Μετά τους μετανάστες και το ισλάμ, η ακροδεξιά στη Γερμανία έχει βρει καινούργιο αγαπημένο θέμα: την απόρριψη της περιβαλλοντικής πολιτικής της κυβέρνησης, κάτι που έχει εκτινάξει τη δημοτικότητά της.
Αν γίνονταν εκλογές αυτό το σαββατοκύριακο, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) θα έδινε μάχη στήθος με στήθος με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) του καγκελάριου Όλαφ Σολτς –με τα δύο κόμματα να συγκεντρώνουν περίπου 18%–, πίσω από το CDU (29%), αλλά πολύ μπροστά από τους Πράσινους (14%).
Δέκα χρόνια μετά την ίδρυσή του το AfD καταφέρνει να πετύχει τα υψηλότερα ποσοστά του στην πρόθεση ψήφου, από το καλοκαίρι του 2018.
Στα κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας τα ποσοστά του ξεπερνούν το 20%, γεγονός που σημαίνει ότι το ακροδεξιό κόμμα μπορεί να βρεθεί πρώτο στις τοπικές εκλογές που θα γίνουν το 2024. Στις εκλογές του 2021 είχε μόλις ξεπεράσει το 10%.
Πώς εξηγείται η άνοδος του AfD την ώρα που τα στελέχη του επιδίδονται σε εσωτερικές μάχες επιρροής, παρακολουθείται στενά από τις γερμανικές υπηρεσίες Πληροφοριών και δεν παρουσιάζει αντιπροτάσεις;
«Καταστροφή»
Αρχικά το AfD εκμεταλλεύεται την έλλειψη δημοφιλίας του κυβερνητικού συνασπισμού, τις πολιτικές του οποίου σε ένα πλαίσιο ανόδου του πληθωρισμού, ύφεσης και ανησυχιών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία εγκρίνει μόλις ένας Γερμανός στους πέντε, σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσίευσε την Πέμπτη το τηλεοπτικό δίκτυο ARD.
Αν και παραμένουν στην πρώτη θέση των δημοσκοπήσεων, οι συντηρητικοί του CDU/CSU που είναι στην αντιπολίτευση μετά την Άνγκελα Μέρκελ δυσκολεύονται να παρουσιάσουν μια εναλλακτική.
«Η Ένωση θα πρέπει να κάνει την αυτοκριτική της και να διερωτηθεί για ποιο λόγο δεν ωφελούμαστε ουσιαστικά από αυτή την τόσο μεγάλη δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση», σχολίασε ο Νόρμπερτ Ρέτγκεν στέλεχος του CDU, ο οποίος χαρακτήρισε «καταστροφή» τη δημοσκόπηση που εμφανίζει το AfD στο 18%.
Αν και δύο ψηφοφόροι του AfD στους τρεις εξακολουθούν να δηλώνουν ότι η μετανάστευση αποτελεί τη μεγαλύτερη ανησυχία τους, το ακροδεξιό κόμμα φαίνεται να ωφελείται από την ολοένα και πιο ανοιχτή αντίθεση των Γερμανών στα μέτρα για την προστασία του κλίματος.
«Δεν θέλουμε μια πολιτική προστασίας του κλίματος, διότι το κλίμα πάντα άλλαζε με την πάροδο των ετών», δηλώνει η Μπέατριξ φον Στορχ αντιπρόεδρος του κόμματος.
Η επιθυμία των Πράσινων να απαγορεύσουν ήδη από του χρόνου τις νέες εγκαταστάσεις θέρμανσης που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα –πολιτική για την οποία αντιρρήσεις ακόμη και στο εσωτερικό του κυβερνητικού συνασπισμού–, δίνει υλικό στο AfD.
Ο συμπρόεδρός του Τίνο Χρουπάλα επικεντρώνει τα πυρά του εναντίον των Πράσινων, «το μοναδικό» κόμμα με το οποίο δεν θα συμμετείχε σε καμία περίπτωση σε συνασπισμό.
«Οι πολίτες μπορούν να δουν πού οδηγεί η πολιτική των Πράσινων, δηλαδή στον οικονομικό πόλεμο, τον πληθωρισμό και την αποβιομηχανοποίηση», κατήγγειλε μιλώντας στον δημοσιογραφικό όμιλο Funke.
«Η Στάζι της ενέργειας»
Το AfD βρήκε λοιπόν στον αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ τον αποδιοπομπαίο τράγο του.
Καθότι πιθανός υποψήφιος για την καγκελαρία το 2025, δέχεται επικρίσεις και από τη γερμανική εφημερίδα με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία, την Bild, όπως και από το CDU, για τους περιορισμούς που φέρεται να θέλει να επιβάλει στη χρήση αυτοκινήτων και ατομικής θέρμανσης.
Σύμφωνα με τον Μάριο Φόιγκτ, επικεφαλής του CDU στη Θουριγγία, ο Ρόμπερτ Χάμπεκ ενσαρκώνει το «παρεμβατικό κράτος» το οποίο ελέγχεται από «τη Στάζι της ενέργειας», μια αναφορά στη διαβόητη αστυνομία της πρώην Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας.
Σε αυτό το πλαίσιο το AfD «εκμεταλλεύεται το θέμα των μέτρων προστασίας του περιβάλλοντος» και καταφέρνει «να κινητοποιήσει και να δημιουργήσει ατμόσφαιρα» απόρριψης της πολιτικής αυτής, εκτιμά η πολιτική επιστήμονας Ούρσουλα Μουνχ.
Η ίδια παραθέτει και τα ευρήματα έρευνας του 2022 που διεξήγαγαν επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Δρέσδης, σύμφωνα με την οποία υπάρχει σύνδεση μεταξύ των σχεδίων δημιουργίας αιολικών πάρκων και την ψήφο υπέρ του AfD, κυρίως στα κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας.
Η προγραμματισμένη αναστολή της λειτουργίας των γερμανικών εργοστασίων που λειτουργούν με άνθρακα το 2030 αποτελεί ένα ακόμη θέμα που χρησιμοποιεί το ακροδεξιό κόμμα, με τους βουλευτές του να αντιτάσσονται στο σχέδιο.
Χαρακτηριστικό είναι ότι μόνο το 18% των ψηφοφόρων στη Γερμανία θεωρεί ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται στον άνθρωπο, έναντι του 73% των υποστηρικτών των Πράσινων, βάσει έρευνας του Πανεπιστημίου της Δρέσδης.
