Η αθυρόστομη Αμερικανή Ιέραξ Βικτόρια Νούλαντ που παρέσυρε την Ευρώπη –και κυρίως την Ουκρανία– σε έναν αιματηρό, θανατηφόρο και καταστρεπτικό πόλεμο που ακρωτηρίασε την χώρα, απειλεί και πάλι στο πεδίο των μαχών – από την ασφάλεια βεβαίως της Ουάσινγκτον και χωρίς να διακινδυνεύει η ίδια τίποτε. Αντιθέτως, η χώρα της ωφελείται πολλαπλώς –και κυρίως οικονομικώς– από το σύγχρονο ευρωπαϊκό δράμα.
«O Πούτιν θα δοκιμάσει ωραίες εκπλήξεις από την Ουκρανία στο πεδίο της μάχης» δήλωσε καθώς αναχωρούσε από το Κίεβο, χωρίς κανείς να καταλάβει πώς θα συμβεί αυτό με έναν στρατό κουρασμένο και ελλιπώς εξοπλισμένο, όπως ο ουκρανικός.
Ίσως ερμηνευτής των επιθυμιών της να ήταν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ζήτησε στρατιωτική εμπλοκή της Δύσης στον πόλεμο με αποστολή στρατευμάτων. Ποιας Δύσης; Του ΝΑΤΟ; Της ανύπαρκτης στρατιωτικά ΕΕ; Μεμονωμένων δυτικών κρατών; Μισθοφόρων;
Εμπλοκή του ΝΑΤΟ στον πόλεμο θα ήταν η απόλυτη καταστροφή. Η Ρωσία διεμήνυσε πως θα κάνει χρήση πυρηνικών όπλων. Και αυτό το γνωρίζει η Δύση. Άρα, αν εμπλακεί θα το κάνει εν πλήρει συνειδήσει πως οδεύει σε ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα.
Έχει επίγνωση των λόγων του ο Γάλλος πρόεδρος ή πετά φληναφήματα για να καλύψει την περιορισμένη από την αναμενόμενη υποστήριξη της Ουκρανίας από τη χώρα του, όπως τον κατηγορούν οι Γερμανοί και άλλοι Ευρωπαίοι; Και αν είναι το… βαποράκι της Νούλαντ;
Πάντως, οι Αμερικανοί και οι άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες –ακόμη και ο Μητσοτάκης– απέρριψαν την πρόταση. (Ο Έλληνας πρωθυπουργός προφανώς ανησυχεί πως αν την αποδεχθεί και αρχίσει να την υλοποιεί θα βρει μαζικές παραιτήσεις στο στράτευμα.)
Αλλά το ερώτημα παραμένει: Τι ήθελε να πει η φιλοπόλεμη ποιήτρια Βικτόρια Νούλαντ;
Η Δύση είναι προφανώς ενοχλημένη από τον έλεγχο σημαντικού μέρους των ουκρανικών εδαφών από τον Πούτιν. Αποδοχή της απώλειας των εδαφών αυτών δεν θα υπάρξει, αλλά ακόμη και μια «ψυχρή ειρήνη», ένα «πάγωμα» δηλαδή του πολέμου, θα προκαλέσει ρωσική αλαζονεία, υποβάθμιση του δυτικού κύρους, αποδοχή των μεθόδων εισβολής και από άλλους φιλόδοξους ηγεμόνες. Εξέλιξη δηλαδή αρνητική για χώρες που βασίζουν την ύπαρξή τους στην αποδοχή του διεθνούς δικαίου και των διεθνών κανόνων.
Η μοίρα της Ουκρανίας στον πόλεμο αυτό κρίθηκε από τη στιγμή που η Ρωσία δήλωσε πως αν απειληθεί η ακεραιότητά της θα κάνει χρήση πυρηνικών όπλων. Παραμένει ασαφές αν η Ρωσία περιλαμβάνει στην εδαφική της επικράτεια και τις περιοχές της Ουκρανίας που προσάρτησε μετά τον στρατιωτικό έλεγχό τους. Αλλά η απορία είναι: εμπλέκεσαι σε πόλεμο με μια πυρηνική δύναμη όταν δεν διαθέτεις πυρηνικά όπλα;
Η Ουκρανία διέθετε αλλά με αμερικανική παρότρυνση τα παρέδωσε στις αρχές του 1990 με την αίσθηση ότι θα προστατευθεί από τη Δύση. Το πόσο προστατεύεται το βλέπουμε στις ημέρες μας. Οι δυτικοί –και συγκεκριμένα η Γερμανία, και προφανώς και οι ΗΠΑ– αρνούνται να της δώσουν πυραύλους μακρού βεληνεκούς (τους Taurus, η Γερμανία), για να μην απειληθεί η Ρωσία στην επικράτειά της και διακινδυνεύσει η Δύση έναν πυρηνικό πόλεμο.
