Η νέα πρόκληση από πλευράς Τουρκίας στην κατεχόμενη Αμμόχωστο δεν αποτελεί απλώς ένα «προεκλογικό πυροτέχνημα» που στόχευε στην στήριξη του Ερσίν Τατάρ. Η Άγκυρα προχώρησε σε νέα τετελεσμένα επί του εδάφους που επεκτείνονται πολύ πιο πέραν από μια λωρίδα αμμουδιάς ενάμισι χιλιομέτρου, ενώ βίντεο και φωτογραφίες δείχνουν μηχανήματα έργου στα Βαρώσια.
Οι σοβαρές προεκτάσεις που έχει η χθεσινή ανακοίνωση από Τατάρ και Ερντογάν φαίνεται και μέσα από την κινητοποίηση της Λευκωσίας όλο το τελευταίο 48ωρο αλλά και με την προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Από τη Δευτέρα το πρωί, όταν οι πληροφορίες στο Προεδρικό επιβεβαίωναν ότι θα γίνουν κινήσεις στην κλειστή περιοχή Βαρωσίων, ο πρόεδρος Αναστασιάδης ξεκίνησε σειρά επαφών που κράτησαν έως και το βράδυ. Μίλησε αρχικά με την Άνγκελα Μέρκελ, τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών και τέλος με τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
Σε όλες τις περιπτώσεις ο ΠτΔ τους ενημέρωσε για τις ισχυρές ενδείξεις που είχε στα χέρια της η κυβέρνηση, ζητώντας του να παρέμβουν προς την κατεύθυνση της Τουρκίας.
Παράλληλα ενέργειες έγιναν και από πλευράς Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος ενημέρωσε τον Ρώσο ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ, η χώρα του οποίου προεδρεύει του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες μας τόσο ο Γ.Γ. του ΟΗΕ όσο και τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας κινήθηκαν προς την κατεύθυνση της τουρκικής κυβέρνησης από την οποία ζήτησαν να αποφύγει ενέργειες στην Αμμόχωστο. Εκ του αποτελέσματος φαίνεται πως καμιά από αυτές τις κινήσεις προς την Άγκυρα δεν επέφεραν θετικό αποτέλεσμα, και χθες απόγευμα έγιναν οι ανακοινώσεις.
Η τουρκική απόφαση ανακοινώθηκε στη διάρκεια ειδικής τελετής που διοργάνωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρουσία του Ερσίν Τατάρ. Προηγήθηκε η τελετή επαναλειτουργίας του αγωγού μεταφοράς νερού από την Τουρκία προς τα Κατεχόμενα. Ο Ερσίν Τατάρ ανακοίνωσε (πηγή: Γραφείο Τύπου Προεδρίας) ότι η παραλία της περίκλειστης περιοχής των Βαρωσίων θα ανοίξει την Πέμπτη για το κοινό, προσθέτοντας ότι η περίκλειστη πόλη είναι ασυζητητί έδαφος της «βόρειας Κύπρου». Ο Ερντογάν, παίρνοντας το λόγο, δήλωσε: «Συγχαίρω τον τουρκοκυπριακό λαό γι’ αυτή την όμορφη εξέλιξη. Το γνωρίζουμε ότι αυτή η απόφαση θα ενοχλήσει αρκετούς». Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του ο Ερντογάν υπέδειξε ότι θα γίνονται βήματα «σύμφωνα με την πραγματικότητα και όχι τα όνειρα».
Στη συνέχεια, ο Τούρκος «πρέσβης» στα κατεχόμενα Αλί Μουράτ Μπατσερί, σε ζωντανή μετάδοση έξω από την περίκλειστη πόλη των Βαρωσίων, ανέφερε ότι αναμένουν να γίνουν επιδιορθώσεις για τον άνοιγμα της ακτογραμμής και των «λεωφόρων Δημοκρατίας και Κέννεντι».
Ο Ερντογάν πρόσθεσε ότι σε λίγες μέρες θα ολοκληρωθούν οι εργασίες ασφάλτωσης, όπως έχουν σχεδιαστεί.
Μετά την εξέλιξη αυτή η ΚΔ δεν είχε άλλη επιλογή από το να προσφύγει στο Συμβούλιο Ασφαλείας (ΣΑ) των Ηνωμένων Εθνών. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Κύπρου συναντήθηκε με τον πρόεδρο του ΣΑ ΟΗΕ και ζήτησε να ασχοληθεί με το θέμα των Βαρωσίων. Η εξέταση του θέματος αναμένεται να γίνει στη διάρκεια κλειστών διαβουλεύσεων.
Σε ανακοίνωσή του ο Γ.Γ. του ΟΗΕ εκφράζει την ανησυχία του και «υπενθυμίζει ότι η θέση των Ηνωμένων Εθνών για τα Βαρώσια παραμένει αμετάβλητη και καθοδηγείται από τις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας». Ο Αντ. Γκουτέρες τονίζει την ανάγκη «αποφυγής μονομερών ενεργειών που θα μπορούσαν να προκαλέσουν εντάσεις στο νησί και να υπονομεύσουν την επιστροφή στο διάλογο ή τη μελλοντική επιτυχία των συνομιλιών».
