Μια μακρά διαδικασία με στόχο την αναθεώρηση του συντάγματος ξεκινά σήμερα στη Ρωσία, εν μέσω πανδημίας με σχεδόν 8.000 νέα κρούσματα σε καθημερινή βάση. Αναλυτές εκτιμούν ότι παρά την πτώση της δημοτικότητάς του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν –που δεν φαίνεται έτοιμος να αποσυρθεί– θα καταφέρει εύκολα να περάσει τις προωθούμενες μεταρρυθμίσεις.
Σύμφωνα με το ισχύον ρωσικό σύνταγμα, μετά από δύο προεδρικές θητείες διάρκειας έξι ετών η καθεμία, ο πρόεδρος δεν επιτρέπεται να θέσει και πάλι υποψηφιότητα.
Με τη νέα συνταγματική αναθεώρηση ο Βλαντίμιρ Πούτιν δημιουργεί μόνο για τον εαυτό του εξαίρεση ώστε και μετά την εκπνοή της τρέχουσας θητείας του, το 2024, να μπορεί να διεκδικήσει και άλλες θητείες. Θεωρητικά θα μπορεί να είναι υποψήφιος και να εκλεγεί ακόμα δύο φορές, παραμένοντας στην προεδρία μέχρι το 2036, οπότε και θα είναι 83 ετών.
Υπερεξουσίες στον πρόεδρο
Η προωθούμενη μεταρρύθμιση δίνει ακόμα περισσότερες εξουσίες και ευχέρεια κινήσεων στον πρόεδρο, με την κυβέρνηση να περιορίζεται σε έναν καθαρά οργανωτικό ρόλο. Επιπλέον, σε περίπτωση που η Δούμα καταψηφίσει τρεις φορές τον διορισμένο από τον πρόεδρο πρωθυπουργό, τότε δεν προκηρύσσονται εκλογές (όπως συμβαίνει σήμερα), αλλά διορίζεται νέος πρωθυπουργός.
Γενικά, προβλέπεται να γίνουν ευκολότεροι οι διορισμοί από τον πρόεδρο, μιας και δεν θα απαιτείται η παραίτηση της κυβέρνησης, ενώ κάποιοι υπουργοί θα λογοδοτούν απευθείας σε εκείνον.
Στις υπερεξουσίες του προέδρου προβλέπεται και η δυνατότητα απομάκρυνσης δικαστικών από το Συνταγματικό Δικαστήριο ή το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, με τη σύμφωνη γνώμη της Άνω Βουλής. Ωστόσο, πρόκειται για μια καθαρά τυπική διαδικασία, μιας και ο πρόεδρος είναι αυτός που ορίζει συγκεκριμένο αριθμό γερουσιαστών, επτά από τους οποίους διατηρούν διά βίου το αξίωμά τους. Η προωθούμενη συνταγματική μεταρρύθμιση προβλέπει και μία θέση στην Άνω Βουλή για τον Βλαντίμιρ Πούτιν μετά την αποχώρηση από την προεδρία, ώστε να διατηρήσει τη βουλευτική του ασυλία.
Υποσχέσεις για περισσότερη ευημερία
Στην επίσημη ενημερωτική ιστοσελίδα για τις προβλεπόμενες συνταγματικές αλλαγές, όπως σημειώνει η DW, δεν αναφέρεται πουθενά ότι ο Πούτιν θέλει να διασφαλίσει εξαίρεση για τον εαυτό του και να είναι και πάλι υποψήφιος για την προεδρία και μετά το 2024. Γίνονται ωστόσο εκτενείς αναφορές σε περισσότερη ευημερία την οποία θα διασφαλίσει η συνταγματική μεταρρύθμιση.
Στον ρωσικό Τύπο γίνεται επίσης λόγος για «δικαίωμα στις κοινωνικές εγγυήσεις», που περιλαμβάνουν καλύτερη προστασία των εργαζομένων, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε προσιτές τιμές, αλλά και τη λεγόμενη αύξηση του αποκαλούμενου «κεφαλαίου μητρότητας» με επίδομα 6.000 ευρώ από το πρώτο κιόλας παιδί.
Για να διασφαλιστούν οι ψήφοι υπερσυντηρικών και εθνικιστικών κύκλων, οι συνταγματικές αλλαγές δίνουν ιδιαίτερο βάρος στις «παραδοσιακές οικογενειακές αξίες», οι οποίες αναγνωρίζουν το γάμο μόνο μεταξύ ανδρών και γυναικών, χαρακτηρίζουν τα παιδιά ως κορυφαία προτεραιότητα της ρωσικής πολιτικής και τάσσονται υπέρ της «πατριωτικής αγωγής» τους.
Επιπλέον, η συνταγματική μεταρρύθμιση καλείται να «προστατέψει» το ρωσικό κράτος και τους πολίτες από «βλαβερές» αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων. Με άλλα λόγια, το Διεθνές Δίκαιο δεν θα εφαρμόζεται πια στη Ρωσία, όταν, για παράδειγμα, το ρωσικό Συνταγματικό Δικαστήριο αποφαίνεται ότι δεν συνάδει με το εθνικό δίκαιο της χώρας.