Την ανάγκην φιλοτιμίαν ποιούμενοι κάποιοι δυτικοί βλέπουν την Τουρκία να αλληθωρίζει προς το μέρος τους, για να βρουν πάτημα να της πουλήσουν είτε Eurofighter (Γερμανία) είτε να την εντάξουν στο πρόγραμμα των F-35 (Βικτόρια Νούλαντ) που φαίνεται η Ουάσινγκτον να το επιθυμεί περισσότερο από την Άγκυρα.
Οι S-400 παραμένουν ως πρόβλημα αλλά στο παρασκήνιο πρέπει να υπάρχει –για πρώτη φορά εδώ και αρκετό καιρό– κάποια ρήξη στις σχέσεις Άγκυρας-Μόσχας χωρίς να γνωρίζουμε την αιτία της. Ο Πούτιν δεν ανέβαλε, ακύρωσε την επίσκεψή του στην τουρκική πρωτεύουσα. Οι δύο χώρες όμως έχουν διεμπλακεί σε τόσους τομείς τα τελευταία αρκετά χρόνια που η πλήρης ρήξη είναι αδύνατη. Άλλωστε, μια χώρα σαν την Τουρκία με πολύπλευρη εξωτερική πολιτική δεν θα προέβαινε σε ένα τέτοιο βήμα σε σχέσεις που οικοδόμησε προσεκτικά. Οι μονομέρειες και η λογική του δεδομένου είναι εκτός των τουρκικών οριζόντων.
Η Κίνα, οι ΗΠΑ, η Τουρκία, η Ιαπωνία και η Γαλλία –που υποχώρησε από τη δεύτερη θέση– είναι οι πέντε χώρες με το μεγαλύτερο διπλωματικό δίκτυο στον κόσμο. Μετά από τη θετική για το ΝΑΤΟ εξέλιξη του θέματος της Σουηδίας, η Γερμανία δέχθηκε να μπει η Τουρκία στη δικής της εμπνεύσεως «Ευρωπαϊκή Ασπίδα» (European Sky Shield Initiative ESSI), μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε στα τέλη του 2022 με φόντο τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία. Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ –και το Βερολίνο– ο επιθετικός πόλεμος του Πούτιν φανέρωσε την ανάγκη για πρόσθετες συμμαχικές προσπάθειες, ιδίως στην αεράμυνα. Η νέα πρωτοβουλία έχει ως στόχο να συμβάλλει στην κάλυψη των κενών στο ευρωπαϊκό σύστημα αεράμυνας. Ελλάδα και Τουρκία εντάχθηκαν μαζί.
Τουρκία και ΕΕ βρήκαν ένα modus vivendi όπως το ήθελαν. Η Τουρκία συμμετέχει σε ό,τι την ωφελεί στις διαδικασίες της ΕΕ και οι ευρωπαϊκές χώρες την αποκλείουν από εκεί που τις ενοχλεί – από τη συμμετοχή στους θεσμούς (όπου θα κατείχε τη μερίδα του λέοντος) και από την ελεύθερη διακίνηση Τούρκων πολιτών.
Το θέμα της φυγής τούρκων προς τη Δύση και κυρίως προς τις ΗΠΑ έχει πάρει διαστάσεις, με την Ουάσινγκτον να έχει χαρακτηρίσει την Τουρκία Χώρα Ειδικού Ενδιαφέροντος (Special Interest Country). Ως αποτέλεσμα του χαρακτηρισμού αυτού, οι Τούρκοι μετανάστες στις ΗΠΑ θα υφίστανται λεπτομερή έλεγχο, θα κρατούνται περισσότερο χρόνο και θα υποβάλλονται σε λεπτομερή ανάκριση.
Στη λίστα αυτή τοποθετούνται χώρες που θεωρούνται πηγή τρομοκρατίας, χώρες που προστατεύουν την τρομοκρατία, χώρες που εξάγουν τρομοκρατία.
Τα τελευταία τρία χρόνια πέρασαν παράνομα από το Μεξικό στις ΗΠΑ περίπου 50 χιλιάδες Τούρκοι.
Το πρόβλημα της μαζικής μετανάστευσης από το Μεξικό στις ΗΠΑ και η αδυναμία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να το ελέγξει έχει προκαλέσει αποσχιστικά ρεύματα στο Τέξας που παρουσιάζουν δυναμική, αν και φαίνεται να μην απασχολούν προς το παρόν την κεντρική κυβέρνηση. Πάντως, κατά το Brexit, το Texit βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη στη δεύτερη μεγαλύτερη πολιτεία των ΗΠΑ.
