Τον αποκλεισμό ρωσικών τραπεζών από το παγκόσμιο σύστημα πληρωμών SWIFT ως μέτρο στο νέο πακέτο κυρώσεων για την εισβολή στην Ουκρανία ανακοίνωσε η Δύση, κηρύσσοντας οικονομικό πόλεμο στη Μόσχα, αλλά ταυτοχρόνως διαταράσσοντας την ισορροπία στις αγορές, που μένει να φανεί πώς θ’ αντιδράσουν.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για πρόταση προς τους Ευρωπαίους ηγέτες ώστε να μπλοκαριστούν οι ρωσικές εισαγωγές-εξαγωγές.
Στη δέσμη μέτρων θα περιλαμβάνεται και το πάγωμα των διεθνών αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, αλλά και η κατάργηση της δυνατότητας σε Ρώσους ολιγάρχες ν’ αποκτούν υπηκοότητα και άρα πρόσβαση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Με την ΕΕ συντάσσονται οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Μεγάλη Βρετανία, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η αντοχή της Μόσχας σε έναν πόλεμο με κόστος δισεκατομμυρίων. Η ανακοίνωση έγινε ταυτόχρονα τα μεσάνυχτα του Σαββάτου (ώρα Ελλάδας).
First, we commit to ensuring that a certain number of Russian banks are removed from SWIFT.⁰
It will stop them from operating worldwide and effectively block Russian exports and imports.— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) February 26, 2022
Το διεθνές διατραπεζικό σύστημα SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) είναι καθοριστικής σημασίας για την ομαλή συναλλαγή χρημάτων παγκοσμίως.
Το 2014 η Μόσχα είχε απειληθεί με αποκλεισμό λόγω της προσάρτησης της Κριμαίας, γι’ αυτό και έχει αναπτύξει ένα παρόμοιο σύστημα.
Ωστόσο αναμένεται να υπάρξει σοβαρό πρόβλημα με τις πληρωμές για τα ενεργειακά και γεωργικά της προϊόντα. Οι τράπεζες θα πρέπει να κάνουν τις συναλλαγές απευθείας μεταξύ τους, προσθέτοντας καθυστερήσεις και επιπλέον κόστος και εμποδίζοντας την ικανότητα της Ρωσίας να ανακτά τα διεθνή κέρδη από τις εξαγωγές.
Τι είναι το SWIFT
Πρόκειται για ένα σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων μεταξύ των τραπεζών παγκοσμίως. Μέσα από αυτό τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα καταγράφουν, ενημερώνουν και διεκπεραιώνουν διασυνοριακές χρηματοοικονομικές συναλλαγές.
Ιδρύθηκε το 1973, έχει την έδρα του στο Βέλγιο και συνδέει 11.000 τράπεζες και ιδρύματα σε περισσότερες από 200 χώρες.
Στέλνει περισσότερα από 40 εκατομμύρια μηνύματα την ημέρα, καθώς τρισεκατομμύρια δολάρια αλλάζουν χέρια μεταξύ εταιρειών και κυβερνήσεων. Περισσότερο από το 1% αυτών των μηνυμάτων πιστεύεται ότι αφορά ρωσικές πληρωμές.
Το SWIFT δημιουργήθηκε από αμερικανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες που δεν ήθελαν ένα μόνο ίδρυμα να αναπτύξει το δικό του σύστημα και να έχει μονοπώλιο. Το δίκτυο ανήκει πλέον από κοινού σε περισσότερες από 2.000 τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Εποπτεύεται από την Εθνική Τράπεζα του Βελγίου σε συνεργασία με τις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο – συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και της Τράπεζας της Αγγλίας.
Αν και δημιουργήθηκε ώστε να καταστεί ασφαλές διεθνές εμπόριο για τα μέλη του, και υποτίθεται ότι δεν παίρνει θέση σε διαμάχες, το Ιράν αποκλείστηκε το 2012 στο πλαίσιο των κυρώσεων για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Έχασε σχεδόν το ήμισυ των εσόδων του από τις εξαγωγές πετρελαίου και το 30% του εξωτερικού εμπορίου.
