pontosnews.gr
Δευτέρα, 16/11/2026
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • Videos
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
pontosnews.gr
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων

Οι ντοπιολαλιές έγιναν επιτραπέζιο – 4.000 «άγνωστες» λέξεις από τον Πόντο μέχρι την Κρήτη

Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας μέσω των τοπικών διαλέκτων

20/04/2021 - 12:09μμ
(Φωτ.: Facebook / dopiolalia)

(Φωτ.: Facebook / dopiolalia)

Κοινοποίηση στο FacebookΜοιράσου το στο TwitterΜοιράσου το στο Whatsapp
Στηρίξτε το Pontos News Επιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google
Προσθήκη πηγής

Τρόπο να διατηρήσει και να «συστήσει» ιδιωματισμούς, διαλέκτους και ντοπιολαλιές, για να μην χαθεί τίποτα από την ελληνική γλώσσα έψαχνε ο Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος, ο οποίος δημιούργησε μαζί με άλλους το Πολιτιστικό Δίκτυο για τη Ντοπιολαλιά.

Μια από τις δράσεις είναι η δημιουργία του επιτραπέζιου παιχνιδιού «Ντοπιολαλιά».

«Ο σφέλ’ς δε μας ξέσυρε τον τσέπο, τι ράπο να ραπίσουμε;», λένε μεταξύ τους οι Ηπειρώτες μάστορες στα «κουδαρίτικα», τη συνθηματική τους γλώσσα, σχολιάζοντας το γεγονός ότι ο νοικοκύρης δεν τους πλήρωσε, άρα τι δουλειά να τού κάνουν; Μάρτυρας ενός αντίστοιχου διαλόγου, από τον οποίο κατανόησε ελάχιστα, ήταν πριν από αρκετά χρόνια ο Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος, στο καφενείο ενός απομακρυσμένου χωριού. Με την παρέα του, εικάζανε τι μπορεί να σήμαινε η κάθε μία άγνωστη λέξη που έβγαινε από τα στόματα των ντόπιων.

«Είναι εκπληκτικό το πού μπορεί να έχει κρυφτεί μια λέξη για χρόνια ξεχασμένη σε βιβλιοθήκες, βαθιά μέσα μας, σε ιστορίες και αφηγήσεις των παππούδων μας. Είναι σημαντικό να τις ανακαλύψουμε, ειδικά από τις γενιές που φεύγουν από αυτόν τον κόσμο», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Παναγιωτόπουλος, που λίγα χρόνια αργότερα κατάφερε να υλοποιήσει την ιδέα του. «Ήρθαν στον δρόμο μου άτομα με την ίδια αγάπη για τη λαϊκή παράδοση, τη γλώσσα και τον πολιτισμό και πριν από πέντε χρόνια δημιουργήσαμε το “Πολιτιστικό Δίκτυο για τη Ντοπιολαλιά”. Στόχος μας είναι η διάσωση, ανάδειξη και προβολή της ελληνικής λαλιάς σε όλες της τις εκφάνσεις, μέσα από μία σειρά δράσεων και πρωτοβουλιών», συμπλήρωσε.

Η ομάδα από τη σύστασή της άρχισε να εργάζεται σκληρά, προκειμένου να συλλέξει υλικό, το οποίο συγκεντρώθηκε είτε πρωτογενώς, μέσα από συνεντεύξεις με αυθεντικούς ομιλητές από διάφορες περιοχές, είτε δευτερογενώς μέσα από βιβλία, γλωσσάρια και λεξικά. Ύστερα από πενταετή έρευνα και αφού συγκεντρώθηκαν περίπου 4.000 λέξεις, η ομάδα αποφάσισε να τις προωθήσει μέσα από έναν ψυχαγωγικό τρόπο, ένα διαδραστικό παιχνιδόλεξο.

