pontosnews.gr
Δευτέρα, 1/06/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Μαθαίνω ποντιακά: Η (κομψή) σημασία της λέξης «προσώρεμα»

Προσωρεύω είναι το ρήμα, και για τα υπόλοιπα μας διαφωτίζει ο Άνθιμος Παπαδόπουλος

8/11/2023 - 4:21μμ
(Εικ.: ΧΚ)

(Εικ.: ΧΚ)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp

Το ρήμα είναι προσωρεύω ή πουσωρεύω, και οι ερμηνείες του είναι όλες λίγο-πολύ αναπάντεχες, μια και ουδεμία σχέση έχει με το «προσωρινό» το οποίο μας θυμίζει. Η ρίζα της λέξης είναι το σωρεύω, οπότε έχουμε και λέμε:

Προσωρεύω σημαίνει περιμαζεύω, σωρεύω (Προσωρεύω το σαχτάρ’), υπάρχει δε και η κατάρα «Άδης να σε πουσωρέψη»!

Στο ίδιο κλίμα είναι και η ερμηνεία «τακτοποιώ», αλλά όταν μιλάμε για πληγή, σημαίνει ότι έχει γεμίσει πύον.

Στη μέση φωνή το ρήμα γίνεται προσωρεύκομαι και προσουρεύκομαι, και αντίστοιχα με το «συμμαζεύομαι» της νεοελληνικής, σημαίνει 1) Περιποιούμαι τον εαυτό μου ως προς την εξωτερική εμφάνιση, 2) Συστέλλομαι μπροστά σε μεγαλύτερους, 3) (αντιγράφουμε κατά γράμμα από το Ιστορικόν λεξικόν της ποντικής διαλέκτου του Άνθιμου Παπαδόπουλου) «Περιπατών ή καθήμενος ανασηκώνω το ένδυμά μου».

Εξ αυτού λοιπόν και το προσώρεμα του τίτλου, που θα πει 1) Το να ανασηκώσει κάποιος το ένδυμά του καθώς βαδίζει για να μην λερωθεί, 2) Συμμάζεμα, «συστολή ενώπιον πρεσβυτέρου».

Άλλες σχετικές λέξεις είναι το προσωρευτέριν, δηλαδή το ξύλινο όργανο που χρησιμοποιείται για την περισυλλογή πεσμένων φύλλων, χόρτων κτλ., και ο προσωρευτής, δηλαδή εκείνος που κάνει αυτήν τη δουλειά, που περιμαζεύει π.χ. τα πεσμένα φύλλα.

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Ένωση Ποντίων Πιερίας)
ΠΟΝΤΟΣ

Το 15ο Παιδικό-Εφηβικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών πέρασε στην ιστορία με τους καλύτερους οιωνούς για συνέχεια και ενότητα

1/06/2026 - 7:32μμ
Ποντιακές λύρες και τραγούδι στο κοιμητήριο του Μπαμπαλιού Αιτωλοακαρνανίας, Δευτέρα Αγίου Πνεύματος 1 Ιουνίου 2026 (φωτ.: Facebook / Γιώργος Παπαναστασίου - Δήμαρχος Αγρινίου)
ΠΟΝΤΟΣ

Χώμα από τον Πόντο σε 120 μνήματα: Συγκίνηση στο Μπαμπαλιό με το ταφικό έθιμο

1/06/2026 - 7:03μμ
Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος με ένα εορταστικό τραπέζι στο κοιμητήριο του Θρυλορίου Κομοτηνής (φωτ.: Facebook / Dimitris Apostolidis)
ΠΟΝΤΟΣ

Εκεί όπου οι ζωντανοί συναντούν τους νεκρούς: Το ποντιακό ταφικό έθιμο που κρατά ζωντανή τη μνήμη στο Θρυλόριο

1/06/2026 - 3:27μμ
Κερασινόν, ο μήνας των κερασιών - Cover Image
ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Κερασινόν, ο μήνας των κερασιών

