Ένα βιβλίο γραμμένο εξ ολοκλήρου στο πολίτικο ιδίωμα βάζει τους αναγνώστες στο πολίτικο «τραπέζι» χωρίς να τους κάνει… τουρίστες

Αποτυχημένοι αρραβώνες στην Κωνσταντινούπολη, Σεπτεμβριανά, απελάσεις του 1964. Η Αθηνά, μια 70χρονη που ζει το παρόν και αναπολεί με λαχτάρα το παρελθόν, «μιλά» με το πολίτικο ιδίωμα μέσα από τις σελίδες του βιβλίου της Νεκταρίας Αναστασιάδου Στα πόδια της αιώνιας άνοιξης.

Η πλοκή τοποθετείται στο 2016, τη χρονιά που είχε υποσχεθεί να συναντήσει έναν παλιό εραστή, σε ένα ραντεβού που είχε κλειστεί 40 χρόνια πριν, χωρίς όμως να έχει κανένα νέο του στο μεσοδιάστημα.

Πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα βιβλία που είναι γραμμένο εξ ολοκλήρου στο πολίτικο ιδίωμα. «Λατρεύω τα πολίτικα επειδή είναι παιχνιδιάρικο ιδίωμα που εύκολα υιοθετεί και πολιτογραφεί λέξεις από άλλες γλώσσες, όπως τούρκικα, αραβικά, περσικά, ιταλικά, γαλλικά, ισπανοεβραϊκά και αγγλικά. Κάθε Πολίτης, άσχετα από τη μόρφωσή του, “παίζει” με την ελληνική γλώσσα και επιπλέον πλάθει δικές του εκφράσεις» δήλωσε η συγγραφέας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη Βαρβάρα Καζαντζίδου.

Διευκρίνισε ακόμα ότι είναι εύκολο να διαβαστεί από τον καθένα και την καθεμία που γνωρίζει νέα ελληνικά, τονίζοντας ότι στα πολίτικα θα βρει κανείς ομοιότητες και με τα κυπριακά και με τα ποντιακά. Μάλιστα η Νεκταρία Αναστασιάδου χρησιμοποιεί… τρικ για να εξηγήσει κάποιες «άγνωστες» λέξεις, όπως σαλκίμι, κεντιανό, τράχωμα ή κουντουράς.

«Μέσα στο βιβλίο δεν υπάρχουν ετυμολογίες, ούτε ρητές εξηγήσεις. Το δούλεψα πάρα πολύ έτσι ώστε να μην υπάρχει ποτέ ανάγκη από γλωσσάρι. Μεταχειρίζομαι συνάφεια, συνώνυμα, διάλογο, επίθετα και άλλες τεχνικές, ώστε να κάνω τις λέξεις κατανοητές μέσα στη ροή του λόγου. Με κάποιο τρόπο δημιουργώ ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο ο Έλληνας αναγνώστης μπορεί να κάθεται στο πολίτικο τραπέζι μας και να καταλαβαίνει, δίχως να είναι τουρίστας που χρειάζεται αστερίσκους» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Άλλωστε, η Αθηνά καθώς αναμένει το ραντεβού της μπλέκεται σε δολοπλοκίες και καβγάδες στην πολυκατοικία όπου ζει, και βάζει σε κίνδυνο τη φιλία της με τη Νίνα, μια Ελληνίδα αρχιτεκτόνισσα που ζει στην Πόλη. Συχνά η κεντρική ηρωίδα είναι αυτή που εξηγεί τις λέξεις που δεν καταλαβαίνει η Νίνα και μαζί μ’ αυτήν γίνονται κατανοητές και από τους αναγνώστες.

Το Στα πόδια της αιώνιας άνοιξης είναι για τη Νεκταρία Αναστασιάδου «μια λογοτεχνική εκδήλωση αγάπης προς τους ελεύθερους ανθρώπους όλου του κόσμου», το βιβλίο για το οποίο είναι περισσότερο περήφανη.

Την απόφαση να γράψει ένα μυθιστόρημα στα πολίτικα την πήρε μετά από «στοίχημα» που έβαλε με τον εαυτό της. «Ήξερα ότι θα είναι δύσκολο να εκδώσω κάτι στα πολίτικα στην Ελλάδα ως πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας. Γι’ αυτό και έγραψα το πρώτο μου βιβλίο A Recipe for Daphne στα αγγλικά και είχε μεγάλη επιτυχία. Χαρακτηρίστηκε από την Washington Post ως “ένα λαχταριστό ντεμπούτο” και συμπεριλήφθηκε στη λίστα αγαπημένων βιβλίων της Ελίφ Σαφάκ για τους New York Times», εξήγησε.

Στη συνέχεια έγραψε ένα διήγημα στα πολίτικα, με το οποίο διαγωνίστηκε το 2019 στον «Ζωγράφειο Αγώνα», τον λογοτεχνικό διαγωνισμό που θεσμοθετήθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον 19ο αιώνα. «Είπα από μέσα μου ότι αν κερδίσει αυτό το διήγημα, τότε αυτό είναι σημάδι για μένα ότι πρέπει να συνεχίσω να γράφω στα πολίτικα» αποκάλυψε. Το διήγημα είναι το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου της που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Και το στοίχημα φαίνεται ότι το κέρδισε δύο φορές, καθώς αυτή η ιδιαίτερη γραφή της έφερε μια πρόσκληση για το International Writing Program στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα.

«Το πρόγραμμα υπάρχει εδώ και περίπου 70 χρόνια και κάθε χρόνο καλούνται συγγραφείς από διάφορες χώρες του κόσμου. Η δική μου συμμετοχή ήταν ιδιαίτερη, επειδή ήταν η πρώτη φορά που κάποιος συγγραφέας εκπροσώπησε την Ελλάδα και την Τουρκία μαζί» δήλωσε η Νεκταρία Αναστασιάδου.

Ο Νομπελίστας Ορχάν Παμούκ και οι Έλληνες Θανάσης Βαλτινός, Κώστας Ταχτσής, Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ και Χρήστος Χωμενίδης είναι μερικοί από τους συγγραφείς που έχουν συμμετάσχει σε αυτό το κορυφαίο πρόγραμμα δημιουργικής γραφής.

Στις 10 εβδομάδες που βρισκόταν στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα έκανε παρουσιάσεις για το πολίτικο ιδίωμα, μίλησε για τα εμπόδια που αντιμετώπισε για να εκδώσει ένα τέτοιο μυθιστόρημα, καθώς και για τη χρήση της πολυγλωσσίας στη μυθοπλασία.

Να σημειωθεί ότι η γραφή της Νεκταρίας Αναστασιάδου έχει αποτελέσει αντικείμενο παρουσίασης και σε δύο τουρκικά πανεπιστήμια (στου Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη και στο Μπιλκέντ στην Άγκυρα), αλλά και στο Κολέγιο της Βοστόνης και σε συνέδριο στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ στις ΗΠΑ.

Στα επόμενα σχέδιά της είναι να γράψει ένα βιβλίο για το Αντιοχικό ζήτημα, για το οποίο κάνει έρευνα εδώ και χρόνια.