pontosnews.gr
Παρασκευή, 20/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Το Μαύρο Αλώνι και ο καγκελευτός χορός της Ιερισσού Χαλκιδικής

Γράφει η Σοφία Ιωαννίδου

18/04/2023 - 10:24πμ
Καγκελευτός χορός του Πάσχα, Ιερισσός 1969 (πηγή: domnasamiou.gr /Αρχείο Γιάννη Μαρίνου, επίτιμου προέδρου του Πολιτιστικού συλλόγου Ιερισσού «Ο Κλειγένης» )

Καγκελευτός χορός του Πάσχα, Ιερισσός 1969 (πηγή: domnasamiou.gr /Αρχείο Γιάννη Μαρίνου, επίτιμου προέδρου του Πολιτιστικού συλλόγου Ιερισσού «Ο Κλειγένης» )

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Το ορθόδοξο ελληνικό Πάσχα, το Πάσχα της Θείας Σταύρωσης και της Ανάστασης είναι συνδεδεμένο με τους εθνικούς αγώνες και τις θυσίες της Επανάστασης του 1821 που οδήγησαν στην Ανάσταση του Γένους. Ίσως για αυτό επιλέγεται η χρονική συγκυρία των Θείων Παθών και της Ανάστασης για την αναπαράσταση γεγονότων που κατέγραψε η συλλογική μνήμη ως ηρωικά στιγμιότυπα στον δρόμο της Ελλάδας για ανεξαρτησία. Η Έξοδος του Μεσολογγίου, για παράδειγμα, τιμάται με εκδηλώσεις που κορυφώνονται την Κυριακή των Βαΐων. Κυριακή των Βαΐων του 1826 ήταν όταν οι αφανισμένοι από την πείνα και τις στερήσεις πολιορκημένοι μα ελεύθεροι έγκλειστοι του Μεσολογγίου πραγματοποίησαν την Έξοδό τους προς την Αθανασία. Όμως ο στίχος του Σολωμού «κι απ’ όπου χαράζει ως όπου βυθά, τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι», δεν ταιριάζει μόνο για το Μεσολόγγι.

Γυναίκες στον καγκελευτό χορό Ιερισσού (πηγή: Facebook/ «Κύτταρο» Πολιτισμική Ομάδα Ιερισσού)

Πέντε χρόνια νωρίτερα στην τοποθεσία που φέρει σήμερα την ονομασία «Μαύρο Αλώνι» στην Ιερισσό Χαλκιδικής, η κανονισμένη παράδοση 400 Ιερισσιωτών μετά από γενικό ξεσηκωμό που κατεστάλη, μεταβλήθηκε μέσα σε λίγες στιγμές από δήλωση υποταγής σε υπέρτερες στρατιωτικές δυνάμεις σε μάθημα ελευθερίας.

Άνδρες στον καγκελευτό χορό Ιερισσού (πηγή: Facebook/ «Κύτταρο» Πολιτισμική Ομάδα Ιερισσού)

Είχε προηγηθεί η κήρυξη της επανάστασης στη Χαλκιδική με την εμβληματική παρουσία του Εμμανουήλ Παπά, κορυφαίου ευπατρίδη Φιλικού. Ο Εμμανουήλ Παπάς μετά την έναρξη της επανάστασης στη Μολδοβλαχία ναύλωσε το πλοίο του θρακιώτη καπετάνιου Χατζηαντώνη Βισβίζη, το φόρτωσε με πολεμοφόδια, και στα τέλη Μαρτίου του 1821 κατέπλευσε στο Άγιον Όρος και συγκεκριμένα στη Μονή Εσφιγμένου, της οποίας ο ηγούμενος Ιωακείμ ήταν μυημένος στη Φιλική Εταιρεία. Τον Μάιο κηρύσσεται η Επανάσταση στη Χαλκιδική στο πρωτάτο των Καρυών με πανηγυρική δοξολογία, και ακολουθεί πολεμική εξόρμηση στην περιοχή, που είναι ήδη ξεσηκωμένη από εβδομάδες.

Καγκελευτός χορός Ιερισσού (πηγή: Facebook/ «Κύτταρο» Πολιτισμική Ομάδα Ιερισσού)

Όμως ο άνεμος της ελευθερίας και η ευφορία από τις πρώτες νίκες, δεν έμελλε να κρατήσουν. Πολυπληθή τουρκικά στρατεύματα κατέκλυσαν τη Χαλκιδική και μετά από πολύμηνους αγώνες η επανάσταση πνίγηκε στο αίμα.

Στο Άγιο Όρος κατέφυγαν οι αγωνιστές της περιοχής μαζί με τα γυναικόπαιδα της Ιερισσού (λέγεται πως είναι η μόνη περίπτωση που παραβιάστηκε ο κανόνας του αποκλεισμού γυναικών από τον Άθω).

Μην έχοντας πλέον ελπίδα, οι επαναστάτες υπέγραψαν συνθηκολόγηση.

