Τον… εκρηκτικό Ήλιο θα μελετήσει το πρώτο ηλιακό παρατηρητήριο της Κίνας

Από το κέντρο εκτόξευσης δορυφόρων Jiuquan στη βόρεια Κίνα αναμένεται αύριο να σταλεί στο Διάστημα το πρώτο κινεζικό ηλιακό παρατηρητήριο. Κόστισε 126 δισ. δολάρια και ονομάζεται ASOS-S (Advanced Space-based Solar Observatory), ή Kuafu-1, από τον γίγαντα της κινεζικής μυθολογίας που προσπάθησε να «δαμάσει» τον Ήλιο.

Το κινεζικό παρατηρητήριο θα τεθεί σε τροχιά σε απόσταση 720 χλμ από τη Γη, κοιτώντας μόνιμα τον Ήλιο.

Οι Κινέζοι επιστήμονες περίμεναν πολύ καιρό για έναν τέτοιο διαστημικό δορυφόρο. Η αρχική πρόταση έγινε τη δεκαετία του 1970, σύμφωνα με τον επικεφαλής της αποστολής, αστροφυσικό Weiqun Gan της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών στη Ναντζίνγκ.

Η αποστολή θα διαρκέσει τουλάχιστον 4 χρόνια, καλύπτοντας την αναμενόμενη κορύφωση του 11ετούς ηλιακού κύκλου κατά τη διετία 2024-25, οπότε και προβλέπονται πολλές ηλιακές εκρήξεις. Τα δεδομένα θα είναι ελεύθερα προσβάσιμα και οι Κινέζοι δηλώνουν ανοιχτοί σε διεθνείς συνεργασίες, σύμφωνα με τον αστροφυσικό Ζαν-Κλοντ Βιάλ του Πανεπιστημίου Paris-Saclay του Παρισιού.

Στόχος είναι να μελετηθούν οι τρόποι με τους οποίους το ηλιακό μαγνητικό πεδίο δημιουργεί τις τεράστιες εκρήξεις στεμματικής μάζας, τις εκλάμψεις και τις άλλες ηλιακές εκρήξεις. Επίσης ίσως με τα δεδομένα από το ASOS-S βελτιωθούν οι προβλέψεις για τον δυνητικά επικίνδυνο διαστημικό «καιρό» (γεωμαγνητικές καταιγίδες και άλλα φαινόμενα) που μπορεί να επηρεάσει τα συστήματα GPS, τους γήινους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους και τα δίκτυα ηλεκτρισμού.

Οι αστρονόμοι γνωρίζουν ότι το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου προκαλεί τα διάφορα εκρηκτικά επεισόδια στην επιφάνεια του, αλλά οι ακριβείς μηχανισμοί είναι πολύπλοκοι και όχι σαφώς κατανοητοί. Τα τρία επιστημονικά όργανα του ASO-S, που θα λειτουργούν σε διάφορα μήκη κύματος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, θα φωτίσουν περισσότερο το τι συμβαίνει.

Τα δύο γνωστότερα παρατηρητήρια σε λειτουργία είναι το Solar Parker Probe της NASA που εκτοξεύθηκε το 2018 και το Solar Orbiter του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος που εκτοξεύθηκε το 2020. Τα στοιχεία της κινεζικής αποστολής θα συμπληρώσουν τα δεδομένα για τον Ήλιο και την καυτή και εκρηκτική ατμόσφαιρα του.