Το έθιμο της βαρβάρας, που συμβολίζει την πανσπερμία, έρχεται από την Αρχαιότητα ως κατάλοιπο της λατρείας της θεάς Εκάτης, και πρόκειται για ένα είδος ασουρέ. Τα «Εκαταία» εορτάζονταν στην αρχή του χειμώνα, με τις αποθήκες της αρχαίας Θράκης γεμάτες από στάρια και αποξηραμένους καρπούς. Αυτά χρησιμοποιούνταν για το Εκαταίο Δείπνο, ως αναίμακτη προσφορά στη θεά, με αντάλλαγμα την προστασία ανθρώπων και σπαρτών.
Το αρχαιοελληνικό έθιμο πέρασε, μέσω του Βυζαντίου, και σε άλλους λαούς, ενώ αντικαταστάθηκε απ’ τη βαρβάρα, λόγω της σύνδεσής του με ένα περιστατικό των πρωτοχριστιανικών χρόνων:
Ο πατέρας της Αγίας Βαρβάρας, ο Διόσκορος, όντας φανατικός αντιχριστιανός, έδωσε εντολή στους εμπόρους άρτου και τροφίμων της περιοχής του να δηλητηριάσουν ό,τι προοριζόταν για τους χριστιανούς. Η κόρη του όμως που το άκουσε, προειδοποίησε τους χριστιανούς να περιοριστούν στα αποθέματα τροφίμων που υπήρχαν στα σπίτια τους. Οι προμήθειες σύντομα τελείωσαν, κι αυτά που απέμειναν ήταν μια ποικιλία καρπών που δεν αρκούσαν για κανονικά γεύματα. Αυτοσχεδιάζοντας, λοιπόν, ανακάτευαν κάθε φορά, ό,τι μπορούσαν να συλλέξουν.
Έτσι οι χριστιανοί σώθηκαν από τη δηλητηρίαση, χάρη στη Βαρβάρα, που στη συνέχεια υπέστη φρικτά βασανιστήρια και θανατώθηκε από τα χέρια του πατέρα της, επειδή ασπάστηκε τον Χριστιανισμό.
Σε ανάμνηση της σωτηρίας τους, οι χριστιανοί έδωσαν το όνομά της στο έθιμο της βαρβάρας, που κατέστη αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής παράδοσης πολλών περιοχών, και ιδίως του Πόντου, της Κωνσταντινούπολης, και της Θράκης, όπου συνήθως η συνταγή περιέχει εννέα υλικά. Στην Αδριανούπολη και στη Μακρά Γέφυρα πρόσθεταν και μερικά κουκιά, που ήταν γούρι για όποιον τα έβρισκε.
- Πηγή: mnimesellinismou.com.