Στιγμιότυπο από τον καγκελευτό χορό του Πάσχα, Ιερισσός 1969 (πηγή: domnasamiou.gr/ Αρχείο Γιάννη Μαρίνου, επίτιμου προέδρου του Πολιτιστικού συλλόγου Ιερισσού «Ο Κλειγένης»)

Η τελευταία πράξη του δράματος γράφτηκε στην τοποθεσία Αλώνι, μετόχι της μονής Ζωγράφου. Κάτω από δύο γιαταγάνια θα περνούσε ο λαός εις ένδειξη υποταγής στην οθωμανική εξουσία. Εκεί αφοπλισμένοι πλέον 400 Ιερισσιώτες, ανάμεσά τους γέροντες, γυναίκες και παιδιά, αντιστάθηκαν στον εξανδραποδισμό τους, αρνήθηκαν να αλλάξουν την πίστη τους και προτίμησαν να πεθάνουν.

Επειδή όμως ο θάνατος αυτός σημαίνει ότι «λαμπαδηφόροι» εισήλθαν στη Βασιλεία των Ουρανών και την Αιώνια Ζωή, επιλέχθηκε η τρίτη ημέρα του Πάσχα για να τιμηθεί η θυσία τους.

Δεν ξέρουμε ακριβώς πότε ξεκίνησε το έθιμο της αναπαράστασης της σφαγής με τον «καγκελευτό» χορό στην τοποθεσία που έχυσαν το αίμα τους οι 400 της Ιερισσού, σίγουρα πάντως τελούνταν και πριν την απελευθέρωσή της.

Το μνημείο που είναι αφιερωμένο στη μνήμη των 400 κατοίκων της Ιερισσού, οι οποίοι φονεύτηκαν από τους Τούρκους (φωτ.: halkidikinews.gr)

Το όνομα του χορού οφείλεται στο ότι οι χορευτές σχηματίζουν «καγκέλια», δηλαδή αλλεπάλληλες σπείρες, καθώς είναι πιασμένοι ο ένας πίσω από τον άλλον και τραγουδούν τους εξής στίχους:

ν-Ακούσ’ ισύ- ν-ακούσ’ ισύ- «ν’ακούσ’ ισύ προυτουσυρτή
ν-ακούσ’ ισύ προυτουσυρτή κ’ ισύ προυτουκαγκελευτή.
Κ’ ισύ προυτουκαγκελευτή για βεργουλύγα του χουρό
για βεργουλύγα του χουρό, για βεργουκαγκελέψε τουν,
να διω ψηλές, να διω λιγνές, να διω την κόρη π’ αγαπώ
του ποιος κρατεί του χέρι της, του ποιος την αρραβώνα της.
Ένας μικρός [κακός] της γείτονας, ας του κρατεί κι ας χαίριτι…
[ν-ως την απάνω Κυριακή, κι ως ν’ αρραβωνιάσουμι.]».

Στο τραγούδι αυτό που επιγράφεται στου «Μαυρινιού τ’ Αλώνι» οι χορευτές ζητούν από τον πρωτοχορευτή να «γυρίσει» την φορά του χορού, ώστε τα καγκέλια να είναι το ένα απέναντι στο άλλο, για να ιδωθούν και να αποχαιρετιστούν  αγαπημένα πρόσωπα για τελευταία φορά. Η «κόρη που αγαπά» ο αφηγητής συμβολίζει την ίδια την Πατρίδα, της οποίας τον «αρραβώνα» κρατά προς το παρόν ο εχθρός. Αλλά αυτό δεν θα κρατήσει για πολύ. Η μεγαλειώδης θυσία δεν θα πάει χαμένη.

Εικόνα από την αναπαράσταση του δρώμενου από κατοίκους της Ιερισσού (φωτ.: halkidikinews.gr)

Τα καγκέλια περνούν κάτω από αψίδα που σχηματίζουν δυο σπαθιά και καταλήγουν τελικά σε ανοιχτό ημικύκλιο.

Καθώς οι γενιές διαδέχονται η μία την άλλη οι νεότεροι μαθαίνουν από τους γεροντότερους για την συμβολή των προπαππούδων τους στη λευτεριά της πατρίδας. Και η αποτρόπαια τελετουργία της ομαδικής εκτέλεσης μεταβάλλεται σε κατάφαση Ζωής.

Αναπαράσταση του δρώμενου στις ημέρες μας, από κατοίκους της Ιερισσού (φωτ.: halkidikinews.gr)

Σοφία Π. Ιωαννίδου
Φιλόλογος – Γυμνάσιο Ιερισσού

ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

Επίθημα με τη μορφή βαδίζοντος λέοντα, του 7ου αι. π.Χ. (φωτ.: Karmir Blur (Teišebaini), Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Αρχαία Αρμενία» στο Μουσείο Ακρόπολης: Το άγνωστο βασίλειο της Ουραρτού και οι δεσμοί με το Αιγαίο

