Τη συστημική διάκριση που υφίσταται το Οικουμενικό Πατριαρχείο από τις τουρκικές Αρχές καταγράφει η ετήσια έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς το Κογκρέσο, για τις θρησκευτικές ελευθερίες στον κόσμο. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη πάγια έκκληση της αμερικανικής πλευράς για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
Η έκθεση αφορά κάθε χώρα ξεχωριστά. Αναφέρεται σε κυβερνητικές πολιτικές που παραβιάζουν θρησκευτικές πεποιθήσεις και πρακτικές ομάδων, θρησκευτικών δογμάτων και ατόμων, καθώς και στις πολιτικές των ΗΠΑ για την προώθηση της θρησκευτικής ελευθερίας σε όλο τον κόσμο.
Για την Τουρκία τονίζονται τα εξής:
• Η κυβέρνηση συνέχισε να μην αναγνωρίζει την ηγεσία ή τις διοικητικές δομές μη μουσουλμανικών μειονοτήτων, όπως το Αρμενικό Αποστολικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης και το Αρχιραβινάτο. Το γεγονός ότι δεν αναγνωρίζονται ως νομικά πρόσωπα σημαίνει ότι δεν μπορούν να αγοράσουν ή να κατέχουν τίτλους ιδιοκτησίας, ή να ασκήσουν αξιώσεις στο δικαστήριο. Αυτές οι τρεις ομάδες, μαζί με άλλες μειονοτικές θρησκευτικές κοινότητες, για να κατέχουν και να ελέγχουν τη θρησκευτική τους περιουσία συνεχίζουν να βασίζονται σε ανεξάρτητα ιδρύματα που εποπτεύονταν από ξεχωριστά Διοικητικά Συμβούλια.
• Ενώ δόθηκε άδεια για την τέλεση Θείας Λειτουργίας στην Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα, η κυβέρνηση δεν επέτρεψε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο να τελέσει Θεία Λειτουργία στη Μονή του Αγίου Νικολάου στην Καππαδοκία.
• Το Ελληνορθόδοξο και το Αρμενικό Πατριαρχείο συνεχίζουν να μην έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν επίσημη θεολογική εκπαίδευση εντός της χώρας.
• Η κυβέρνηση δεν αναγνωρίζει επισήμως τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α’ ως ηγέτη των σχεδόν 300 εκατ. ορθοδόξων στον κόσμο. Τον θεωρεί θρησκευτικό ηγέτη μόνο της ελληνορθόδοξης μειονότητας εντός της χώρας.
• Η κυβέρνηση επιμένει να επιτρέπει μόνο σε Τούρκους πολίτες να ψηφίζουν στην Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ή να έχουν τη δυνατότητα να εκλεγούν στη θέση του Πατριάρχη. Έτσι, συνεχίζει να υποστηρίζει ότι οι ηγέτες των Ελληνορθόδοξων (Οικουμενικό Πατριαρχείο), των Αρμενικών Αποστολικών Ορθοδόξων και των Εβραϊκών κοινοτήτων πρέπει να είναι Τούρκοι πολίτες.
Στην έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρονται ακόμα οι συναντήσεις που είχε ο πρέσβης των ΗΠΑ για τη Διεθνή Θρησκευτική Ελευθερία τον Σεπτέμβριο του 2022 σε Άγκυρα και Κωνσταντινούπολη. Σε αυτή με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο επανέλαβε τη στήριξη των ΗΠΑ στο αίτημα για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.
