Τριάντα έξι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ, το μεγαλύτερο που γνώρισε ο πλανήτης και το οποίο εκτός από τον άμεσο θάνατο δεκάδων ανθρώπων είχε σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων, κυρίως των γύρω περιοχών, ενώ μόλυνε και το περιβάλλον με ραδιενέργεια.
Ταυτόχρονα, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και η wikipedia «διατάραξε σοβαρότατα τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν στις γύρω περιοχές».
Ήταν 1:26 ώρα Μόσχας ξημερώματα της 26ης Απριλίου του 1986 όταν στο πλαίσιο δοκιμής ασφαλείας σημειώθηκε έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 του σταθμού παραγωγής πυρηνικής ενέργειας.
Επί 13 ημέρες το πυρηνικό καύσιμο συνέχιζε να καίει, απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα ραδιενεργά στοιχεία που μόλυναν, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, μέχρι και τα τρία τέταρτα της Ευρώπης, αλλά κυρίως την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και τη Ρωσία που ήταν τότε σοβιετικές δημοκρατίες.
Τα στοιχεία για το ατύχημα προκαλούν μέχρι και σήμερα τρόμο καθώς
– Στο τοξικό νέφος εκτέθηκαν 8.400.000 άνθρωποι
– Θα πρέπει να περάσουν 3.000 χρόνια για να θεωρηθεί η περιοχή και πάλι κατοικήσιμη
– Καταγράφηκαν 20.000 καρκίνου του θυρεοειδούς, από το 1991 ως το 2015 μεταξύ ατόμων που το 1986 ήταν κάτω των 18 ετών και ζούσαν στις πληγείσες περιοχής της πρώην Σοβιετικής Ένωσης
Οι σοβιετικές Αρχές αρχικά επιχείρησαν να αποσιωπήσουν το δυστύχημα και μόνο όταν η σουηδική κυβέρνηση ανέφερε ότι επρόκειτο να καταθέσει επίσημη προειδοποίηση στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, η Μόσχα παραδέχτηκε ότι είχε λάβει χώρα ένα ατύχημα στο Τσερνόμπιλ.
Επιπτώσεις στην Ελλάδα
Μέρος του ραδιενεργού νέφους από το Τσερνόμπιλ έφτασε και στην Ελλάδα μετά από μερικές μέρες. Υπήρξε έντονη ανησυχία στον ελληνικό πληθυσμό, σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, με τον κρατικό μηχανισμό να κάνει συστάσεις για αποφυγή του φρέσκου γάλακτος και το καλό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών από τις 5 Μαΐου και μετά. Το ραδιενεργό νέφος επηρέασε κυρίως την Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία, όπου χρόνια αργότερα ανιχνεύονταν ποσά ραδιενέργειας υψηλότερα του κανονικού.
Εργασίες για να σφραγιστεί
Ο πυρηνικός σταθμός του Τσερνόμπιλ συνέχισε να παράγει ηλεκτρισμό μέχρι τον Δεκέμβριο του 2000, όταν υπό την πίεση των Δυτικών σταμάτησε και ο τελευταίος εν λειτουργία αντιδραστήρας του.
Έπειτα από χρόνια συζητήσεων, μια γιγαντιαία αεροστεγής αψίδα από ατσάλι τοποθετήθηκε στα τέλη του 2016 πάνω από τον κατεστραμμένο αντιδραστήρα και τέθηκε σε λειτουργία το 2019.
Με κόστος 2,1 δισ. ευρώ και χρηματοδοτημένη από τη διεθνή κοινότητα, η κατασκευή αυτή που εγγυάται την ασφάλεια της εγκατάστασης για τα επόμενα 100 χρόνια, κάλυψε την παλιά «σαρκοφάγο» από μπετόν που είχε πλέον ρωγμές και ήταν ασταθής, και επέτρεψε να απομονωθεί καλύτερα το εξαιρετικά ραδιενεργό μάγμα που υπάρχει ακόμα μέσα στον αντιδραστήρα.
Το Τσερνόμπιλ σε ρωσικό έλεγχο
Το θέμα του Τσερνόμπιλ επανήλθε στην επικαιρότητα τον Μάρτιο του 2022 λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία στο πλαίσιο της οποίας ο πυρηνικός σταθμός κατελήφθη από τις ρωσικές δυνάμεις. Ανησυχία σε ολόκληρη την Ευρώπη προκάλεσε η διακοπή της ηλεκτροδότησης στον πυρηνικό σταθμό, η οποία έθεσε εκτός και τα συστήματα ασφαλείας.
Δήλωση Δένδια για την επέτειο της καταστροφής
«36 χρόνια από την καταστροφή του πυρηνικού εργοστασίου στο Τσερνόμπιλ», αναφέρει ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, σε ανάρτησή του στο twitter.
«Οι εξελίξεις στην ίδια περιοχή μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία υπενθυμίζουν, με τον πιο δραματικό τρόπο, τους κινδύνους που ελλοχεύουν πάντα από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας», προσθέτει ο κ. Δένδιας.
