Περίτεχνα κοσμήματα, φωτογραφίες, βιβλία, σπάνια ενδύματα, πιστοποιητικά, χαλιά, έγγραφα και αντικείμενα που ανήκαν σε Αρμένιους –οι οποίοι ζούσαν στην επικράτεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας–, και κάποτε ήταν χρηστικά αλλά σήμερα έχουν τεράστια συναισθηματική και ιστορική αξία αποφάσισαν να «μοιραστούν» με το ευρύ κοινό οι σημερινοί κάτοχοί τους.
Δεκαπέντε οικογένειες με αρμενικές ρίζες ανταποκρίθηκαν, πριν από λίγες μέρες, στο κάλεσμα της μη κυβερνητικής οργάνωσης Houshamadyan, του περιοδικού «Αρμενικά» και του Πολιτιστικού Συλλόγου Χαμασκαΐν Θεσσαλονίκης και έδωσαν προς καταγραφή και φωτογράφηση πολύτιμα, για εκείνους αλλά και για όλους εμάς, πράγματα.
Στόχος των διοργανωτών ήταν να καταγραφούν τα αρμενικά κειμήλια αλλά και οι ιστορίες των κατόχων τους που έφυγαν διωγμένοι από τα χώματά τους, στις αρχές του 20ού αιώνα, κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Αρμενίων.
Το πρώτο ραντεβού δόθηκε στις 12 Νοεμβρίου, στον αρμενικό Ιερό Ναό της Παναγίας (Σουρπ Αστβατζατζίν), στη Θεσσαλονίκη, όπου ο συντονιστής και επιμελητής του ερευνητικού προγράμματος ιστορικός Βαχέ Ταστζιάν παρουσίασε το έργο του Houshamadyan που μέσω έρευνών, επιχειρεί να ανασυνθέσει και να διατηρήσει τη μνήμη της καθημερινής ζωής των Αρμενίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Τις επόμενες δύο μέρες, στις 13 και 14 Νοεμβρίου, στην αίθουσα αρχείων δίπλα από το κτήριο της εκκλησίας, καταγράφηκαν και φωτογραφήθηκαν όλα όσα έφεραν οι δεκαπέντε οικογένειες,
ενώ έγιναν και συνεντεύξεις ώστε να καταγραφούν και οι ιστορίες των πρώτων κατόχων των κειμηλίων που τότε ζούσαν, μεταξύ άλλων, στις περιοχές Σεβάστεια, Ραιδεστό, Τσορλού, Προύσα, Ανταμπαζάρ, Κεσάμπ, Αφιόν Καραχισάρ, Ταλάς (Μουταλάσκη), Τοκάτ, Μάλγαρα, Κωνσταντινούπολη, Άγκυρα, Καισάρεια, Κερεμέκ και Σμύρνη.
Τους επόμενους μήνες όλα όσα καταγράφηκαν θα δημοσιευτούν στον ιστότοπο www.houshamadyan.org, σε τρεις γλώσσες, αρμενικά, αγγλικά και τουρκικά.
⇒Οι διοργανωτές προγραμματίζουν την επανάληψη της δράσης, τους πρώτους μήνες του 2022 στην Αθήνα, συμπεριλαμβάνοντας αυτή τη φορά ιστορίες και βιώματα από την περίοδο της κατοχής 1941-1945, και εστιάζοντας στις απώλειες που υπέστησαν οι Αρμένιοι πρόσφυγες από το ναζιστικό καθεστώς.
⇒Τον Φεβρουάριο του 2023 θα γίνει και μια έκθεση ιστορικής φωτογραφίας και αντικειμένων στο πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα», στο Θησείο, με θέματα από τις ιστορίες των Ελληνοαρμενίων που θα περιλαμβάνει την εγκατάσταση στην Ελλάδα μέχρι και την περίοδο της Κατοχής.