Ζήτησαν μείωση εντάσεων
Η Άνγκελα Μέρκελ, μετά την προχθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον πρόεδρο Αναστασιάδη ανέλαβε να μιλήσει στον Ερντογάν καλώντας να αποφύγει ενέργειες όπως αυτή με την Αμμόχωστο.
Μέρκελ και Ερντογάν μίλησαν χθες μέσω τηλεδιάσκεψης, και σύμφωνα με ανακοίνωση που εκδόθηκε στο Βερολίνο, η καγκελάριος επισήμανε την αναγκαιότητα μείωσης των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Ερντογάν, σύμφωνα με ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας, επισήμανε στη Μέρκελ ότι Ελλάδα και Ελληνοκύπριοι κρατούν όμηρο την Ευρώπη, η οποία είναι καιρός να δει τα συμφέροντά της.
Ο επίτροπος για τη Διεύρυνση, Ολίβιε Βαρχέλι, ανέφερε ότι «δεν βοηθά την αποκλιμάκωση στην περιοχή». Σε δήλωση του στο ΚΥΠΕ ο Ευρωπαίος επίτροπος επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί περαιτέρω όταν ακούσει τις δηλώσεις Ερντογάν.
Η σκοπιμότητα ενόψει των «εκλογών» της Κυριακής
Η ανακοίνωση Ερντογάν-Τατάρ, πέραν του ότι δημιουργεί τετελεσμένα επί του εδάφους, αποσκοπεί και στο να επηρεάσει το αποτέλεσμα των «εκλογών» της ερχόμενη Κυριακής. Εμφανής η προσπάθεια να βοηθηθεί ο Ερσίν Τατάρ όχι μόνο να τις κερδίσει, αλλά να περάσει και στον δεύτερο γύρο. Γιατί οι ενδείξεις είναι πως αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες ως υποψήφιος.
Οι παράλληλες ανακοινώσεις που έγιναν από τον Ερντογάν και τον Τατάρ στην Άγκυρα, για μεταφορά νερού και Βαρώσια, είχαν έντονο προεκλογικό χρώμα καθώς η τουρκική κυβέρνηση θέλησε να τους προσδώσει πανηγυρικό χαρακτήρα μέσα από ζωντανές συνδέσεις.
Αντιδρώντας, ο Μουσταφά Ακιντζί ανέφερε ότι πρόκειται για αποφάσεις ντροπή για τη «δημοκρατία μας». Για την Αμμόχωστο επισήμανε ότι οι όποιες αποφάσεις δεν πρέπει να «έρχονται σε αντίθεση με τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών» και υπέδειξε ότι αυτοί που κάνουν βήματα στα Βαρώσια «οδηγούν τους Τ/κ σε μια δύσκολη κατάσταση στο διεθνές περιβάλλον».
Ο Κουντρέτ Οζερσάι ανέφερε ότι η συγκεκριμένη κίνηση δεν συνιστά άνοιγμα του Βαρωσιού. Κατηγόρησε τον Τατάρ ότι ενήργησε εκτός της «κυβερνητικής συμμαχίας» στα Κατεχόμενα.
Ομόφωνη καταδίκη των προκλήσεων από το Εθνικό Συμβούλιο
Το Εθνικό Συμβούλιο μετά από τρίωρη συνεδρία καταδίκασε ομόφωνα τις νέες προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας διαμηνύοντας παράλληλα την ετοιμότητα της ελληνοκυπριακής πλευράς να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο Αναστασιάδης στην πρώτη του δημόσια τοποθέτηση επί των εξελίξεων χαρακτήρισε απαράδεκτη την ενέργεια της Τουρκίας, σημειώνοντας και την ομόφωνη καταδίκη από το Εθνικό Συμβούλιο. Μετά το πέρας της συνεδρίας του ΕΣ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέγνωσε το κοινό ανακοινωθέν σύμφωνα με το οποίο:
«Το Εθνικό Συμβούλιο:
- Καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο τις σημερινές ενέργειες της Τουρκίας, οι οποίες παραβιάζουν τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ, και ειδικά τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ 550 (1984) και 789 (1992), και καλεί την Τουρκία να ανακαλέσει και να συμμορφωθεί με τα πιο πάνω ψηφίσματα. Η δεύτερη παράγραφος είναι αυτή στην οποία διαφωνεί το ΕΛΑΜ.
- Επαναλαμβάνει την ετοιμότητα της ελληνοκυπριακής πλευράς να συμμετάσχει σε έναν γόνιμο διάλογο για την επίλυση του Κυπριακού, μακριά από απειλές και τετελεσμένα, στη βάση του πλαισίου όπως καθορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ, τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας αλλά και τις αρχές και αξίες της ΕΕ, μέλος της οποία είναι και θα παραμείνει η Κυπριακή Δημοκρατία».
Όπως ανέφερε ο Κυριάκος Κούσιος, «το Εθνικό Συμβούλιο, κατά τη συνεδρία του, πέραν της ενημέρωσης που έτυχε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και των απόψεων που εκφράστηκαν από τα πολιτικά κόμματα, επικεντρώθηκε κατά κύριο λόγο στη σημερινή παράνομη ενέργεια της Τουρκίας σε σχέση με το παραλιακό μέτωπο της περίκλειστης περιοχής των Βαρωσίων».
Ανδρέας Πιμπίσιης
