Πάσχα στο Σικάγο, το 1920: Έλληνες σουβλίζουν αρνιά τηρώντας πιστά το έθιμο από την πατρίδα

«Αχ, τι ωραία φωτογραφία!», σκέφτηκα μόλις είδα αυτό το στιγμιότυπο που ανέβηκε στο προφίλ γνωστού ελληνικού φούρνου στο Κουίνς της Νέας Υόρκης, στο Facebook. 

Η θέα Ελλήνων ομογενών που σουβλίζουν αρνιά, την Κυριακή του Πάσχα, το 1920 στο Σικάγο, με έκανε να σκεφτώ ότι τα έθιμα ακολουθούν τους Έλληνες όπου κι αν βρίσκονται και δύσκολα ξεριζώνονται από μέσα μας. 

Ειδικά οι πρώτες γενιές Ελλήνων που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ, όσο κι αν ενσωματώθηκαν δεν σταμάτησαν ποτέ να αναβιώνουν τα έθιμά μας. Ακόμα και σήμερα, και ενώ οι νεότεροι σε ηλικία ομογενείς μπορεί να  μην μιλούν ελληνικά, γνωρίζουν σε μεγάλο βαθμό τα πατροπαράδοτα ήθη και έθιμα της πατρίδας.

Σχόλια που ξάφνιασαν

Αυτές ήταν οι πρώτες σκέψεις. Διαβάζοντας όμως τα σχόλια των ομογενών, είδα τη φωτογραφία με άλλα μάτια.

Εκτός από τις ευχές και το πώς κάποιοι δεν βλέπουν την ώρα να γευτούν και φέτος τα πεντανόστιμα εδέσματα που συνδέονται με το ελληνικό Πάσχα, πολλά είναι τα σχόλια για το ότι δεν υπάρχουν γυναίκες στη φωτογραφία. «Θα κόβουν σαλάτες», «Θα είναι στο σπίτι με τα παιδιά», «Γνωστοί μισογύνηδες οι Έλληνες», είναι κάποια από τα σχόλια.

Λιγότερα είναι εκείνα που μιλούν για το «βάρβαρο» ελληνικό έθιμο του σουβλίσματος ή αναφέρονται στον «φόνο και την κατανάλωση των δύστυχων ζώων». Κάποιος λέει ότι οι ομογενείς τού θυμίζουν Σλοβένους τη δεκαετία του ’50, άλλοι ζητούν πληροφορίες για το πώς μπορούν να διερευνήσουν το γενεαλογικό δέντρο τους και να μάθουν για τους προγόνους τους.

Υπάρχει όμως κι ένα σχόλιο που τράβηξε την προσοχή και άλλων χρηστών και αναφέρεται στο ενδεχόμενο ορισμένοι από τους άνδρες να είναι μέλη της ελληνικής μαφίας που ήταν από τις πιο ισχυρές εκείνη την εποχή στο Σικάγο! Δεν αποκλείεται να είναι αλήθεια αυτό, εάν προσέξουμε τα ρούχα που φορούν κάποιοι από αυτούς παραπέμπουν σε εικόνες μαφιόζων της εποχής.

Ωστόσο ίσως πρέπει να μείνουμε στην πληροφορία ότι η φωτογραφία έχει τραβηχτεί στο «Hull House», στο δυτικό Σικάγο.

Τι ήταν το «Hull House»

Το κτήριο πήρε το όνομά του το 1889 από την Τζέιν Άνταμς και την Έλεν Γκέιτς Σταρ, οι οποίες διάλεξαν το όνομα του πρώτου ιδιοκτήτη για να βαφτίσουν το χώρο που προοριζόταν για την εγκατάσταση Ευρωπαίων μεταναστών. Ουσιαστικά ήταν ξενώνας για πρόσφυγες και οικονομικούς μετανάστες από την Ευρώπη.

Εκεί βρήκαν καταφύγιο, μεταξύ άλλων, πολλές ελληνικές οικογένειες. Πράγματι υπάρχουν καταγραφές ότι Έλληνες που έμεναν εκεί ήταν μέλη της ελληνικής μαφίας.

Οι άνθρωποι που φιλοξενούνταν εκεί ήταν τόσοι πολλοί που μέχρι το 1911, το «Hull House» είχε επεκταθεί σε 13 κτήρια. Στη συνέχεια και μέχρι τη δεκαετία του ’60 γιγαντώθηκε και επεκτάθηκε πολύ αλλά είχε αλλάξει και ο αρχικός ρόλος της ίδρυσής του. Στα μέσα της δεκαετίας του ’60, τα περισσότερα από τα κτήρια που αποτελούσαν τη γειτονιά, πλέον, «Hull House», κατεδαφίστηκαν για να οικοδομηθεί το κτηριακό συγκρότημα του Πανεπιστημίου του Ιλινόις-Σικάγο.

Στο αρχικό κτήριο, που βλέπετε πιο πάνω στη φωτογραφία αλλά και στην τραπεζαρία όπου γευμάτιζαν οι  Ευρωπαίοι πρόσφυγες και μετανάστες –άρα και οι άνθρωποι της κεντρικής φωτογραφίας– σήμερα λειτουργεί Μουσείο Ιστορίας. Από τα παραπάνω συνάγεται πως δεν είναι άτοπο να πούμε ότι οι πρωταγωνιστές της φωτογραφίας μας, ανεξάρτητα του ποιοι είναι, σουβλίζουν τον πατροπαράδοτο οβελία στο πίσω μέρος της τραπεζαρίας του Hull House για να ταΐσουν όχι μία αλλά πολλές ελληνικές οικογένειες.

Χριστός Ανέστη!

Πόπη Παπαγεωργίου