Τι σχέση έχει ο άνθρωπος με τη σφήκα

Ακούγεται απίστευτο ωστόσο επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακάλυψαν τις πρώτες βάσιμες ενδείξεις ότι η σφήκα διαθέτει λογική που μάλιστα μοιάζει με την ανθρώπινη! Συγκεκριμένα χρησιμοποιεί ήδη γνωστές σχέσεις για να βγάλει συμπεράσματα σε σχέση με άγνωστες σχέσεις.

Εδώ και χιλιάδες χρόνια αυτό το είδος εξαγωγής λογικών συμπερασμάτων θεωρείται χαρακτηριστικό της ανθρωπότητας.

Για παράδειγμα, αν το Α είναι μεγαλύτερο από το Β και το Β μεγαλύτερο από το Γ (πράγματα ήδη γνωστά), τότε βγαίνει το συμπέρασμα πως και το Α είναι μεγαλύτερο από το Γ (κάτι αρχικά άγνωστο).

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι επιστήμονες βρήκαν διάφορα σπονδυλωτά ζώα, όπως μαϊμούδες, πουλιά και ψάρια, που έχουν την ικανότητα τέτοιας λογικής. Όμως η μοναδική έως τώρα μελέτη σε μη σπονδυλωτά (τις μέλισσες) δεν είχε διαπιστώσει ανάλογη ικανότητα. Ως πιθανή εξήγηση είχε προταθεί ότι το μικρό νευρικό σύστημα της μέλισσας αποτελεί εμπόδιο για μια τέτοια λογική ικανότητα. Οι σφήκες έχουν νευρικό σύστημα περίπου ίδιου μεγέθους όπως οι μέλισσες (μικρότερο από κόκκο ρυζιού, με ένα εκατομμύριο νευρώνες), αλλά επιδεικνύουν πιο πολύπλοκη κοινωνική συμπεριφορά, που δεν έχει παρατηρηθεί στις κυψέλες των μελισσών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την εξελικτική βιολόγο Ελίζαμπεθ Τίμπετς του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιολογίας Biology Letters, πειραματίστηκαν με δύο κοινά είδη σφηκών (Polistes dominula και Polistes metricus), επιβεβαιώνοντας ότι τελικά οι σφήκες είναι πιο… λογικές από τις μέλισσες.

Προηγούμενα πειράματα της Τίμπετς έχουν δείξει ότι οι σφήκες μπορούν να αναγνωρίσουν άλλες σφήκες από διαφορετικά σημάδια στο σώμα τους, ενώ συμπεριφέρονται πιο επιθετικά απέναντι σε άτομα του είδους τους που δεν αναγνωρίζουν. Επίσης οι σφήκες έχουν εντυπωσιακά μακριά μνήμη και βασίζουν τις μελλοντικές συμπεριφορές τους σε αυτά που θυμούνται από τις επαφές και αλληλεπιδράσεις τους με άλλες σφήκες στο παρελθόν.

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Παύλος Δρακόπουλος.