Ανακαλύπτοντας ντοπιολαλιές μέσα από ένα επιτραπέζιο

Μέλη της συγκεκριμένης ομάδας τυχαίνει να είναι άτομα από διάφορους επαγγελματικούς χώρους και επιστημονικά υπόβαθρα, όπως γλωσσολόγοι, ιστορικοί, άνθρωποι της επικοινωνίας, του πολιτισμού, ακόμη και γραφίστες ή εικονογράφοι. Ενώνοντας τις δυνάμεις τους όλοι μαζί, προέκυψε το επιτραπέζιο παιχνίδι «Ντοπιολαλιά». Οι τίτλοι που κυκλοφορούν ήδη είναι τα ποντιακά, τα ηπειρώτικα, τα κρητικά και τα κουτσαβάκικα, δηλαδή η γλώσσα του ρεμπέτη. Το κάθε παιχνίδι έχει τετρακόσιες κάρτες ερωτήσεων, αλλά και πλοκής, που βοηθούν στο ψυχαγωγικό κομμάτι και στην ανατροπή. Ζάρια, κλεψύδρες και άλλα στοιχεία μπορούν να σε οδηγήσουν να βρεις κάποιο φυλαχτό ή το αντίδοτο στην περίπτωση που κάποιος σε… ματιάσει.

«Πολλά ζαντός» στα ποντιακά, θα πει πολύ φτωχός, πολύ κοντός, πολύ τρελός ή πολύ χοντρός;

Στα κουτσαβάκικα, πώς αλλιώς έλεγαν οι μάγκες τις «καρπαζιές» και τις «ανάποδες»; Γιακάδες, παντόφλες, μανίκια ή κάλτσες; Ακόμη κι αν τα καταφέρνεις με τις σωστές απαντήσεις, στην κρητική έκδοση ίσως «αρπάξεις μια κατακαυκαλιά για την κατσουκανιά σου» και άρα θα χάσεις τη σειρά σου.

«Έχει σχεδιαστεί έτσι, ώστε να μπορεί να το παίξει κάποιος ακόμη κι αν δεν έχει σχέση με την περιοχή στην οποία αναφέρεται, γι’ αυτό συχνά συναντούμε ντόπιους να χάνουν από ξένους», σημείωσε ο 42χρονος δημιουργός του παιχνιδιού, τονίζοντας ότι είναι ένα από τα ελάχιστα επιτραπέζια που μπορούν να παιχτούν από γενιές που απέχουν δεκαετίες μεταξύ τους, όπως για παράδειγμα από τα εγγόνια με τους παππούδες τους.

(Φωτ.: Facebook / dopiolalia)

«Το παιχνίδι μπορεί να λειτουργήσει ως ένα όχημα να γνωρίσουμε έναν τόπο είτε είμαστε επισκέπτες, τουρίστες, ακόμη και ντόπιοι, που θα ξαναδούμε την παράδοση μας. Εκτός από τα γλωσσικά στοιχεία που έχει, μεταφέρει πληροφορίες για τον πολιτισμό, την ιστορία, τη γαστρονομία ακόμη και για την αρχιτεκτονική μιας περιοχής, καθώς επίσης και για την ενδυμασία τα ήθη και τα έθιμά της», υπογράμμισε ο Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος, χαρακτηρίζοντας κάθε έκδοση του παιχνιδιού ένα αυτοτελές πολιτιστικό έργο.

Σειρά παίρνουν οι κοινωνικές ιδιόλεκτοι

Οι επόμενες σειρές που σχεδιάζονται, δεν είναι μόνο τοπικές γλώσσες, αλλά κοινωνικές ιδιόλεκτοι, όπως η λαλιά των ναυτικών, για την οποία βοήθησε η μεγάλη παρακαταθήκη του ποιητή Νίκου Καββαδία, ή η διάλεκτος της γεύσης, καθώς η Ελλάδα έχει μία από τις πιο πλούσιες κουζίνες του πλανήτη.

