Πώς ο αποικισμός της Αμερικής τον 15ο και τον 16ο αιώνα επηρέασε το κλίμα της Γης

Οι άνθρωποι μπορούν να διαταράξουν το κλίμα της Γης όχι μόνο με τις οικονομικές δραστηριότητές τους, αλλά και με τους μαζικούς σκοτωμούς. Αυτό ακριβώς συνέβη με τον ισπανικό αποικισμό της Αμερικής μεταξύ 1492-1600, όταν πέθαναν τόσο πολλοί άνθρωποι που το κλίμα του πλανήτη έγινε πιο κρύο, όπως υποστηρίζουν Βρετανοί επιστήμονες. Η μαζική εκκαθάριση (στην ουσία γενοκτονία) των γηγενών προκολομβιανών πληθυσμών από τους κατακτητές Ευρωπαίους αποίκους οδήγησε σε εκτεταμένη εγκατάλειψη γεωργικών γαιών, με αποτέλεσμα μεγάλες περιοχές να καλυφθούν ξανά από δάση και άλλη ψηλή βλάστηση. Τα φυτά αυτά απορρόφησαν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, κάτι που είχε ως συνέπεια ένα αντίστροφο «φαινόμενο του θερμοκηπίου» και την πτώση της θερμοκρασίας στον πλανήτη.

Ήταν μια κρύα περίοδος για την Ευρώπη, που έχει καταγραφεί στην ιστορία ως η «μικρή εποχή των πάγων».

Οι ερευνητές του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου (UCL), με επικεφαλής τον Αλεξάντερ Κοχ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωεπιστημών Quaternary Science Reviews, σύμφωνα με το BBC και την εφ. The Guardian.

Οι επιστήμονες υπολόγισαν περίπου πόσοι άνθρωποι ζούσαν στην Αμερική πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων το 1492 και πόσοι εξαφανίστηκαν μέσα στον επόμενο αιώνα από εισαγόμενες λοιμώδεις νόσους, τους πολέμους, τη σκλαβιά και την κατάρρευση των ντόπιων κοινωνιών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, στο τέλος του 15ου αιώνα ζούσαν στην Αμερική λίγο περισσότεροι από 60 εκατομμύρια άνθρωποι (γύρω στο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού), και το 1600, μετά το θάνατο περίπου 56 εκατομμυρίων ανθρώπων, είχαν απομείνει μόνο πέντε έως έξι εκατομμύρια.

Αυτό είχε ως συνέπεια να εγκαταλειφθούν γεωργικές εκτάσεις (που μετατράπηκαν σε δασικές και σαβάνα) συνολικής έκτασης 560 εκατομμυρίων στρεμμάτων, σχεδόν όσο η σημερινή Γαλλία. Η νέα δασοκάλυψη της περιοχής δέσμευσε μεγάλες ποσότητες ατμοσφαιρικού διοξειδίου, τα επίπεδα του οποίου εκτιμάται ότι μειώθηκαν κατά 7 έως 10 μέρη ppm (μόρια διοξειδίου ανά εκατομμύριο μορίων αέρα).

Συγκριτικά, στην εποχή μας προστίθενται κάθε χρόνο στην ατμόσφαιρα περίπου 3 ppm διοξειδίου κυρίως εξαιτίας της καύσης ορυκτών καυσίμων.

Η αφαίρεση αυτού του διοξειδίου από την ατμόσφαιρα είχε οδηγήσει τελικά σε μείωση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στην επιφάνεια της Γης κατά περίπου 0,15 βαθμούς Κελσίου. Η πτώση της θερμοκρασίας εκείνη την εποχή έχει επιβεβαιωθεί από τα «αρχεία» παγιδευμένου αέρα στους αιωνόβιους πάγους της Ανταρκτικής.

Ασφαλώς, η «μικρή εποχή των πάγων» οφειλόταν και σε άλλους παράγοντες, όπως η αλλαγή των χρήσεων γης, μια σειρά ισχυρών ηφαιστειακών εκρήξεων και μια παροδική ύφεση στη δραστηριότητα του Ήλιου. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τους ερευνητές, η νέα μελέτη ενισχύει την πεποίθηση των επιστημόνων ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες –φονικές και μη– επηρέαζαν το κλίμα πολύ πριν τη βιομηχανική επανάσταση.

• Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΠΔρ.