Το έθιμο των Μωμόγερων σίγουρα δεν χρειάζεται συστάσεις – και ειδικά στην περιοχή της Κοζάνης. Κατά τα θρυλούμενα, οι Πόντιοι πρόσφυγες που ήρθαν στην Ελλάδα από τη Λιβερά της Τραπεζούντας έφεραν μαζί τους, ανάμεσα στα λιγοστά αντικείμενα που μπόρεσαν να πάρουν, εγκόλπια και περικεφαλαίες που χρησιμοποιούν για την τέλεση του εθίμου.
Μετά από δύο χρόνια… αδράνειας λόγω κορονοϊού, οι Μωμόγεροι έκαναν και πάλι σήμερα την εμφάνισή τους στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης.
Τα χωριά του νομού που είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με το δρώμενο είναι ο Τετράλοφος, ο Άγιος Δημήτριος – Ρυάκι, το Καρυοχώρι, η Σκήτη, τα Αλωνάκια, το Πρωτοχώρι και τα Κομνηνά. Από αυτά, τα πέντε εκπροσωπήθηκαν σήμερα (οι πολιτιστικοί σύλλογοι Αγίου Δημητρίου – Ρυακίου, Αλωνακίων, Πρωτοχωρίου, Σκήτης και Τετραλόφου), και εκατοντάδες ήταν αυτοί που έσπευσαν να γιορτάσουν τη μεγάλη επιστροφή. Άλλωστε, το ζητούμενο δεν είναι να δώσει ο θίασος… παράσταση, αλλά να υπάρχει και η συμμετοχή του κόσμου.
Οι Μωμόγεροι, που έχουν εγγραφεί στον κατάλογο της UNESCO για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά, βγαίνουν στα χωριά της Κοζάνης μέσα στο Δωδεκαήμερο ανελλιπώς από το 1924. Εξαίρεση ήταν ο πόλεμος του ’40, και πρόσφατα η πανδημία.
Την ατμόσφαιρα είχαν ζεστάνει νωρίτερα οι μαθητές σαξοφώνου του Δημήτρη Τσέλιου από το Δημοτικό Ωδείο Κοζάνης.
