Η εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου, δεδομένου ότι η περιοχή βρίσκεται ανάμεσα στις «Συμπληγάδες» της κλιματικής κρίσης και του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία ήταν το θέμα που απασχόλησε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή στη Θεσσαλονίκη, με την ευκαιρία της 1ης διεθνούς έκθεσης «Forward Green», στο πλαίσιο του έργου «Τhe BSB – “CIRCLECON”».
Το έργο χρηματοδοτείται από το κοινοτικό πρόγραμμα «Black Sea Basin 2014- 2020» και έχει ως στόχο την προώθηση της κυκλικής οικονομίας στις χώρες Βουλγαρία, Γεωργία, Ελλάδα, Τουρκία και Ουκρανία. Από ελληνικής πλευράς συμμετέχει ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ).
Οι περισσότερες χώρες της ευρύτερης περιοχής παρουσιάζουν χαμηλές επιδόσεις στο πεδίο της κυκλικής οικονομίας, δηλαδή στο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης, το οποίο περιλαμβάνει την ανταλλαγή, εκμίσθωση, επαναχρησιμοποίηση, επισκευή, ανακαίνιση και ανακύκλωση των υπαρχόντων υλικών και προϊόντων όσο το δυνατόν περισσότερο, προκειμένου να παραταθεί ο κύκλος ζωής τους.
Στην πράξη, η κυκλική οικονομία υποδηλώνει τη μείωση των αποβλήτων στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο. Όταν ένα προϊόν φτάνει στο τέλος της ζωής του, τα υλικά κατασκευής του διατηρούνται μέσα στην οικονομία για να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία στο προϊόν.
Στο πλαίσιο του έργου, μπήκαν και οι πρώτες υπογραφές στο καταστατικό και τη σύμβαση για τη σύσταση Ευρωπαϊκού Ομίλου Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ), με έδρα τη Βάρνα της Βουλγαρίας, ο οποίος θα έχει ως αποκλειστικό αντικείμενο την προώθηση του μοντέλου της κυκλικής οικονομίας στον Εύξεινο Πόντο.
Στον Όμιλο θα εκπροσωπούνται 12 φορείς των έξι χωρών, με βάση το μοντέλο της λεγόμενης «τετραπλής έλικας» (θα συμμετέχουν δηλαδή ακαδημαϊκά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις, ο δημόσιος τομέας και η Κοινωνία των Πολιτών).
Ωστόσο, για να ολοκληρωθεί η σύστασή του, θα πρέπει να ακολουθήσουν εγκρίσεις από τις αρμόδιες εθνικές αρχές των συμμετεχουσών χωρών, διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει περίπου ένα εξάμηνο.
«Το καταστατικό αναμένεται να υπογραφεί επίσημα μέσα στο 2023, σήμερα θα γίνει ουσιαστικά μια προ-υπογραφή, που θα υποδηλώνει τη δέσμευση των εταίρων του έργου στη δημιουργία του Ομίλου» εξήγησε ο Γιάννης Αναστασιάδης, εκ μέρους του ΕΟΑΣ «ΕΛΙΚΑΣ».
Να αναθεωρηθεί η Σύμβαση του Βουκουρεστίου για τη Μαύρη Θάλασσα
Την ανάγκη αναθεώρησης της Σύμβασης του Βουκουρεστίου (1992) για την προστασία της Μαύρης Θάλασσας, υπογράμμισε ο εντεταλμένος σύμβουλος της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Κομισιόν, Γεώργιος Κρεμλής, διευθυντής επί τιμή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Η Σύμβαση πρέπει να αναθεωρηθεί. Το πρόβλημα είναι η Ρωσία, που ανθίσταται σε οποιαδήποτε προσπάθεια αναθεώρησης κι εδώ η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει κάποιον σημαντικό ρόλο» σημείωσε.
Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα, ως ένα από τα παλαιότερα κράτη-μέλη της ΕΕ, μπορεί να συμβάλει στην προσπάθεια για την ενεργοποίηση των πολιτικών της κυκλικής οικονομίας στην ευρύτερη περιοχή.
Η Ελλάδα, είπε, έχει ένα από τα καλύτερα θεσμικά πλαίσια για το περιβάλλον στην Ευρώπη, έναν πρωτοποριακό κλιματικό νόμο και μια προωθημένη, ολιστική στρατηγική, με περισσότερους από 70 θεματικούς άξονες.
Ο Γ. Κρεμλής επισήμανε ακόμα την ανάγκη να δοθούν φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα στις επιχειρήσεις, ώστε να συμβάλλουν στην ορθή περιβαλλοντική και κοινωνική διακυβέρνηση (ESG). Συμπλήρωσε ότι κίνητρα χρειάζεται επίσης να θεσπιστούν για τη συγκρότηση ΣΔΙΤ (Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα) και την εναρμόνιση της τοπικής αυτοδιοίκησης με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας.
«Δυστυχώς μέχρι στιγμής πετύχαμε μόλις 9% κυκλική οικονομία» είπε και πρόσθεσε ότι η κυκλική οικονομία θα υλοποιηθεί ταχύτερα με την ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή της κοινωνίας.
Την εκτίμηση ότι αν οι εξαγωγείς δεν αντιληφθούν τη σημασία των πιστοποιητικών και προτύπων της κυκλικής οικονομίας, δεν θα μπορέσουν μελλοντικά να πουλάνε στις ξένες αγορές, διατύπωσε ο σύμβουλος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Σπύρος Ιγνατιάδης, επισημαίνοντας ότι «τα ζητήματα της κυκλικής οικονομίας είναι πλέον τόσο σημαντικά, που δεν μπορούμε να τα παραβλέπουμε».
Πρόσθεσε ότι «ο πόλεμος στην Ουκρανία θα τελειώσει κάποια στιγμή και τότε τα ζητήματα αναδιοργάνωσης και αναμόρφωσης των οικονομιών, μέσω και της κυκλικής οικονομίας, θα είναι αυτά που θα καθορίσουν και την ανάπτυξη της περιοχής μας. Η περιοχή μας θα πρέπει να αναλάβει σημαντικότατες πρωτοβουλίες σε επίπεδο Βαλκανικής και Μαύρης Θάλασσας, ώστε να αποτελέσει hub στον Νότο και την Ανατολή για ζητήματα που αφορούν την κυκλική οικονομία» υπογράμμισε.
