντεόν) και Φίλιππος Πουρπουτίδης (νταούλι, ντέφι).
Το παρών στην εκδήλωση έδωσαν εκπρόσωποι του μεγάλου κοινού των Ποντίων (μέλη του ΔΣ της ΕΠΜ, του «Φάρου» Ποντίων Πατρών, της Ένωσης Ποντίων Νέας Σμύρνης και πολλοί άλλοι), της οικογένειας της ΑΕΚ (καθώς ο συγγραφέας είναι και φυσιοθεραπευτής της ομάδας), πανεπιστημιακοί κ.ά.
Ανάμεσά τους και η Λένα Νίτσου-Ψαθά, εγγονή του αείμνηστου Πόντιου δημοσιογράφου και συγγραφέα Δημήτρη Ψαθά αλλά και εκδότρια των απάντων του Δημήτρη Ψαθά.
Μιλώντας στο pontosnews.gr είπε πως οι κοινές προσφυγικές της ρίζες με τον συγγραφέα, η αγάπη της για τον Πόντο ως Πόντιας 4ης γενιάς και το πάθος της να μάθει ένα κομμάτι της ιστορίας άγνωστο μέχρι σήμερα, αυτό της ιστορίας της περιοχής του Καυκάσου, Ζέλετσας Κυβερνείου Καρς, την έφεραν στον Σύλλογο Ποντίων «Αργοναύται-Κομνηνοί» του οποίου μέλος υπήρξε και ο συγγραφέας παππούς της.
«Στην παρουσίαση του βιβλίου αυτού άκουσα την ομιλία του Δημήτρη Μελισσανίδη (ιδρυτή και δημιουργού του Μουσείου Προσφυγικού Ελληνισμού της “Κιβωτού του προσφυγικού ελληνισμού”) να μιλάει για την ιστορική σημασία του βιβλίου του Κωνσταντίνου Παυλίδη που με την έρευνα του κατέγραψε την ιστορία τριών ξεριζωμών του πολύπαθου ποντιακού λαού της προσφυγιάς από την περιοχή της Ζέλετσας τόπο καταγωγής και των δικών του προγόνων.
»Εντυπωσιάστηκα απο το πάθος αλλά και από την ωριμότητα του νεαρού συγγραφέα Κωνσταντίνου Παυλίδη και την αγάπη του για την ιστορία των προγόνων του που τον ώθησε σε μια πολύχρονη έρευνα γύρω απο την ιστορία της περιοχής της Ζέλετσας.
»Με συγκίνησε το πάθος του. Το ίδιο πάθος όπλισε και το χέρι του παππού μου Δημήτρη Ψαθά (πρόσφυγα πρώτης γενιάς) πριν από 58 χρόνια να γράψει και να κάνει έτσι γνωστή την ιστορία του τόπου όπου γεννήθηκε μεγάλωσε μορφώθηκε και στερήθηκε για πάντα με την Μικρασιατική Καταστροφή, αυτή της ιστορικής Τραπεζούντας του Πόντου και των ανθρώπων της», υπογράμμισε η Λένα Νίτσου κάνοντας ξεχωριστή αναφορά σε όλους όσοι μίλησαν για το βιβλίο και τον τραγουδιστή Γιάννη Μιχαηλίδη «με τη βελούδινη φωνή».
