Την τελευταία του πνοή σε ηλικία 86 ετών άφησε ο Βίκτωρ Βιτάλης, ένας από τους τελευταίους επιζώντες του Ολοκαυτώματος. Όσοι τον γνώριζαν έκαναν λόγο για ένα ενεργό μέλος της εβραϊκής και ελληνικής κοινότητας του Σεντ Πολ, που βοηθούσε όσους συνανθρώπους του είχαν ανάγκη. Ο θάνατος του Βίκτορα Βιτάλη προκλήθηκε από φυσικά αίτια.
Η ζωή του Βίκτορα Βιτάλη ήταν μια ζωντανή μαρτυρία της ψυχρότητας και της σκληρότητας του πολέμου, ενώ οι ιστορίες που έζησε άγγιξαν τις ψυχές όσων μάθαιναν για αυτές.
Μάλιστα, είχε γράψει ότι αρχικά δεν θεωρούσε τον εαυτό του επιζώντα, επειδή δεν είχε φυλακιστεί σε κάποιο στρατόπεδο συγκέντρωσης. Ωστόσο, οι τοπικοί ηγέτες της συναγωγής του επέμεναν πως η ιστορία του είναι σημαντική για την κατανόηση του Ολοκαυτώματος και πως τέτοια προσωπικά βιώματα σπανίζουν, μιας και οι επιζώντες φεύγουν από τη ζωή.
Ο Βίκτωρ Βιτάλης γεννήθηκε στην Πάτρα και ήταν ο μικρότερος γιος μιας πενταμελούς οικογένειας εμπόρων υφασμάτων. Για χρόνια κρυβόταν σε υπόγεια για να γλιτώσει από τους Ναζί και μάλιστα συχνά με ελάχιστη τροφή. Όταν οι Ναζί άρχισαν να στέλνουν τους Έλληνες εβραϊκής καταγωγής στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, βρήκε καταφύγιο με τους γονείς του και άλλους συγγενείς στα βουνά της Ελλάδας, όπου κοιμόντουσαν στο δάσος μένοντας νηστικοί για μέρες, καθώς αν άναβαν φωτιά για να μαγειρέψουν θα τραβούσαν την προσοχή των Ναζί.
«Η πείνα και το κρύο μάς είχαν τσακίσει. Ο πόνος ήταν πέρα από κάθε φαντασία», αναφέρει ο Βιτάλης στο βιβλίο «Μαρτυρίες του Ολοκαυτώματος», μια συλλογή από πραγματικές ιστορίες επιζώντων. Ο Βίκτωρ Βιτάλης και η οικογένειά του κρύβονταν για δύο χρόνια για να γλιτώσουν από το Ολοκαύτωμα, ενώ όταν ήταν 12 ετών η οικογένειά του ζήτησε άσυλο.
Σύμφωνα με το «Holocaust Memorial Museum» των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος εξοντώθηκε το 81% του εβραϊκού πληθυσμού της Ελλάδας, δηλαδή 60.000 με 70.000 άνθρωποι.
Ο Βίκτωρ Βιτάλης (φωτ.: Star Tribune)
Μετά τον πόλεμο, ο Βιτάλης έφτιαξε τη ζωή του στην Ελλάδα, μέχρις ότου οι πολιτικές αναταραχές τον ανάγκασαν να μεταναστεύσει με την οικογένειά του στο Σεντ Πολ όπου έμενε η αδελφή του, ξεκινώντας μια καριέρα στα λογιστικά. Λίγα χρόνια αργότερα, με την παρότρυνση των παιδιών του αλλά και φίλων του, επιζώντων του Ολοκαυτώματος, ξεκίνησε να αφηγείται ανοιχτά την ιστορία του.
Ο Βίκτωρ Βιτάλης μιλούσε συχνά σε σχολεία για τις εμπειρίες του, αλλά και στη Συναγωγή του Όρους Σιών, όπου έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης. «Υπήρξε ένας αγαπητός ομιλητής, επειδή κουβαλούσε την τραγική ιστορία της οικογένειάς του, αλλά μιλούσε πάντα με αγάπη για όλους τους ανθρώπους», είπε ο Στιβ Χάνεγκς, εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Εβραϊκών Κοινοτήτων της Μινεσότα και της Ντακότα.
Ο Βίκτωρ Βιτάλης αφήνει πίσω του τους γιους του Ιωσήφ και Δημήτρη, την κόρη του Ράσελ Βιτάλη-Ντέιβις και τα τρία του εγγόνια.
- Με πληροφορίες από ekirikas.com.
