Η ποντιακή διάλεκτος και το μέλλον της στην 4η προσφυγική γενιά

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ημερίδα για την ποντιακή ταυτότητα και τους ποντιακούς συλλόγους, και το πώς το παρελθόν συνδέεται με το παρόν, διοργάνωσε την περασμένη Τετάρτη στην Κομοτηνή το Εργαστήριο Μελέτης, Καταγραφής και Διάσωσης της Ποντιακής Διαλέκτου, του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.

Οι ομιλητές ανέδειξαν τον προβληματισμό που υπάρχει στον ποντιακό ελληνισμό για το θέμα της διατήρησης της ταυτότητας, του πολιτισμού αλλά και της διαλέκτου.

Όπως γράφει το paratiritis-news.gr, μπορεί ο τίτλος της ημερίδας να αφορούσε το παρελθόν και το παρόν, όμως στην πραγματικότητα αυτό που απασχόλησε τους περισσότερους ομιλητές ήταν το μέλλον. Πολλοί δε εξέφρασαν την ανησυχία τους για την ποντιακή ταυτότητα, και το κατά πόσο σύντομα θα αλλοιωθεί λόγω και της σταδιακής «εξαφάνισης» της ποντιακής διαλέκτου στη νέα γενιά.

Από την άλλη, αυτό που τονίστηκε είναι ότι οι σύλλογοι αποτελούν ένα ουσιώδες κομμάτι, γι’ αυτό στο δεύτερο μέρος της ημερίδας δόθηκε ο λόγος σε εκπροσώπους ποντιακών σωματείων της Ροδόπης, οι οποίοι έκαναν «διάλογο» με τους καλλιτέχνες Κώστα Θεοδοσιάδη και Γιώργο Ιωαννίδη.

Συμμετείχαν ο Μορφωτικός Σύλλογος Ποντίων Κομοτηνής και Περιφέρειας «Ο Εύξεινος Πόντος», ο Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς», ο Σύλλογος Ποντίων Ν. Ροδόπης «Η Τραπεζούντα», ο Σύλλογος Ποντίων Σαπών «Τα Κασσιτερά», ο Σύλλογος Ποντίων Φοιτητών Κομοτηνής, ο Σύλλογος Ποντίων Γυναικών Θρυλορίου, ο Σύλλογος των Απανταχού Κιζαριωτών και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Υφαντών.

Συντονίστρια της ημερίδας ήταν η δρ Μυροφόρα Ευσταθιάδου, η οποία δήλωσε: «Η προβληματική μας ήταν ότι, καθώς η διάλεκτος και η ταυτότητα έχουν άμεση σχέση με τους ποντιακούς συλλόγους –όπου εκεί ουσιαστικά δημιουργείται η ποντιακή ταυτότητα–, το πανεπιστήμιο πρέπει να έχει μια εξωστρέφεια, να συνεργαστεί με τους συλλόγους για να δημιουργηθεί μια ημερίδα που θα συνδυάζει θεωρία και πράξη».

Όπως εξήγησε, είναι σημαντικό να ανοίξει και άλλο η συζήτηση για την ποντιακή ταυτότητα στην 4η προσφυγική γενιά. «Δηλαδή, αν θα διατηρηθεί η διάλεκτος, αν διατηρούνται μόνο χορευτικά στοιχεία της ταυτότητας, ή αν μπορούμε να διατηρήσουμε και άλλα ζητήματα» ανέφερε, προσθέτοντας: «Γιατί 100 χρόνια μετά τον ξεριζωμό, ο τόπος έχει παραμείνει μόνο ως ιστορικό στοιχείο αυτοπροσδιορισμού».

Γι’ αυτό, όπως είπε, πρότασή της είναι για υπάρξει συστράτευση και ανασύνταξη δυνάμεων, ιδίως όσον αφορά τη διάλεκτο. Σε αυτό το πλαίσιο υποστήριξε: «Και μια λέξη να διατηρηθεί μπορεί να εμπεριέχει την πατρίδα και ολόκληρο συναίσθημα. Αυτό το πουλί μ’, το γιαβρί μ’, η λέξη ανιστορώ, που σημαίνει εξιστορώ με αίσθημα νοσταλγίας, είναι ικανή για να διατηρηθεί το συναίσθημα που εμπεριέχεται σε αυτή».

Έτσι, σημαντικός είναι και ο ρόλος του το Εργαστηρίου Μελέτης, Καταγραφής και Διάσωσης της Ποντιακής Διαλέκτου του ΔΠΘ, το οποίο φέτος το έχουν επιλέξει φοιτητές και φοιτήτριες μη ποντιακής καταγωγής. Ο διευθυντής του Εργαστηρίου και πρόεδρος του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών, Ηλίας Πετρόπουλος, είπε ότι ο προβληματισμός επάνω σε θέματα ταυτότητας θα βοηθήσει όλους όσοι παρακολούθησαν την ημερίδα να αναστοχαστούν τα ζητήματα που τους αφορούν, και να καταλάβουν ότι πέρα από το χορό και το τραγούδι η ποντιακή κουλτούρα και ταυτότητα είναι και άλλα πράγματα.

«Σκοπός είναι η ανατροφοδότηση, ο αναστοχασμός και η καλλιέργεια όσο το δυνατόν περισσότερων πραγμάτων, και θα βοηθήσουμε και εμείς όσο μπορούμε ως πανεπιστήμιο και τμήμα» κατέληξε.

Να σημειωθεί ότι με αφορμή την ημερίδα στο Σύλλογο Ποντίων Κομοτηνής και Περιφέρειας «Ο Εύξεινος Πόντος» (Βενιζέλου 46) εκτίθενται έργα της Μαρίας Σιδέρη με τίτλο «Πόντος: Οι πολλαπλές ζωές του μύθου». Θα είναι επισκέψιμη έως τις 14 Δεκεμβρίου, 17:00-20:00, εκτός σαββατοκύριακου.

• Με πληροφορίες από το paratiritis-news.gr.