Αυτό που επιδιώκει η ομάδα είναι περισσότερα μέλη, προκειμένου η συγκεκριμένη προσπάθεια να εξαπλωθεί σε όλη την Ελλάδα και τον ελληνισμό όπου κι αν αυτός βρίσκεται, ενώ μέσω του διαδικτύου καλούν ανθρώπους που αγαπούν τη γλώσσα και τον τόπο τους, να συμμετέχουν στις «λεξορμήσεις», συνεισφέροντας ιστορίες, ηχογραφημένες ή γραπτές, ακόμη και μεμονωμένες λέξεις, υλικό που θα αξιοποιηθεί σε επόμενες εκδόσεις και δράσεις.

  • ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Βαρβάρα Καζαντζίδου.
ΚοινοποίησηTweetSend
google news

Ακολουθήστε μας στο Google News

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

(Φωτ.: Σπύρος Μπιμπίλας Instagram/Βαγγέλης Ιωαννίδης/Facebook)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Πέθανε ο ηθοποιός Βαγγέλης Ιωαννίδης – Η μικρασιατική καταγωγή και ο πρώτος ρόλος όταν ήταν μόλις 5 ετών

15/11/2026 - 11:04μμ
Οι βραβευθέντες του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (φωτ.: ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΣ)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: Στη Ζακλίν Λέντζου ο «Χρυσός Αλέξανδρος – Θόδωρος Αγγελόπουλος»

15/11/2026 - 8:06μμ
Άποψη του ψηφιδωτού στο apodyterium (φωτ.: ΥΠΠΟ)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ερέτρια: Τα ρωμαϊκά λουτρά αποκαλύπτουν την καθημερινή ζωή μιας πόλης πριν από σχεδόν 2.000 χρόνια

15/11/2026 - 12:10πμ
Στιγμιότυπο από την εκδήλωση για τα  τα 25 χρόνια του Ινστιτούτου Φιλολογίας του Εθνικού Πανεπιστημίου «Ταράς Σεβτσένκο» (φωτ.: Facebook / Greece in Ukraine-Греція в Україні)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Κίεβο: Σε υπόγειο καταφύγιο τίμησαν τις ελληνικές σπουδές – Ο Νίκος Καββαδίας στα ουκρανικά, στη σκιά του πολέμου

14/11/2026 - 7:47μμ
Μια μαύρη γάτα δίπλα σε ημερολόγιο που δείχνει Παρασκευή και 13 (εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Παρασκευή και 13: Γιατί θεωρείται γρουσούζικη μέρα

13/11/2026 - 9:00πμ
(Φωτ.: facebook.com/lakisteazis?locale=el_GR)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Πέθανε ο στιχουργός και ποιητής Λάκης Τεάζης

12/11/2026 - 11:41μμ
Η έκθεση «Constantinople to Istanbul: One City, Two Empires» (φωτ.: Victoria and Albert Museum, London)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η Κωνσταντινούπολη στο Λονδίνο – Βυζαντινά ψηφιδωτά «έφυγαν» για πρώτη φορά από την Πόλη μετά το 1935

12/11/2026 - 8:19μμ
(Φωτ.: BBC)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Σοφία Δημητριάδη: Η Κύπρια 18χρονη βιολονίστρια που κέρδισε το διαγωνισμό BBC Young Musician 2026

11/11/2026 - 9:40μμ
Ο Χρήστος Δακτυλίδης στο ρόλο του ΕΣΑτζή και ο Βαγγέλης Βαζάκας στο ρόλο του Β' αστυνομικού, σε πρόβα της παράστασης «Εξορία», το 1987 (φωτ.: Αρχείο Εθνικού Θεάτρου)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Χρήστος Δακτυλίδης: Πέθανε στα 94 ο ηθοποιός του «Άγνωστου Πολέμου»

9/11/2026 - 11:51μμ
Η Έλενα Σωκράτους, καλλιτεχνική διευθύντρια του Greek Theater Festival Berlin, στα παρασκήνια (πηγή: Greek Theater Festival Berlin)
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Βερολίνο: Sold out πριν από την πρεμιέρα του πρώτου φεστιβάλ ελληνικού θεάτρου

9/11/2026 - 10:33μμ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ναυτεμπορική TV

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

(Φωτ.: 
EUROKINISSI / Σωτήρης Δημητρόπουλος)

Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας: Σε πλήρη εφαρμογή από σήμερα σε πέντε νέους κλάδους

21 λεπτά πριν
Εικόνα από το συνοριακό πέρασμα Μαργκαρά μεταξύ Αρμενίας-Τουρκίας (φωτ. αρχείου: CIVILNET)

Τουρκία-Αρμενία: Έτοιμες οι υποδομές για το άνοιγμα των συνόρων – «Αγκάθι» το Αζερμπαϊτζάν

45 λεπτά πριν
(Φωτ.: Σύλλογος Ποντίων Αγίας Βαρβάρας «Ο Φάρος»/Facebook)

Στα… κόκκινα το ποντιακό γλέντι στον «Φάρο» της Αγίας Βαρβάρας!

1 ώρα πριν
Το αρμενικό κοινοτικό ορφανοτροφείο στην πόλη της Σεβάστειας το 1902. Στο κέντρο διακρίνεται καθισμένος ο διευθυντής του ιδρύματος, Μιχράν Εφέντη Ισπιριάν (πηγή: Πρόγραμμα Houshamadyan / Συλλογή Βιβλιοθήκης Νουμπαριάν, Παρίσι/ via Seta Semsarian Karakelian)

Ντοκουμέντο του 1902: Ορφανά της Σεβάστειας που γλίτωσαν από τις σφαγές του 1894-1896 αλλά όχι κατά τη Γενοκτονία των Αρμενίων το 1915

2 ώρες πριν
(Φωτ.: pagni.gr)

Ηράκλειο: Συνελήφθησαν οι γονείς του βρέφους που κατέληξε μετά από κατανάλωση βενζίνης

2 ώρες πριν
(Φωτ.: Δανάη Δαυλοπούλου/EUROKINISSI)

Πολυτεχνείο: Ανοικτές οι πύλες για τον τριήμερο εορτασμό της 53ης επετείου

2 ώρες πριν
pontosnews.gr

Ειδήσεις και άρθρα για τον Πόντο και τη Μ. Ασία, αλλά και την επικαιρότητα στην Ελλάδα, τον Κόσμο και την Ομογένεια. Πλούσια θεματολογία ποικίλης ύλης με έμφαση σε πολιτιστικά δρώμενα.

Copyright © 2025 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

  • TAYTOTHTA
  • ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δεν βρέθηκαν αποτελέσματα
Προβολή όλων
  • ΑΡΧΙΚΗ
  • ΠΟΝΤΟΣ
    • ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ
    • ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ
    • ΙΣΤΟΡΙΑ
    • ΠΑΡΑΔΟΣΗ
    • ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ
    • ΣΥΛΛΟΓΟΙ
    • ΛΕΞΙΚΟ
  • ΕΛΛΑΔΑ
  • VIDEOS
  • ΚΥΠΡΟΣ
  • ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ
  • ΓΝΩΜΕΣ
    • Μάρκος Τρούλης
    • Παντελής Σαββίδης
    • Σάββας Καλεντερίδης
    • Θεόφιλος Πουταχίδης
  • ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
  • ΑΜΥΝΑ
  • ΚΟΣΜΟΣ
  • ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΠΕΡΙΕΡΓΑ
  • ΣΥΝΤΑΓΕΣ
  • ΠΙΣΤΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ
  • ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
  • PONTOS BLOG

Copyright © 2024 pontosnews.gr
Made by minoanDesign

Ναυτεμπορική TV
Ναυτεμπορική TV