Θα μπορέσει τελικά η Ευρωπαϊκή Ένωση να στηρίξει τις οικονομίες των κρατών-μελών που πλήττονται από την πανδημία; Με αυτό το ερώτημα στο επίκεντρο, το Eurogroup συνεδριάζει εκ νέου το απόγευμα μέσω τηλεδιάσκεψης, μετά τη 16ωρη συνεδρίαση που ολοκληρώθηκε χθες το πρωί χωρίς συμφωνία.
Οι διαφωνίες επί των όρων με τους οποίους θα χορηγηθεί η προληπτική πιστωτική γραμμή ήταν αυτές που οδήγησαν στο αδιέξοδο, αλλά και στη μετωπική σύγκρουση της Ολλανδίας και της Ιταλίας.
Πάντως, οι υπουργοί Οικονομικών φαίνεται να είναι πιο κοντά σε συμφωνία γύρω από τα μέτρα που θα στηρίξουν βραχυπρόθεσμα τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους, αλλά και τον τομέα της υγείας. Ωστόσο, απόσταση τους χωρίζει σε ό,τι αφορά στον τρόπο χρηματοδότησης για την ανάκαμψη των ευρωπαϊκών οικονομιών.
Πιο κοντά σε συμφωνία βρίσκονται:
- Η παροχή ρευστότητας στις επιχειρήσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες, ύψους 200 δισ. ευρώ.
- Η προστασία της απασχόλησης μέσω της εφαρμογής του προγράμματος της Κομισιόν SURE, ύψους 100 δισ. ευρώ. Πρόγραμμα το οποίο δεν δείχνει να συναντά σημαντικές αντιστάσεις από τα κράτη-μέλη. Ωστόσο θα χρειαστούν περαιτέρω διευκρινίσεις, όπως για παράδειγμα η χρονική διάρκεια εφαρμογής του.
Το βασικό ζήτημα διαφωνίας
Μεγάλο «αγκάθι» παραμένουν οι όροι και προϋποθέσεις με βάση τις οποίες ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) θα παράσχει δάνεια στις χώρες-μέλη που θα το αιτηθούν – το συγκεκριμένο ζήτημα ήταν και το πεδίο σύγκρουσης Ιταλίας-Ολλανδίας.
Η βασική διαφωνία αφορά στο πόσο αυστηροί θα είναι οι όροι, με χώρες του Βορρά να εστιάζουν στοότι θα πρέπει να υπάρξουν διασφαλίσεις για το πού θα κατευθυνθούν τα χρήματα.
Κυρίως η Ολλανδία ζητούσε μνημόνιο προσαρμοσμένο σε κάθε χώρα υπό έναν αυστηρότερο μηχανισμό ελέγχου. Γαλλία και Ισπανία τάχθηκαν υπέρ όρων οι οποίοι θα πρέπει να είναι πιο ελαστικοί, άμεσα συνδεδεμένοι με την υγειονομική κρίση. Σε αυτό που όλοι φαίνεται να συμφωνούν είναι ότι η απόρριψη της τρόικας, γνωστής στην Ελλάδα από την εποχή των ελληνικών μνημονίων.
Πάντως, το βασικό σενάριο παραμένει η δυνατότητα παροχής χρηματοδότησης σε κάθε κράτος-μέλος που θα το ζητήσει, ύψους 2% του ΑΕΠ και συνολικού ύψους 240 δισ. ευρώ. Όμως, ο ESM είναι η συμβιβαστική λύση που έχει προταθεί, καθώς μπορεί να δώσει δάνεια για την κάλυψη δαπανών υγείας χωρίς όρους και προϋποθέσεις, και μπορεί να παρέχει δάνεια για την στήριξη των οικονομιών των κρατών-μελών υπό ορισμένους όρους.
Τα τρία παραπάνω μέτρα ανέρχονται σε 540 δισ. ευρώ, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων στο Reuters, προειδοποίησε ότι μπορεί να χρειαστεί η λήψη μέτρων ύψους 1,5 τρισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της κρίσης λόγω του κορονοϊού.
Μακριά από το τραπέζι των συζητήσεων μένει προς το παρόν το θέμα του κορονο-ομολόγου, με το οποίο διαφωνούν η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Αυστρία.
Σχετικά με τη γαλλική πρόταση, δηλαδή τη δημιουργία ενός Ταμείου Ανάκαμψης, που θα είναι ξεχωριστό από τον προϋπολογισμό 2021-2027 της ΕΕ, οι υπουργοί Οικονομικών παραδέχθηκαν ότι ευρωπαϊκή οικονομία μπαίνει σε βαθιά ύφεση (με κάποιες πληροφορίες να κάνουν λόγο ακόμα και για 10%), και ότι πρόκειται για ένα εργαλείο για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούνται. Παρ’ όλα αυτά, οι τελικές αποφάσεις πιθανότατα να παραπεμφθούν στους ηγέτες των χωρών-μελών.
