Ενοχή για συνολικά τέσσερις κατηγορούμενους πρότεινε ο εισαγγελέας της Έδρας Παναγιώτης Μανιάτης, ολοκληρώνοντας το πρώτο μέρος της αγόρευσής του, που άρχισε στις 09:00 και διακόπηκε στις 14:30, στη δίκη για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι.
Η πρόταση του θα συνεχιστεί στις 20 Φεβρουαρίου και σήμερα, Τρίτη, ζήτησε να κριθούν ένοχοι ο αρχηγός της Πυροσβεστικής Σωτήρης Τερζούδης, ο υπαρχηγός Βασίλης Ματθαιόπουλος, ο επικεφαλής του ΕΣΚΕ Ιωάννης Φωστιέρης καθώς και ο επίγειος επικεφαλής Νίκος Παναγιωτόπουλος.
Παράλληλα ζήτησε την απαλλαγή των τότε επικεφαλής του 199 Χρήστου Γκολφίνου, του Συντονιστικού Κέντρου Πολιτικής Προστασίας της Πυροσβεστικής Φίλιππου Παντελεάκου και του ΠΣ Νέας Μάκρης Δαμιανού Παπαδόπουλου.
Ο εισαγγελέας, αφού αγόρευσε για την τότε επιτελική, ηγετική πεντάδα της Πυροσβεστικής, προχώρησε την πρόταση του στον αξιωματικό που ήταν επικεφαλής για τη φωτιά στον κρίσιμο χρόνο πριν αυτή εισέλθει στο Μάτι για τον οποίο ζήτησε να κηρυχθεί ένοχος γιατί δεν εισηγήθηκε οργανωμένη απομάκρυνση των πολιτών.
«Ο επικεφαλής της φωτιάς αντιλήφθηκε τη δυναμική, την ταχύτητα και την επικινδυνότητα της φωτιάς, πλην όμως δεν εισηγήθηκε την οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών ως ο μόνος αρμόδιος» είπε ο εισαγγελέας για τον τότε διοικητή της Διοίκησης ΠΣ Αθηνών Νίκο Παναγιωτόπουλο.
Αναφερόμενος στον τέταρτο κατηγορούμενο από την Πυροσβεστική που του χρεώνει ευθύνες, ο εισαγγελέας τόνισε πως ο κ. Παναγιωτόπουλος το απόγευμα της καταστροφής του Ματιού ήταν επικεφαλής για την φωτιά που ξεκίνησε από το Νταού Πεντέλης και έφθασε στη θάλασσα.
Ο εισαγγελέας στάθηκε στον ρόλο του επίγειου επικεφαλής για τον οποίο είπε πως «έπρεπε να έχει εισηγηθεί οργανωμένη απομάκρυνση» καθώς ήταν αυτός που μετέβη σε σημείο που είχε πανοραμική εικόνα της φωτιάς.
«Όλοι μα όλοι οι μάρτυρες κατέθεσαν ότι σε εκείνο το χρονικό σημείο κατάλαβαν πως η φωτιά θα έφθανε στη θάλασσα. Δεν το αντιλήφθηκε ένας έμπειρος αξιωματικός;».
Όπως ανέφερε ο κ. Μανιάτης: «Μας είπαν ότι δεν υπήρχε χρόνος και ότι η απομάκρυνση χρειάζεται χρόνο να υλοποιηθεί. Αυτό δεν είναι έργο τής Πυροσβεστικής να το κρίνει. Δεν ήταν υποχρεωτική η σύγκληση του ΣΟΠΠ (Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας) αυτό μπορεί να γίνει μόνο εφόσον υπάρχει χρόνος, διαφορετικά ο αντιδήμαρχος ή ο δήμαρχος μπορεί να τα παρακάμψει.
Η απομάκρυνση εκ της φύσεως της δεν έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα, συνεπάγεται όμως την προηγούμενη ενημέρωση των κατοίκων. Οπότε κάθε κάτοικος, αν ενημερωνόταν, θα είχε τη δική του ευθύνη τής απόφασης. Κάτι παρόμοιο έγινε άλλωστε την ίδια ημέρα στη Κινέττα, εκεί οι συνθήκες ήταν πιο περίπλοκες μάλιστα. Και όμως το μέτρο σχεδιάστηκε έγκαιρα και πέτυχε. Η χώρα μας από τότε δεν έχει πάψει να ζει την εμπειρία των μεγάλων πυρκαγιών, χωρίς ωστόσο να κινδυνεύουν κάτοικοι, επειδή λήφθηκε έγκαιρα η πρόνοια να απομακρυνθούν.
