Η δεύτερη μεγαλύτερη γιορτή της ορθόδοξης εκκλησίας, μετά τη Σταύρωση και την ένδοξη Ανάσταση του Θεανθρώπου και η σημαντικότερη για τους δυτικούς χριστιανούς, αποτελούν τα Χριστούγεννα, η κατά σάρκα γέννηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού από τη χαριτόβρυτο Υπεραγία Θεοτόκο.
Με την ενανθρώπησή Του ο απρόσιτος Θεός γίνεται προσιτός, αποκαλύπτεται και καταξιώνει τον άνθρωπο ως ύπαρξη.
Ένα ταπεινό σπήλαιο έξω από τη Βηθλεέμ, μία παγωμένη νύχτα του χειμώνα, επέλεξε ο Θεός να λάβει και ανθρώπινη φύση, προκειμένου να σώσει τον κόσμο από την αμαρτία και να τον «βαφτίσει» στην «κολυμβήθρα» της ανιδιοτελούς αγάπης. Στην αγάπη της προσφοράς και της αυτοθυσίας. Προκειμένου, όπως λέει και ο Μέγας Αθανάσιος, να μπορεί ο άνθρωπος να γίνεται Θεός κατά Χάριν.
Οι ανάσες των προβάτων ζέσταιναν το Θείο βρέφος, ενώ το χαρμόσυνο άγγελμα της Γέννησης του Θεανθρώπου έκανε γνωστό στα πέρατα της Οικουμένης το φως που πήγαζε από το υπέρλαμπρο Άστρο της Βηθλεέμ.
Αυτό το φως οδήγησε τους τρεις μάγους από την Ανατολή να φτάσουν στο σπήλαιο της Βηθλεέμ και να προσφέρουν τα δώρα τους, σμύρνα, λιβάνι και χρυσό, στο νεογέννητο Ιησού Χριστό. Τον Κύριο, τον Ενανθρωπήσαντα Υιό και Λόγο του Θεού Πατρός, είχαν ήδη προσκυνήσει με ευλάβεια, ταπεινότητα και χαρά βοσκοί της περιοχής και του έψαλλαν το «Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία». Τους βοσκούς είχε ειδοποιήσει άγγελος Κυρίου ότι ο Θεός ήρθε στη γη, σε πολύ κοντινή απόσταση από εκείνους, με τη μορφή ενός βρέφους.
Η Υπεραγία Παρθένος και ο Μνήστωρ Ιωσήφ είχαν φτάσει στη Βηθλεέμ, τόπος καταγωγής του δεύτερου, προκειμένου να πάρουν μέρος στην απογραφή του πληθυσμού, την οποία διέταξε ο αυτοκράτορας της Ρώμης Οκταβιανός Αύγουστος. Επειδή δεν υπήρχε άδειο κατάλυμα σε ολόκληρη την περιοχή, η Παναγία ήταν πολύ ταλαιπωρημένη από το ταξίδι και ο καιρός πολύ κακός, το ζευγάρι κατέληξε στο σπήλαιο, για να βγάλει τη νύχτα.
Το θλιβερό γεγονός της Σφαγής των Νηπίων
Το χαρμόσυνο γεγονός της Γέννησης του Θεανθρώπου, κατά τον Ευαγγελιστή Ματθαίο, κλείνει με τη θλιβερή Σφαγή των Νηπίων από τον Ηρώδη. Σύμφωνα με το Συναξάρι της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο αριθμός των σφαγιασθέντων νηπίων ανέρχεται σε 14.000.
Να σημειωθεί ότι μέχρι τα μέσα του 4ου αιώνος τα Χριστούγεννα εορτάζονταν μαζί με τα Θεοφάνια.
Μετά από απόφαση του πάπα Ιουλίου Α΄ καθιερώθηκε ως ημερομηνία εορτασμού τους η 25η Δεκεμβρίου στη δυτική χριστιανική εκκλησία, γεγονός που πέρασε λίγα χρόνια αργότερα και στην Ανατολή. Μόνο η Αρμενική Ορθόδοξη Εκκλησία συνεχίζει το συνεορτασμό των Χριστουγέννων με τα Θεοφάνια.
Η Λειτουργία των Χριστουγέννων
Πολύ νωρίς το πρωί της ημέρας των Χριστουγέννων, στις πέντε τα ξημερώματα χτυπούν οι καμπάνες στις εκκλησίες και αρχίζει η Λειτουργία, που περιέχει ένα μεγάλο αριθμό ύμνων. Ξεχωρίζει το κοντάκιο του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού «Η Παρθένος σήμερον, τον Υπερούσιον τίκτει και η γη το Σπήλαιον, τω απροσίτω προσάγει…».
Το αποκορύφωμα της χαράς για τη Θεία σάρκωση βρίσκεται στους τελευταίους ύμνους του όρθρου, τα «πασαπνοάρια».
Η Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου την ημέρα των Χριστουγέννων διανθίζεται με ψαλμούς και ύμνους σχετικούς με τη γιορτή.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