1/06/2026 - 1:28μμ
Αγιογραφία της Πεντηκοστής του 18ου αιώνα, Ρωσία, αυγοτέμπερα σε ξύλο (φωτ.: http://www.auctions-fischer.de/catalogues/online-catalogues/207-i-russian-greek-icons)
ΠΟΝΤΟΣ

«Τ’ Αε Πνεμάτ’»: Η μεγάλη γιορτή του Αγίου Πνεύματος στον Πόντο και τα έθιμα που ένωναν ολόκληρα χωριά

1/06/2026 - 10:28πμ
(Φωτ.: Facebook/Πολιτιστικός Σύλλογος  Παλιννοστούντων Ποντίων Λάρισας «Ο Πόντος»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Δυναμικό «παρών» του Πολιτιστικού Συλλόγου Παλιννοστούντων Ποντίων Λάρισας «Ο Πόντος» στο 15ο Παιδικό – Εφηβικό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών

31/05/2026 - 11:30μμ
Οι γυναίκες της οικογένειας Ταπανιάν από την Μπάφρα του Πόντου (1900). Πηγή: Μουσείο Λογοτεχνίας και Τέχνης (Γερεβάν), Συλλογή Μαρί Ατματζιάν
ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ

Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου μέσα από την αρμενική ιστοριογραφία

31/05/2026 - 10:34μμ
Εικόνα βασισμένη στα ντοκουμέντα που παρουσιάζονται στην ταινία «Mora»
ΠΟΝΤΟΣ

«ΘΑΛΑΣΣΑ»: Το οπτικοακουστικό ιστορικό ντοκουμέντο που φωτίζει την ιστορία των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

31/05/2026 - 9:12μμ
(Φωτ.: ΟΣΕΠΕ)
ΠΟΝΤΟΣ

ΟΣΕΠΕ: Όσα ακούστηκαν στο Διεπιστημονικό Συνέδριο για την Γενοκτονία των Ελλήνων, στο Βερολίνο

31/05/2026 - 7:15μμ
(Φωτ.: facebook / Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος»)
ΣΥΛΛΟΓΟΙ

«Φάρος» Αγίας Βαρβάρας: Η 19η Μαΐου δεν είναι μία μόνο ημέρα – Είναι χρέος, ευθύνη και αγώνας καθημερινός

31/05/2026 - 3:52μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ο Λευτέρης Κογκαλίδης, το 2002, σε συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Ευρωπαϊκής Τηλεόρασης (φωτ. αρχείου: Γιάννης Μωυσιάδης/ Eurokinissi)

Πέθανε ο δημοσιογράφος Λευτέρης Κογκαλίδης στη Θεσσαλονίκη

20 λεπτά πριν
Τελετή εγκαινίων της διεθνούς ναυτιλιακής έκθεσης «Ποσειδώνια 2026» παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στο Metropolitan Expo   (φωτ. Γιώργος Κονταρίνης / EUROKINISSI)

«Ποσειδώνια 2026»: Η «καρδιά» της παγκόσμιας ναυτιλίας χτυπά στην Αθήνα – Άνοιξε η κορυφαία διεθνής έκθεση

46 λεπτά πριν
Περιπολικό έξω από τον αστυνομικό σταθμό του Τσάρινγκ Κρος στο Λονδίνο (φωτ. αρχείου: EPA/NEIL HALL)

Ιωάννης Αϊδινίδης: Στο μικροσκόπιο των βρετανικών Αρχών ο 46χρονος Έλληνας από την Τσάλκα που κατηγορείται για κατασκοπία

1 ώρα πριν
(Φωτ. αρχείου: EUROKINISSI)

Την Τρίτη η κηδεία του Οικονόμου στα Ιωάννινα

2 ώρες πριν
(Φωτ.: pixabay.com)

Νέα ελπίδα για τον καρκίνο στο πάγκρεας: Χάπι φαίνεται να διπλασιάζει τον χρόνο επιβίωσης των ασθενών

2 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

ΟΠΕΚΕΠΕ: Ελεύθεροι με όρους οι πρώτοι 10 κατηγορούμενοι για παράνομες επιδοτήσεις στη Β. Ελλάδα

3 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign