Την ώρα που η κακοκαιρία «Μπάλλος» έχει πάρει και έχει σηκώσει πολλές περιοχές της χώρας, υπεγράφη σήμερα στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ η 5ετής Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) Ελλάδας-ΗΠΑ, ανάμεσα στον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια και τον Αμερικανό ομόλογό του Άντονι Μπλίνκεν.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η κυβέρνηση εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη συμφωνία που ανανεώθηκε για πέντε χρόνια αλλά θα ισχύει για πάντα εφόσον κάποιο από τα δύο μέρη δεν αποχωρήσει.
Ωστόσο η αντιπολίτευση έχει άλλη άποψη και εγκαλεί την κυβέρνηση για δέσμευση της χώρας σε μια συμφωνία που δεν είναι ισότιμη και ουσιαστικά δεν παρέχει κάτι στην Ελλάδα.
I signed with my US counterpart @SecBlinken the 2nd Protocol of Amendment to the Mutual Defense Cooperation Agreement (#MDCA), opening new prospects for deepening the strategic relationship – rooted in shared values and principles – between 🇬🇷🇺🇸. (1/2) pic.twitter.com/zX2w9TMPRd
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 14, 2021
Η επιστολή του Άντονι Μπλίνκεν
Τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) συνόδευε και μια επιστολή του Αμερικανού ΥΠΕΞ προς τον Έλληνα πρωθυπουργό.
Στην επιστολή, ο Άντονι Μπλίνκεν χαρακτηρίζει τη χώρα μας «περιφερειακό ηγέτη» και «πυλώνα σταθερότητας», μια αναφορά που υποδηλώνει την πεποίθηση ότι η Ελλάδα μπορεί να παίξει καταλυτικό ρόλο στην προώθηση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, αλλά και να ενεργήσει ως παράγων σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, η επιστολή επιβεβαιώνει τις άριστες διμερείς σχέσεις, οι οποίες, όπως αναφέρει, «έχουν φτάνουν σε νέα ύψη».
Δέσμευση για αμοιβαία προστασία της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας από απειλές ή ένοπλη επίθεση
Η συγκεκριμένη αμοιβαία δέσμευση περιλαμβάνεται και στο κείμενο της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας. Παρόλα όμως αυτά, διπλωματικές πηγές αναγνωρίζουν τη σημασία της στην επιστολή Μπλίνκεν, καθώς, όπως εξηγούν, επαναλαμβάνεται σε μονομερές πολιτικό κείμενο, που αυτή τη φορά δεσμεύει αποκλειστικά τις ΗΠΑ. Μάλιστα, στην επιστολή αναφέρεται ότι η νέα συμφωνία «επεκτείνει την στρατηγική αμυντική μας εταιρική σχέση» και «έμπρακτα καταδεικνύει την σταθερή μας αποφασιστικότητα για προάσπιση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας εναντίον απειλητικών δράσεων και ένοπλων επιθέσεων».
Σεβασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας
Η επιστολή Μπλίνκεν προχωρά ένα επιπλέον βήμα, καθώς για πρώτη φορά οι ΗΠΑ κάνουν ρητή αναφορά στην ανάγκη σεβασμού, όχι μόνο της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας, αλλά και των κυριαρχικών δικαιωμάτων που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Διπλωματικές πηγές αξιολογούν τη συγκεκριμένη αναφορά ως ένα εξαιρετικά σημαντικό νέο στοιχείο, που αναγνωρίζει και ζητά τον πλήρη σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα της. Αν και οι ΗΠΑ δεν έχουν υπογράψει την σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι ο αμερικανικός παράγοντας αναγνωρίζει ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί μέρος του εθιμικού δικαίου, είναι δεσμευτικό για όλες τις χώρες και διέπει την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Δυνατότητα ανάπτυξης αμερικανικών δυνάμεων σε ελληνικά νησιά πέραν της Κρήτης
Οι ΗΠΑ τονίζουν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούν να επιχειρούν και να πραγματοποιούν εκπαιδευτικές ασκήσεις, τόσο στην ηπειρωτική Ελλάδα όσο και στα νησιά. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια πολιτικά δεσμευτικά κίνηση, η οποία σημαίνει ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν de facto την πλήρη κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά και τη δυνατότητα στρατιωτικοποίησής τους.
Ουάσιγκτον-Αθήνα: Συνεργασία πάνω σε κοινές αξίες
Τέλος, στην επιστολή γίνεται αναφορά στην κοινή αφοσίωση της Ελλάδας και των ΗΠΑ στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής προόδου. Όπως σημειώνεται, αυτό το κοινό αξιακό πλαίσιο αντικατοπτρίζεται στην ανανεωμένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας.
«Ηχηρή ψήφος εμπιστοσύνης προς τη χώρα μας»
«Με μεγάλη ικανοποίηση, αλλά και αίσθημα ευθύνης υποδέχομαι τη νέα πενταετή Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας – Ηνωμένων Πολιτειών. Η υπογραφή της σφραγίζει την ποσοτική και ποιοτική αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Και, ταυτόχρονα, αποτελεί ηχηρή ψήφο εμπιστοσύνης προς τη χώρα μας ως πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας στην ταραγμένη περιοχή μας», τονίζει σε δήλωσή του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Επισημαίνει ότι στο εξής, οι ΗΠΑ ενισχύουν το στρατηγικό τους αποτύπωμα στην Ελλάδα σε περιοχές κρίσιμης σημασίας, σε μία ακτίνα από τον Έβρο μέχρι την Κρήτη. «Και μάλιστα σε μία περίοδο αναπροσαρμογής των διεθνών ενδιαφερόντων τους. Αναπτύσσουν, επίσης, τις αμυντικές επενδύσεις τους σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Ενώ δεσμεύονται για την από κοινού αντιμετώπιση απειλών ή προκλήσεων εναντίον της πατρίδας μας», σημειώνει.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογραμμίζει ότι πρόκειται για επιτυχία της χώρας, της κυβέρνησης και του υπουργού Εξωτερικών που υπογράφει αυτήν την ώρα την ανανέωση της συμφωνίας με τον Αμερικανό ομόλογό του. «Πολύ περισσότερο, καθώς αυτή θα συνοδεύεται και από επιστολή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, του κ. Blinken, με την οποία οι ΗΠΑ διακηρύσσουν την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας, της ακεραιότητας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας» τονίζει.
Επίσης, αναφέρει ότι μετά την Στρατηγική Εταιρική Σχέση αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής με την Γαλλία, η χώρα μας προσθέτει, έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των διμερών συμμαχιών της. «Θωρακίζοντας τα εθνικά της συμφέροντα και τον δυναμικό γεωπολιτικό της ρόλο. Ενισχύοντας την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα, αλλά και τους διατλαντικούς δεσμούς. Αλλά και υπογράφοντας συμφωνίες που εκπέμπουν μηνύματα ειρήνης και σταθερότητας» τονίζει ο πρωθυπουργός.
Καταλήγοντας ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλώνει ότι η σημερινή θετική εξέλιξη είναι το αποτέλεσμα της μεθοδικής και συχνά αθόρυβης κυβερνητικής πολιτικής, που εξελίσσεται σταθερά, εδώ και δύο χρόνια, με άξονες την ενεργητική διπλωματία και την αμυντική εγρήγορση. «Έχοντας ως πρώτο της μέλημα την ασφάλεια και την πρόοδο της πατρίδας κι ως αταλάντευτη πυξίδα της το Διεθνές Δίκαιο, την ειρήνη και τη συνεργασία των λαών παντού και ιδίως στη Μεσόγειο», προσθέτει.
«Η νέα αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ κατοχυρώνει τα ελληνικά συμφέροντα»
«Είναι μια παρά πολύ καλή μέρα για την πατρίδα μας». Με αυτή τη φράση ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας εξέφρασε την ικανοποίησή του για την υπογραφή της νέας αμυντικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
The revision of the MDCA we will sign is symbolically and substantially, the foundation of our long-term partnership. We understand that the US is increasingly preoccupied with challenges on other parts of the world. So your commitment to Greece is greatly appreciated. @StateDept pic.twitter.com/RRQ5RKwD7K
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 14, 2021
Όπως σημείωσε, πρόκειται για μια εξέλιξη που κατοχυρώνει τα ελληνικά συμφέροντα και δημιουργεί μια ασπίδα προστασίας της χώρας μας. Επιπλέον, επισήμανε ότι η συμφωνία θέτει τα θεμέλια για τη πραγματοποίηση αμερικανικών επενδύσεων σε αμυντικές εγκαταστάσεις.
Τέλος, ξεκαθάρισε «ότι αυτή η συμφωνία, όπως και η προηγούμενη συμφωνία που είχε υπογραφεί με την Γαλλία, δεν στρέφεται εναντίον οιουδήποτε. Αντίθετα δημιουργεί έναν άξονα σταθερότητας και βελτίωσης της ποιότητας της ζωής των κοινωνιών της περιοχής. Είναι μια παρά πολύ καλή μέρα για την πατρίδα μας».
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Κριτική στην ελληνοαμερικανική αμυντική συμφωνία ασκεί ο ΣΥΡΙΖΑ με ανακοίνωσή του, στην οποία υποστηρίζει ότι «με τη σημερινή υπογραφή της συμφωνίας με τις ΗΠΑ ο κ. Μητσοτάκης γίνεται ο πρώτος πρωθυπουργός της μεταπολίτευσης που εκχωρεί επ’ αόριστον στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ελληνικό έδαφος».
Συνεχίζοντας την κριτική του στον πρωθυπουργό υποστηρίζει ότι «το κάνει, μάλιστα, ανακοινώνοντας με μεγάλη περηφάνια, ότι η συμπερίληψη στρατιωτικής εγκατάστασης στην Αλεξανδρούπολη παρέχει “δυνατότητα ταχείας μεταφοράς και στάθμευσης αμερικανικών δυνάμεων στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία”. Βάζοντας έτσι την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή επικίνδυνων εντάσεων στη Μαύρη Θάλασσα. Ως αντιστάθμισμα σε αυτές τις σοβαρότατες παραχωρήσεις, έχουμε μόνο γενικόλογες αναφορές στο σεβασμό της κυριαρχίας μας».
Ακολούθως, προσθέτει ότι με τη συμφωνία «δεν εξασφαλίζεται, όμως, καμία συγκεκριμένη αμερικανική παρουσία, εμπλοκή ή δέσμευση για τη στήριξη αυτής της κυριαρχίας απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα, ιδίως στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο». Κλείνοντας υποστηρίζει: «Η ελληνοαμερικανική συμφωνία του κ. Μητσοτάκη ταιριάζει γάντι στο νέο του δόγμα, αυτό του προβλέψιμου συμμάχου και της “Ελλάδας- προκεχωρημένου δυτικού φυλακίου”, αλλά δεν ταιριάζει ανάμεσα σε δυο ισότιμους εταίρους και σε μια Ελλάδα με ανεξαρτησία, αξιοπρέπεια και εθνική κυριαρχία».
«Η κατ’ όνομα “αμυντική” –αλλά στην πραγματικότητα πολύ επιθετική– συμφωνία Ελλάδας και ΗΠΑ, συνιστά έναν επικίνδυνο κρίκο εμπλοκής της χώρας μας στα πολεμικά σχέδια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην ευρύτερη περιοχή. Άλλωστε, η αναφορά του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ στην προσφορά της Ελλάδας στον πόλεμο στο Αφγανιστάν, προδιαγράφει πολλά και νέα “Αφγανιστάν” με την ενεργό ελληνική συμμετοχή» επισημαίνει το ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του για τη συμφωνία και τις δηλώσεις Δένδια-Μπλίνκεν.
«Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό εξωτερικών Anthony Blinken, η κυβέρνηση διά του κύριου Δένδια μόλις δέσμευσε την Ελλάδα σε μία “επ’ αόριστον” αμυντική συμφωνία, γεγονός πρωτοφανές και αδιανόητο. Η κυβέρνηση δεν έχει δικαίωμα να δεσμεύσει τις μελλοντικές κυβερνήσεις σε μία συμφωνία που όπως φαίνεται δεν διασφαλίζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, ούτε αναιρεί την τουρκική απειλή πολέμου», αναφέρει η Ελληνική Λύση.
