Ο διάσημος πίνακας «Η Παρθένος των βράχων» του ιδιοφυούς καλλιτέχνη Λεονάρντο ντα Βίντσι είχε αρχικά διαφορετική σύνθεση, όπως αποκαλύφθηκε από νέα μελέτη του από την Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου, η οποία έφερε στο φως δύο διαφορετικά προσχέδια με τα ίδια πρόσωπα του δημοφιλούς έργου σε διαφορετικές στάσεις από την τελική εκτέλεσή τους.
Στην πρώτη σύνθεση ο άγγελος κρατά τον Ιησού βρέφος πολύ πιο σφικτά, και οι δύο φιγούρες έχουν σκιτσαριστεί πιο ψηλά στην επιφάνεια του πίνακα.
Η Παρθένος επίσης κοιτάζει προς την πλευρά του ζεύγους των μορφών αυτών, αντί να στρέφει το βλέμμα προς τα κάτω, όπως στον τελικό πίνακα. Μια δεύτερη σύνθεση προσεγγίζει πολύ περισσότερο στο τελικό αποτέλεσμα, όμως το πιο σημαντικό είναι πως ρίχνει ακόμη πιο άπλετο φως στη διαδικασία της καλλιτεχνικής εργασίας του ντα Βίντσι. Στη σύνθεση αυτήν το κεφάλι του Ιησού εμφανίζεται προφίλ, και ορισμένες από τις μπούκλες του αγγέλου έχουν απαλειφθεί. Οι ειδικοί εντόπισαν επίσης αποτυπώματα από χέρια στην επιφάνειά της από το σβήσιμο των γραμμών πάνω στην επιφάνεια του πίνακα, τα οποία ίσως ανήκουν σε κάποιον από τους βοηθούς του καλλιτέχνη, ή ακόμη και στον ίδιον τον ντα Βίντσι.
(Φωτ.: The National Gallery, London)
Οι νέες αποκαλύψεις πραγματοποιήθηκαν με τη χρήση υλικών τα οποία περιείχαν ψευδάργυρο, που επιτρέπει στα επικαλυμμένα σχέδια να γίνονται ορατά στις φωσφορίζουσες αποτυπώσεις των ακτίνων Χ. Η επιστημονική ανάλυση του πίνακα χρησιμοποίησε επίσης νέες ειδικές αποτυπώσεις υπέρυθρων και υπερφασματικών ακτίνων. Η έρευνα, που ξεκίνησε το 2004, είχε δείξει αρχικά πως η στάση της Παρθένου είχε αλλάξει, αλλά τότε λίγα είχαν αποκαλυφθεί για τις άλλες αλλαγές στις θέσεις των άλλων προσώπων του πίνακα.
Το 2008 είχε πραγματοποιηθεί μια 18μηνη συντήρηση κι αποκατάσταση του πίνακα, ο οποίος εκτέθηκε εκ νέου προς τέρψιν του κοινού το 2010.
Ο πίνακας «Η Παρθένος των βράχων» αποτελεί τη δεύτερη εκδοχή για το ίδιο θέμα (μολονότι πολλοί μελετητές αμφισβητούν την πατρότητα του μεγίστου των καλλιτεχνών της Αναγέννησης). Πολλοί ειδικοί θεωρούν πως οι πελάτες του ντα Βίντσι δεν έμειναν ικανοποιημένοι από τον αρχικό πίνακα και τον ανάγκασαν να τον φιλοτεχνήσει ξανά. Η πρώτη εκδοχή, του 1480, ανήκει στο Μουσείο του Λούβρου.
Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου ανακοίνωσε την ανακάλυψη των επικαλυμμένων σχεδίων πριν από το άνοιγμα της νέας έκθεσης στις 9 Νοεμβρίου, στην οποία το κεντρικό έκθεμα θα είναι αυτός ο πίνακας, και θα αφιερώνεται στον εορτασμό των 500 χρόνων από το θάνατο του μεγάλου καλλιτέχνη. Η έκθεση θα καταλαμβάνει τις αίθουσες του ισογείου της Πινακοθήκης και οι θεατές θα μπορούν να εξερευνήσουν τους τρόπους και τη διαδικασία εκτέλεσης των έργων του με βάση τα ευρήματα και τις αναλύσεις της επιστημονικής έρευνας.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Γιώργης-Βύρων Δάβος.
