Θεωρείται προσφυγομάνα και γιατί αποτέλεσε ένα από τα πρώτα σημεία υποδοχής των ξεριζωμένων πληθυσμών, στα περίφημα Λοιμοκαθαρτήρια. Φέτος, 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Καλαμαριά φέρνει και πάλι την προσφυγική μνήμη στο προσκήνιο.
Η Μητρόπολη Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς προγραμματίζει πλήθος επετειακών εκδηλώσεων υπό την καθοδήγηση του επιστημονικού συνεργάτη της Έδρας Ποντιακών Σπουδών Θεοδόση Κυριακίδη.
Όπως έγινε γνωστό από τον μητροπολίτη Ιουστίνο, στις 19 Μαΐου, ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου που θα τοποθετηθεί στο προαύλιο του μητροπολιτικού ναού της Μεταμόρφωσης. Όπως έχει ήδη γράψει το pontosnews.gr πρόκειται για ένα έργο του γλύπτη Γιώργου Κικώτη, το οποίο χρηματοδοτείται από την Αδελφότητα Κρωμναίων Καλαμαριάς.
Επίσης, το πρόγραμμα περιλαμβάνει έκθεση ζωγραφικής με τον τίτλο «Χαίρε Μικρασία». Θα φιλοξενηθεί στον Πολυχώρο Τέχνης Remezzo από τις 27 Μαΐου έως τις 10 Ιουνίου και θα λάβουν μέρος 26 καλλιτέχνες απ’ όλη την Ελλάδα.
Στις 16 και 17 Ιουνίου προγραμματίζεται συμπόσιο με θέμα το ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των ιεραρχών του πριν, κατά και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Αναμένεται να λάβουν μέρος καθηγητές πανεπιστημίων και ερευνητές.
Στις επετειακές εκδηλώσεις περιλαμβάνονται και δύο συναυλίες, η μία στις 26 Ιουνίου στο στάδιο του Απόλλωνα Καλαμαριάς με τη Γλυκερία και τη νεανική χορωδία της μητρόπολης, και η άλλη στις 5 Σεπτεμβρίου στο γήπεδο της Νέας Μηχανιώνας με τον Δημήτρη Μπάση και ξανά τη νεανική χορωδία της μητρόπολης.
Σε εκδοτικό επίπεδο, ήδη προετοιμάζεται ένα λεύκωμα με τις εικόνες που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Θράκη και τον Πόντο και βρίσκονται στην κατοχή της μητρόπολης, καθώς και ένα λεύκωμα για την Καλαμαριά, με τα πορίσματα των ιστορικών ερευνών, από τις αρχαιολογικές ανασκαφές στο Καραμπουρνάκι ως τις πτυχές της σύγχρονης εικόνας της πόλης.
Τέλος θα κυκλοφορήσουν δύο CD, το Μικρασιατική Ραψωδία με στίχους του Θοδωρή Βουτσικάκη, μουσική του π. Θεόδωρου Τσαμπατζίδη, σολίστα τον Χρήστο Χαλκιά και τη συμμετοχή της νεανικής χορωδίας και ορχήστρας της μητρόπολης, και ένα δεύτερο με κείμενα του Φώτη Κόντογλου και παραμύθια από τη Μικρά Ασία.