Μάλιστα, ασκήθηκε και κριτική για κατάχρηση του μέτρου. Νομίζω όμως ότι αποτελεί κατάκτηση το γεγονός ότι η προτεραιότητα δίνεται στη διαφύλαξη της ανθρώπινης ζωής. Υπήρχαν και συνέτρεξαν όλες οι προϋποθέσεις για να υπάρξει εισήγηση για οργανωμένη απομάκρυνση των κατοίκων. Υπήρχε χρόνος για ανάληψη δράσης πολιτικής προστασίας των κατοίκων. Έπρεπε να έχει δοθεί εντολή από τον 7ο κατηγορούμενο, τον κ. Παναγιωτόπουλο.
Η παράλειψη αυτής της εισήγησης συνιστά σφάλμα που συνέβαλε στο τραγικό αποτέλεσμα. Μόνος αρμόδιος είναι ο επικεφαλής των επίγειων δυνάμεων, να τη δώσει και αυτός είναι ο 7ος κατηγορούμενος. Ούτε το ΕΣΚΕ (Ενιαίο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων) είχε τέτοια αρμοδιότητα, ούτε η ηγεσία της Πυροσβεστικής, η ευθύνη είναι προσωποποιημένη. Δεν έχουν όμως ευθύνη οι αυτοδιοικητικοί παράγοντες που κατηγορούνται για αυτό. Για τους λόγους αυτούς αποδείχθηκε το κατηγορητήριο σε βάρος του 7ου κατηγορούμενου και θα πρέπει να κηρυχθεί ένοχος»
Σε άλλο σημείο της αγόρευσης του ο εισαγγελέας τόνισε: «Θεωρώ πως αυτή η παράλειψη επέδρασε καταλυτικά στο τραγικό αποτέλεσμα. Δεν τιμά το Πυροσβεστικό Σώμα ούτε την Πολιτική Προστασία. Αν είχε δοθεί η εισήγηση αναπόδραστα οι κάτοικοι θα ενημερώνονταν και οπωσδήποτε θα κινητοποιούνταν. Πιθανώς από ΜΜΕ, μπορεί και από φορείς εκεί. Πώς γίνεται αυτό; Πόρτα πόρτα, με μηχανές, με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο. Η εισήγηση της οργανωμένης απομάκρυνσης θα συνεπαγόταν την ενημέρωση των κατοίκων. Η εισήγηση όμως όπως όλοι γνωρίζουμε δεν έγινε ποτέ, οπότε και η ενημέρωση των κατοίκων δεν έγινε ποτέ».
Η δεύτερη μεγαλύτερη τραγωδία παγκοσμίως
«Προσεγγίζουμε το πέρας μιας δίκης που αφορά ένα μείζον συμβάν που καθόρισε την ιστορία του τόπου μας» είπε κατά την έναρξη της αγόρευσής του, χαρακτηρίζοντας την καταστροφή στην Ανατολική Αττική τον Ιούλιο του 2018 τη δεύτερη μεγαλύτερη τραγωδία παγκοσμίως.
«Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι σε πολλά πράγματα πυροπροστασίας θα πρέπει να μιλάμε για την περίοδο προ της 23ης Ιουλίου 2018 και μετά. Το Μάτι ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη τραγωδία σε παγκόσμιο επίπεδο. Το συμβάν ολοκληρώθηκε μέσα σε δυο ώρες. Η διαφορά όλων των προηγούμενων περιπτώσεων με την υπό εξέταση υπόθεση είναι ότι στο Μάτι ζήσαμε ένα συμβάν μικρής διάρκειας από το οποίο όμως προκλήθηκε ο θάνατος άνω των 100 ατόμων και πολλών εγκαυματιών» είπε ο εισαγγελέας στην αρχή της αγόρευσης του και συνέχισε: «Το πρώτιστο αγαθό είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Το δικαστήριο σάς έχει ως αποστολή να δώσει απάντηση στο ερώτημα τι συνέβη εκείνη την ημέρα στην Ανατολική Αττική. Τι και ποιος έφταιξε. Είναι διαδικασία δύσκολη».
