Γιατί εξαφανίζονται ζώα και φυτά το τελευταίο διάστημα

Τα ξένα είδη που εισβάλλουν σε άλλα οικοσυστήματα αποτελούν τους βασικούς «ενόχους» για τις πρόσφατες εξαφανίσεις πολλών φυτών και ζώων, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα. Οι «εισβολείς» έχουν χειρότερη επίπτωση ακόμη και από το κυνήγι και την αλιεία.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι από το 1500 μέχρι σήμερα τα ξενικά είδη ευθύνονται αποκλειστικά για την εξαφάνιση 126 ειδών, του 13% των συνολικά 953 επιβεβαιωμένων εξαφανισμένων ειδών παγκοσμίως.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου (UCL), με επικεφαλής τον καθηγητή Τιμ Μπλάκμπερν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα οικολογίας και περιβάλλοντος Frontiers in Ecology and Environment, εκτιμούν επίσης ότι άλλες 300 εξαφανίσεις ειδών οφείλονται εν μέρει στα ξενικά είδη.

Συνολικά, για τα 261 από τα 782 είδη εξαφανισμένων ζώων (ποσοστό 33,4%, δηλαδή το ένα στα τρία) και για τα 39 από τα 153 εξαφανισμένα είδη φυτών (ποσοστό 25,5%, δηλαδή το ένα στα τέσσερα) τα ξενικά είδη έχουν βάλει το «δαχτυλάκι» τους και συνιστούν μια από τις αιτίες της εξαφάνισης – συχνά την κύρια ή τη μοναδική αιτία. Αντίθετα, τα γηγενή είδη εκτιμάται ότι σχετίζονται μόνο με το 2,7% των εξαφανίσεων ζώων και με το 4,6% των εξαφανίσεων φυτών.

Σύμφωνα με τον «κόκκινο κατάλογο» της Διεθνούς Ένωσης για την Προστασία του Περιβάλλοντος (IUCN), εκτός από τα ξενικά και δευτερευόντως τα γηγενή είδη, για την εξαφάνιση των ζώων και φυτών ευθύνονται διάφοροι παράγοντες όπως το κυνήγι από τους ανθρώπους και η επέκταση των γεωργικών καλλιεργειών που καταστρέφουν τα φυσικά οικοσυστήματα και τα ενδιαιτήματα των ζώων.

Ανάμεσα στους ξενικούς εισβολείς ξεχωρίζουν θηλαστικά όπως οι αρουραίοι, οι γάτες και οι αλεπούδες που όταν π.χ. για πρώτη φορά εισβάλλουν σε ένα νησί, ξεπαστρεύουν πολλά άλλα ζώα. Το ίδιο συμβαίνει με φυτά που εισάγουν σκοπίμως οι άνθρωποι σε ένα μέρος για λόγους καλλιέργειας ή καλλωπισμού κήπων, καθώς και με τροπικά ψάρια που εισβάλλουν σε πιο κρύα νερά.

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Παύλος Δρακόπουλος.