Περισσότεροι από τους μισούς ενήλικες Αμερικανούς έχουν ελαφρώς μικρότερο δείκτη νοημοσύνης επειδή για πολλά χρόνια όταν ήταν παιδιά εισέπνεαν τις αναθυμιάσεις από τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων που κινούνταν με βενζίνη που περιείχε μόλυβδο.
Αυτό λέει μια νέα αμερικανική επιστημονική μελέτη από τα Πανεπιστήμια της Βόρειας Καρολίνας και της Φλόριντας – τα συμπεράσματα χαρακτηρίστηκαν «σοκαριστικά».
Η βενζίνη με μόλυβδο χρησιμοποιήθηκε στη διάρκεια του προηγούμενου αιώνα, προτού καταργηθεί τελικά για χάρη της αμόλυβδης. Εκτιμάται ότι «έκλεψε» συνολικά 824 εκατομμύρια μονάδες του δείκτη ευφυίας (IQ) από τους μισούς περίπου Αμερικανούς. Αυτό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε μια μείωση της ευφυΐας του μέσου Αμερικανού κατά σχεδόν 3 μονάδες IQ.
Μάλιστα όσοι γεννήθηκαν από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 έως τις αρχές του 1970 –της πιο επιβαρυμένης περιόδου– μπορεί να έχασαν στην πορεία ο καθένας 6-7 μονάδες IQ.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι λίγες μονάδες μπορεί να φαίνονται αμελητέες, όμως μπορούν να είναι αρκετές για να ρίξουν έναν άνθρωπο κάτω από το μέσο όρο της ευφυΐας (IQ μικρότερο του 85) ή ακόμη χειρότερα να χαρακτηρίσουν έναν άνθρωπο ως έχοντα νοητική υστέρηση (IQ κάτω του 70).
Ο μόλυβδος προστέθηκε στη βενζίνη το 1923 προκειμένου να δουλεύει καλύτερα η μηχανή των αυτοκινήτων. Όμως η «υγεία» των οχημάτων είχε ως τίμημα την υγεία των ανθρώπων. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι τη χρονιά εκείνη τουλάχιστον 170 εκατομμύρια Αμερικανοί –πάνω από τον μισό πληθυσμό των ΗΠΑ– είχαν ανησυχητικά υψηλά επίπεδα μόλυβδου στο αίμα τους όταν ήταν παιδιά.
Η κατανάλωση βενζίνης με μόλυβδο αυξήθηκε σημαντικά στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και κορυφώθηκε στη δεκαετία του 1970. Ουσιαστικά οποιοσδήποτε γεννήθηκε σε εκείνες τις δύο δεκαετίες, σύμφωνα με τους ερευνητές, εκτέθηκε σε επικίνδυνα επίπεδα.
Ο μόλυβδος είναι νευροτοξικός και μπορεί να κάνει ζημιά στα εγκεφαλικά κύτταρα. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης σε κανένα στάδιο της ανθρώπινης ζωής. Όμως τα μικρά παιδιά είναι ευάλωτα στην ικανότητα του μολύβδου να διαταράσσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου και κατ’ επέκταση να υποσκάπτει τη γνωστική-νοητική ικανότητα.
«Εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος από τη στιγμή που εισπνέεται ως σκόνη ή καταπίνεται ή καταναλώνεται μαζί με το νερό. Μέσω του αίματος μπορεί να διαπεράσει και τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό», δήλωσε ο Άαρον Ρόιμπεν, ο επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο PNAS, το περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ.
Πλέον ερώτημα προς διερεύνηση παραμένει το κατά πόσο η μακροχρόνια έκθεση σε μόλυβδο στο παρελθόν μπορεί να επιταχύνει τη γήρανση ή τη γνωστική εξασθένηση (ή και την άνοια) των ηλικιωμένων.