Όπως ανέφερε ο κ. Μανιάτης, η διερεύνηση των ευθυνών για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι ξεκίνησε με περισσότερους κατηγορούμενους τελικά δικάζονται 21 άτομα που δικαιούνται, όπως σημείωσε, να έχουν μια δίκαιη δίκη. «Φτάσαμε εδώ μετά από 15 μήνες ακροαματικής διαδικασίας, εξετάστηκαν δεκάδες μάρτυρες που ήρθαν εδώ. Έχω τη γνώμη πως ο κάθε καλόπιστος παρατηρητής θα διαπίστωσε ότι καταβλήθηκαν εργώδεις προσπάθειες για να αποκαλυφθεί η αλήθεια σε μια δύσκολη υπόθεση, όπως αυτή. Μέσα από μια ογκωδέστατη δικογραφία και ένα κυκεώνα στοιχείων και όχι πάντα μέσα από ιδεατές συνθήκες» πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Ενοχή Ματθαιόπουλου για εννέα πνιγμούς
Στη συνέχεια, ο εισαγγελέας αναφέρθηκε στις ευθύνες του τότε υπαρχηγού της Πυροσβεστικής Βασίλη Ματθαιόπουλου για την πρόκληση εξ αμέλειας των θανάτων εννέα ανθρώπων που πνίγηκαν στην θάλασσα.
Η εισαγγελική κρίση αφορά τη μη διάθεση των τριών πλοιαρίων της Πυροσβεστικής για περισυλλογή και διάσωση των ανθρώπων που βρέθηκαν στην θάλασσα κυνηγημένοι από την φωτιά. Όπως ανέφερε, «αυτή η εντολή δεν δόθηκε ποτέ» . Τόνισε δε, πως «η παράλειψη αυτή συνέτεινε στον διά πνιγμού θάνατο εννέα ατόμων και στην πολύωρη παραμονή στο νερό πολλών άλλων».
Εξηγώντας τα πραγματικά περιστατικά και το νομικό πλαίσιο της λειτουργίας της υπηρεσίας των πλωτών του ΠΣ, που βρισκόταν στον Πειραιά, ο εισαγγελικός λειτουργός κατέληξε πως ο κ. Ματθαιόπουλος ήταν εκείνος που θα έπρεπε να κινητοποιήσει τα πλοιάρια τα οποία όπως είπε «ήταν ετοιμόπλοα και μάχιμα» και θα μπορούσαν να έχουν συνδράμει σημαντικά «γιατί θα ήταν σημαντικός και ο αριθμός των ατόμων που θα μπορούσαν να διασωθούν. Ήταν εσφαλμένη η μη διάθεση τους».
Μάλιστα ανέφερε πως ο κ. Ματθαιόπουλος εκείνο το απόγευμα είχε επικοινωνήσει με τον αξιωματικό επικεφαλής των πλοιαρίων για τη φωτιά στον Κάλαμο: «Αν και υπήρχε η πληροφορία για άτομα στη θαλάσσια στο Μάτι, ο υπαρχηγός δεν έδωσε εντολή στον αξιωματικό να στείλει τα πλοιάρια. Ακόμη κι αν δεν μπορούσαν να προσεγγίσουν την ακτή, όπως ακούστηκε εδώ από κατηγορουμένους, θα μπορούσαν να περισυλλέξουν ανθρώπους που είχαν κολυμπήσει ανοιχτά λόγω του πυκνού καπνού».
Ο κ. Μανιάτης δύο φορές κατά την αγόρευση του αναφέρθηκε στην έλλειψη συντονισμού που όπως τόνισε δεν διαπιστώνεται μόνο μεταξύ της Πυροσβεστικής με άλλους φορείς, αλλά και μεταξύ των υπηρεσιών του Σώματος. «Υπήρξε μία καταγεγραμμένη έλλειψη συντονισμού και επικοινωνίας εντός της Πυροσβεστικής», ανέφερε και συνέχισε: «Ακούσαμε ότι οχήματα έφθασαν στο σημείο της φωτιάς και δεν ενημέρωναν καν ότι έφθασαν, οχήματα πήγαιναν σε λάθος σημείο ή οχήματα και Πυροσβέστες πήγαιναν και επιχειρούσαν κατά το δοκούν. Κατά συνέπεια το πρόβλημα ήταν διττό. Αφορούσε στα ούτως ή άλλως λίγα μέσα προς διάθεση, αλλά και στη μη αποτελεσματική αξιοποίηση των μέσων στα σημεία που περισσότερο χρειάζονταν».
