Ο πανίσχυρος Ιρανός υποστράτηγος Κασέμ Σουλεϊμανί που σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια βομβαρδισμού στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης –τον οποίο το αμερικανικό Πεντάγωνο χαρακτήρισε «αμυντική» ενέργεια–, ήταν μία από τις πιο δημοφιλείς προσωπικότητες στο Ιράν και ένας από τους πιο επίφοβους αντιπάλους για τις ΗΠΑ, αλλά και για πολλούς από τους συμμάχους τους.
Επικεφαλής της Δύναμης Quds (από το όνομα της Ιερουσαλήμ στα περσικά), αρμόδιας για τις επιχειρήσεις των Φρουρών της Επανάστασης στο εξωτερικό –το αμερικανικό περιοδικό New Yorker το 2014 τη χαρακτήριζε υβρίδιο της CIA και των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων–, ο χαρισματικός υποστράτηγος διέθετε τεράστια επιρροή στο Ιράκ. Θεωρείται πως ήταν ο άνθρωπος-κλειδί στις πολιτικές διεργασίες για το σχηματισμό της ιρακινής κυβέρνησης από το 2018.
Ο 62χρονος στρατιωτικός, με γκρίζα γένια κομμένα πάντα κοντά, είχε γίνει κάτι σαν ροκ σταρ στο Ιράν τα τελευταία χρόνια. Χιλιάδες ήταν οι ακόλουθοί του στο Instagram.
Για τους υποστηρικτές του, όσο και για τους εχθρούς του, ο Κασέμ Σουλεϊμανί, ο οποίος διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στον αγώνα εναντίον των τζιχαντιστών στο Ιράκ, κρατούσε τα κλειδιά της ιρανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή, ειδικά στο Ιράκ και στη Συρία, δύο χώρες όπου οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί στρατιωτικά.
«Για τους σιίτες στη Μέση Ανατολή ο υποστράτηγος ήταν κάτι σαν υβρίδιο του Τζέιμς Μποντ, του Έρβιν Ρόμελ και της Lady Gaga. Για τη Δύση ήταν […] υπεύθυνος για την εξαγωγή της ισλαμικής επανάστασης του Ιράν, για την υποστήριξη τρομοκρατών [..] και τη διεξαγωγή των πολέμων του Ιράν στο εξωτερικό», σημείωνε ο πρώην αναλυτής της CIA Κένεθ Πόλακ στο πορτρέτο που έγραψε για λογαριασμό του περιοδικού Time στο πλαίσιο του αφιερώματος στις 100 προσωπικότητες με τη μεγαλύτερη επιρροή παγκοσμίως το 2017.
Στο Ιράν, χώρα καθηλωμένη τα τελευταία χρόνια στον οικονομικό μαρασμό, αρκετοί τον προέτρεπαν να κατέβει στην πολιτική αρένα. Ο υποστράτηγος πάντως είχε απορρίψει ξερά τις φήμες που τον ήθελαν να βάζει υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές που θα διεξαχθούν στην Ισλαμική Δημοκρατία το 2021.
Από το Ιράκ…
Ο βετεράνος της Ιερής Άμυνας, όπως αποκαλείται στην Ισλαμική Δημοκρατία ο πόλεμος Ιράκ-Ιράν (1980-1988), έδειξε τα ταλέντα του στην ιρακινή επικράτεια. Κάθε πολιτική ή στρατιωτική εξέλιξη στο Ιράκ σήμαινε ότι ο υποστράτηγος θα επισκεπτόταν τη Βαγδάτη για να αναλάβει δράση, από τα πεδία των μαχών στους διαδρόμους των θεσμών της εξουσίας, και αντιστρόφως.
Προέλαση του Ισλαμικού Κράτους, δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του ιρακινού Κουρδιστάν, σχηματισμός κυβέρνησης…
Κάθε φορά, ο Κασέμ Σουλεϊμανί συναντιόταν με διάφορες πολιτικές δυνάμεις και προσωπικότητες για να διαμορφώσει τη γραμμή, διαβεβαιώνουν άνθρωποι που πήραν μέρος σε πολλές από τις συναντήσεις που γίνονταν πάντα υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας.
(Φωτ.: Iranian Supreme Leader’s Office)
Η τεράστια επιρροή του κρατούσε πολλά χρόνια: ήταν ήδη επικεφαλής της δύναμης Quds όταν οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Αφγανιστάν το 2001, και μάλιστα συντόνιζε προσωπικά τη συνεργασία που προσέφερε αρχικά η Τεχεράνη στην κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους. «Οι Ιρανοί συνομιλητές μου ήταν πολύ σαφείς: μολονότι ενημέρωναν τον υπουργό Εξωτερικών, στο τέλος τις αποφάσεις τις έπαιρνε ο στρατηγός Σουλεϊμανί», δήλωσε το 2013 στο BBC ο Ράιαν Κρόκερ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ.
…στον Λίβανο και τη Συρία
Αν και για δεκαετίες προτιμούσε να μένει στο περιθώριο και να δρα στις σκιές, ο Κασέμ Σουλεϊμανί άρχισε να βρίσκεται στα πρωτοσέλιδα του Τύπου μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Συρία, το 2011. Το Ιράν, η μεγάλη σιιτική δύναμη στη Μέση Ανατολή, παρείχε πολύτιμη βοήθεια στον Μπασάρ αλ Άσαντ.
Οι φωτογραφίες του στα πεδία των μαχών, οι εμφανίσεις του σε ντοκιμαντέρ, ακόμα και σ’ ένα φιλμ κινουμένων σχεδίων ή σε ένα βιντεοκλίπ τραγουδιού, τον μετέτρεψαν σε πρόσωπο πασίγνωστο σε όλη την περιοχή.
Ο ανώτατος αξιωματικός των Φρουρών της Επανάστασης πέρασε στο λιβανέζικο έδαφος στο πλευρό της σιιτικής Χεζμπολάχ το μεγαλύτερο μέρος του πολέμου Ισραήλ-Λιβάνου το 2006, όπως αποκάλυψε ο ίδιος σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στην ιρανική κρατική τηλεόραση τον περασμένο Οκτώβριο.
Ανώτατος ιρακινός αξιωματούχος τον είχε περιγράψει ως άνθρωπο εξαιρετικά ήρεμο, ολιγόλογο, που σπανίως ύψωνε τη φωνή. «Καθόταν πάντα στην άλλη άκρη […] μόνος του, πολύ ήσυχα. Δεν μίλαγε, δεν έκανε σχόλια, μόνο άκουγε», είχε πει στο New Yorker.
(Φωτ.: Iranian Supreme Leader’s Office)
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιοποιήθηκε το 2018 από το ινστιτούτο IranPoll και το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, το 83% των Ιρανών που ερωτήθηκαν είχε θετική γνώμη για τον Κασέμ Σουλεϊμανί, ποσοστό που σημαίνει ότι ήταν πιο δημοφιλής από τον πρόεδρο Χασάν Ρουχανί και τον επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ.
Στο εξωτερικό, αρκετοί ηγέτες και αξιωματούχοι τον έβλεπαν ως το πρόσωπο που χειριζόταν τις σχέσεις της Τεχεράνης με τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ και την παλαιστινιακή Χαμάς.
- Αναδημοσίευση από ΑΠΕ-ΜΠΕ / Γαλλικό Πρακτορείο / DPA.
