Μαθαίνω ποντιακά: Γνωρίζεις τι σημαίνει το ρήμα «τονατεύω»;

Στην Κερασούντα, στα Κοτύωρα, στη Σάντα, την Τραπεζούντα και τη Χαλδία απαντά το ρήμα «τονατεύω», σύμφωνα με το Ιστορικό λεξικό της ποντικής διαλέκτου.

Η κύρια σημασία του είναι ευπρεπίζω, στολίζω (τονατεύω τ’ οσπίτιν· ετονάτεψα τ’ άλογον).

Επίσης χρησιμοποιείται ειδικά για το μεγαλοπρεπές στρώσιμο του τραπεζιού, και ο Άνθιμος Παπαδόπουλος παραθέτει ένα χαρακτηριστικό ποντιακό μοιρολόι:

Αδά γάμος ’κί γίνεται, νυφίτζα ’κί στολίεται
^{[Εδώ (στον Άδη) γάμος δεν γίνεται, νυφούλα δεν στολίζεται]}
τραπέζ’ ’κί τονακεύεται, καυκίν ’κί ποτισκάται.
^{[τραπέζι δεν στρώνεται, ποτήρι δεν πίνεται.]}

«Τονατεμένος» είναι ως εκ τούτου ο στολισμένος, και το τραγούδι λέει για την όμορφη κοπέλα:

«Ας σ’ άσπρα κι ας σα κόκκινα είσαι ζωγραφισμέντζα
και με τα χάρεις τη Θεού είσαι τονατεμέντζα».