Πέντε ώρες μέσα στην ανώτερη ηλιακή ατμόσφαιρα, γνωστή ως στέμμα, πέρασε το σκάφος Parker Solar Probe της NASA, και αυτή είναι η πρώτη φορά που ο άνθρωπος «αγγίζει» τον Ήλιο! Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες μόνο εκτιμήσεις μπορούσαν να κάνουν για φαινόμενα (σωματίδια, μαγνητικές δυνάμεις κ.ά.), όμως πλέον έχουν τις πρώτες άμεσες παρατηρήσεις.
Το Parker αποτελεί το alter ego των δίδυμων Voyager, τα οποία έχουν ταξιδέψει πιο μακριά από τον Ήλιο (και τη Γη) από κάθε άλλο σκάφος.
Και ενώ τα Voyager της NASA άφησαν πίσω τους την ηλιακή «επικράτεια», δηλαδή την περιοχή του διαστήματος μέχρι την οποία φτάνει ο ηλιακός άνεμος, το Parker Solar Probe πλησίασε την «καρδιά» του ηλιακού μας συστήματος.
Το επίτευγμα, που χαρακτηρίστηκε ιστορικό από τη NASA, συνέβη στις 28 Απριλίου, όμως ανακοινώθηκε τώρα – χρειάστηκε πολύς χρόνος για τη λήψη και την ενδελεχή ανάλυση των στοιχείων. Η ανακοίνωση έγινε με συνέντευξη Τύπου στο συνέδριο της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης και με δημοσίευση στο περιοδικό Physical Review Letters.
«Φτάσαμε τελικά. Η ανθρωπότητα άγγιξε τον Ήλιο. Όπως η προσεδάφιση στη Σελήνη επέτρεψε στους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς αυτή σχηματίστηκε, έτσι και το άγγιγμα του Ήλιου αποτελεί ένα γιγάντιο βήμα για την ανθρωπότητα, το οποίο θα μας βοηθήσει να ανακαλύψουμε κρίσιμες πληροφορίες για το κοντινότερο σε μας άστρο και για την επιρροή του στο ηλιακό σύστημα», ανέφερε η δρ Νίκολα Φοξ, διευθύντρια του Τμήματος Επιστήμης Ηλιοφυσικής της NASA.
Το πιο γρήγορο αντικείμενο που έχει κατασκευαστεί
Το Parker Solar Probe εκτοξεύθηκε το 2018 με στόχο να μελετήσει τον Ήλιο από πιο κοντινή απόσταση από κάθε άλλη διαστημοσυσκευή στο παρελθόν, κάτι που έχει καταφέρει μετά από διαδοχικές ολοένα πιο κοντινές διελεύσεις – θα κάνει συνολικά 24.
Η είσοδός του στο στέμμα, πέρα από το «όριο Alfven» σε ύψος περίπου 13 εκατομμυρίων χιλιομέτρων πάνω από την ορατή επιφάνεια του Ήλιου (τη φωτόσφαιρα), επιτεύχθηκε κατά την όγδοη κοντινή διέλευσή του από το άστρο μας.
Το κόστους 1,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων σκάφος –που εκτός των άλλων είναι το πιο γρήγορο αντικείμενο που έχουν κατασκευάσει οι άνθρωποι, καθώς κινείται με ταχύτητα άνω των 500.000 χιλιομέτρων την ώρα–, ήδη έχει κάνει αρκετές σημαντικές ανακαλύψεις.
Το μυστήριο που ζητά εξήγηση
Το στέμμα κρύβει ένα μυστήριο που ζητά εξήγηση: Ενώ στη χαμηλότερη φωτόσφαιρα που βρίσκεται πιο κοντά στην «καρδιά» του Ήλιου η θερμοκρασία φτάνει περίπου τους 6.000 βαθμούς Κελσίου, στην ατμόσφαιρά του (στέμμα), που βρίσκεται πιο ψηλά, η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει μερικά εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου.
Επίσης, μέσα στο στέμμα η εκροή των φορτισμένων ηλιακών σωματιδίων (ηλεκτρονίων, πρωτονίων και βαρέων ιόντων) ξαφνικά επιταχύνεται και μετατρέπεται στον υπερηχητικό ηλιακό «άνεμο», μια διαδικασία που επίσης δεν έχει κατανοηθεί καλά μέχρι σήμερα.
Το επόμενο βήμα για το σκάφος θα είναι να κατέβει ακόμη πιο βαθιά μέσα στην ατμόσφαιρα του Ήλιου και να παραμείνει εκεί για μεγαλύτερο χρόνο.
Τελικά το 2025 το Parker προγραμματίζεται να φτάσει σε απόσταση μόνο 6,2 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από την ίδια τη φωτόσφαιρα.
Οι πληροφορίες που θα συλλέξει θα βοηθήσουν, μεταξύ άλλων, να γίνεται στο μέλλον καλύτερη πρόβλεψη του διαστημικού καιρού και των μαγνητικών «καταιγίδων» που προκαλεί ο Ήλιος, ο οποίος, αντίθετα με τη Γη δεν έχει καθόλου στερεά επιφάνεια.