19/11/2026 - 5:43μμ
Εορτασμός της 4ης Ιουλίου στην Τρίπολη Αρκαδίας, 1933 (πηγή: Έφη Δαρδαβέση / Europeana Foundation)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Όταν η Τρίπολη γιόρταζε την 4η Ιουλίου μαζί με τους μετανάστες της

18/11/2026 - 11:01μμ
Ο αρχαιολογικός χώρος του λιμανιού δίπλα στην αγορά Καντινλάρ Χαλί της Τραπεζούντας (φωτ.: İHA)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Τραπεζούντα: Έχτιζαν μια αγορά και βρήκαν το αρχαίο λιμάνι – Αποκαταστάθηκε το τείχος

17/11/2026 - 4:05μμ
Ο ναός του Δία στην Εύρωμο (φωτ.: Anadolu /  Durmuş Genç)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μικρά Ασία: Αποκαταστάθηκε ο ναός του Δία στην αρχαία Εύρωμο της Καρίας

16/11/2026 - 8:11μμ
Ο Ρόμπερτ Πάτινσον στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας, στις 5 Σεπτεμβρίου 2026 (φωτ.: EPA / Ettore Ferrari)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ο Ρόμπερτ Πάτινσον είναι ο νέος Τζέιμς Μποντ – Το βίντεο της αποκάλυψης

16/11/2026 - 6:39μμ
(Φωτ.: Σπύρος Μπιμπίλας Instagram/Βαγγέλης Ιωαννίδης/Facebook)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Πέθανε ο ηθοποιός Βαγγέλης Ιωαννίδης – Η μικρασιατική καταγωγή και ο πρώτος ρόλος όταν ήταν μόλις 5 ετών

15/11/2026 - 11:04μμ
Οι βραβευθέντες του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (φωτ.: ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Στη Ζακλίν Λέντζου ο «Χρυσός Αλέξανδρος – Θόδωρος Αγγελόπουλος»

15/11/2026 - 8:06μμ
Άποψη του ψηφιδωτού στο apodyterium (φωτ.: ΥΠΠΟ)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ερέτρια: Τα ρωμαϊκά λουτρά αποκαλύπτουν την καθημερινή ζωή μιας πόλης πριν από σχεδόν 2.000 χρόνια

15/11/2026 - 12:10πμ
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση για τα  τα 25 χρόνια του Ινστιτούτου Φιλολογίας του Εθνικού Πανεπιστημίου «Ταράς Σεβτσένκο» (φωτ.: Facebook / Greece in Ukraine-Греція в Україні)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Κίεβο: Σε υπόγειο καταφύγιο τίμησαν τις ελληνικές σπουδές – Ο Νίκος Καββαδίας στα ουκρανικά, στη σκιά του πολέμου

14/11/2026 - 7:47μμ
Μια μαύρη γάτα δίπλα σε ημερολόγιο που δείχνει Παρασκευή και 13 (εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Παρασκευή και 13: Γιατί θεωρείται γρουσούζικη μέρα

13/11/2026 - 9:00πμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Με αφορμή τη γυναικοκτονία της 61χρονης γυναίκας έγινε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο Θησείο (φωτ.: Τατιάνα Μπόλαρη/ EUROKINISSI)

Θησείο: Ποινική δίωξη για ανθρωποκτονία από πρόθεση στον 63χρονο για τον θάνατο της συζύγου του

1 ώρα πριν
Ζάφος Ξαγοράρης, «Η φιλόξενη πύλη, 2017», υπαίθρια ηχητική εγκατάσταση, documenta 14, Κάσελ. Καλλιτεχνικός διευθυντής ο Adam Szymczyk και σύμβουλος επιμέλειας η Κατερίνα Τσέλου
(φωτ.: Κατερίνα Στεφανιδάκη/ facebook.com/goetheinstitut.athen?locale=el_GR)

Διεθνές συνέδριο για τους Έλληνες στο Γκέρλιτς στο Goethe-Institut Athen

2 ώρες πριν
Ο βουλευτής της «Λίστας των Φοιτητών» Αλεξάνταρ Τσούπιτς στην εναρκτήρια συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης μετά τις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου στο Βελιγράδι της Σερβίας (φωτ.: EPA/ MARKO DJOKOVIC)

Σερβία: Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης εξελέγη ο Αλεξάνταρ Τσούπιτς – Προκηρύσσονται προεδρικές εκλογές

3 ώρες πριν
Το κτήριο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στον Ταύρο (φωτ.: EUROKINISSI / Τατιάνα Μπόλαρη)

ΑΑΔΕ: Εξαρθρώθηκε κύκλωμα φοροδιαφυγής 28 εκατ. ευρώ – 15 συλλήψεις, ανάμεσά τους διευθυντές τραπεζών και λογιστές

3 ώρες πριν
(Φωτ.: EUROKINISSI)

Euroleague: Ξέσπασε στο Κάουνας ο Παναθηναϊκός

3 ώρες πριν
(Φωτ.: facebook.com/GreeceInGeorgia?locale=el_GR)

Γεωργία: Δυναμική ελληνική παρουσία στην Τιφλίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Ανεκτικότητας

4 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV