Να… χρυσώσουν το χάπι στο Παρίσι επιχειρούν οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι τρεις χώρες που ανακοίνωσαν –αιφνιδιάζοντας τους πάντες– τη στρατηγική συμμαχία AUKUS, μια νέα εταιρική σχέση ασφάλειας στη ζώνη Ινδικού-Ειρηνικού.
Η πρωτοβουλία ανήκει στην αμερικανική πλευρά, η οποία επιδιώκει να δημιουργήσει μια ασπίδα ενάντια στην Κίνα και στις περιφερειακές της βλέψεις.
Πιο ριγμένη όμως θεωρείται η Γαλλία, καθώς η συμμαχία προβλέπει ότι η Αυστραλία θα αποκτήσει αμερικανικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια, καθώς και πυραύλους Tomahawk. Ως εκ τούτου θα πρέπει να θεωρείται άκυρη η γιγαντιαία σύμβαση του 2016 με τη γαλλική αμυντική βιομηχανία για την προμήθεια συμβατικών υποβρυχίων.
«Η απόφαση που λάβαμε να μην συνεχίσουμε με τα υποβρύχια κατηγορίας Attack και να το ακολουθήσουμε άλλο δρόμο δεν είναι αλλαγή νοοτροπίας, είναι αλλαγή ανάγκης», δήλωσε ο Αυστραλός πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον.
Το Παρίσι, όμως, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ζητήσει αποζημιώσεις για την ακύρωση του συμβολαίου ύψους 31 δισ. ευρώ με τη Naval Group, όπως δήλωσε η υπουργός Άμυνας Φλοράνς Παρλί. Από τη μεριά του ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν έκανε λόγο για «πισώπλατη μαχαιριά» και για προδοσία της εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο χωρών.
Από τη στρατηγική συμμαχία AUKUS αιφνιδιάστηκε και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία δεν ήταν ενήμερη, σύμφωνα με τον Ζοζέπ Μπορέλ. Το θέμα θα τεθεί επί τάπητος κατά την προσεχή σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών, στις 18 Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο. Για την ώρα οι Βρυξέλλες προσπαθούν να κάνουν μια πρώτη αποτίμηση της κατάστασης.
Αιφνιδιασμένη είναι όμως και η κοινή γνώμη της Αυστραλίας, καθώς ο Σκοτ Μόρισον τίναξε στον αέρα τη συμφωνία με τη Γαλλία και προχωρά στην προμήθεια τουλάχιστον οκτώ πυρηνοκίνητων υποβρυχίων χωρίς να έχει προηγηθεί δημόσιος διάλογος.
Το Γαλλικό Πρακτορείο επισημαίνει ότι ο Αυστραλός πρωθυπουργός έσπασε ταυτοχρόνως δύο εθνικά ταμπού: την παραδοσιακή απαγόρευση της χρήσης πυρηνικής ενέργειας και την πολύ προσεκτική προσέγγιση που είχε υιοθετήσει η Καμπέρα για την αποφυγή της έντασης με το Πεκίνο.
«Η συνεργασία αυτή για τα πυρηνικά υποβρύχια βλάπτει σοβαρά την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα, εντείνει την κούρσα των εξοπλισμών και υπονομεύει τις διεθνείς προσπάθειες μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων», ανέφερε ο εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματίας.
