Τα σενάρια διχοτόμησης της Κυπρου ή ακόμη και ανταλλαγής πληθυσμών με αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων και παραχώρηση για την εγκατάσταση τους είτε στη Θράκη, είτε σε μεγάλα νησιά του Αιγαίου, περιλαμβάνονταν σε μακροσκελή απόρρητη ανάλυση της CIA. Tο έγγραφο, με ημερομηνία τον Ιούνιο του 1964 αποχαρακτηρίστηκε πρόσφατα και έχει όχι μόνο ιστορικό ενδιαφέρον, καθώς αποτυπώνονται χρήσιμα στοιχεία τόσο για την Κύπρο, όσο και για τα ελληνικά νησιά και την Θράκη, ενώ βεβαίως δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη η ομοιότητα ορισμένων σχεδίων διχοτόμησης με την γραμμή του Αττίλα δέκα χρόνια αργότερα…
Σοκαριστικός όμως είναι και ο κυνισμός με τον οποίο υιοθετούνται λογικές μαζικής μετακίνησης πληθυσμών και αλλαγής ουσιαστικά συνόρων, εις βάρος μόνον της Ελλάδας, αφού φυσικά η Τουρκία δεν είχε τίποτα να χάσει παρά μόνο να κερδίσει, καθώς οι υπό μετακίνηση Τουρκοκύπριοι θα αποτελούσαν πρακτικά το μέσο για την επέκταση της τουρκικής επιρροής και σε άλλα εδάφη, που μόλις πριν μερικές δεκαετίες είχαν απελευθερωθεί από τον οθωμανικό ζυγό.
Διαχωρισμός των ελληνοκυπριακών και τουρκοκυπριακών πληθυσμών, Ιούνιος 1964
CENTRAL INTELLIGENCE AGENCY, Office of Research and Reports
Πρόλογος
στόχος αυτής της σύντομης ανάλυσης είναι για να περιγράψει γνωστές και πιθανές μορφές διαχωρισμού των ελληνικών και TVN τουρκικών πληθυσμών στην Κύπρο. Η Έκθεση δεν εκτιμά την ομοιομορφία του χωρισμού από μόνη της ούτε δείχνει ότι ο διαχωρισμός του κυπριακού πληθυσμού που θα προκύψει θα μπορούσε ή θα μπορούσε να βασιστεί μόνο σε γεωγραφικά κοινωνικοοικονομικά δεδομένα.
ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΩΝ
Η Έκθεση περιγράφει σύντομα επτά εναλλακτικές προτάσεις που έχουν ή θα πρέπει να συζητηθούν για τον διαχωρισμό ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών στην Κύπρο. Τρεις από τις προτάσεις θα απαιτούσαν τη μετακίνηση των Τουρκοκυπρίων από την Κυπρο. Οι υπόλοιπες αφορούν μια ανακατανομή των πληθυσμών εντός της Κύπρου.
Από τις προτάσεις που απαιτούν μετακίνηση των Τ/Κ από την Κύπρο, η πρώτη απαιτεί την επανεγκατάσταση των Τ/Κ στην Τουρκία με αντάλλαγμα καταβολής κονδυλίων στην Τουρκία.
Επειδή η δυνατότητα αφομοίωσης περισσότερων πληθυσμών είναι περιορισμένη η Τουρκία πιθανόν θα βρει αυτή την προσθήκη των Τ/Κ σαν ένα βαρύ φορτίο. Οι άλλες δύο προτάσεις αφορούν την ανταλλαγή των Τουρκοκυπρίων με τους Έλληνες από την Θράκη και τα νησιά του Αιγαίου αντιστοίχως. Και οι δυο θα απαιτήσουν μαζικές μεταφορές ανθρώπων και θα δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα επανεγκατάστασης και θα αναστατώσουν τις ζωές ανθρώπων σε αυτά τα ελληνικά εδάφη που μέχρι τώρα ήταν αθώοι θεατές.
Οι τέσσερις προτάσεις που αφορούν την ανακατανομή των πληθυσμών εντός της Κυπρου, έχουν επίσης αδύναμα σημεία. Το ένα σχέδιο που θέτει το βόρειο τμήμα της Κύπρου σαν τουρκοκυπριακή περιοχή, είναι πλησιέστερα στην κατάσταση την οποία οι Τούρκοι θα επιθυμούσαν αλλά έχει σοβαρά οικονομικά μειονεκτήματα. Μια άλλη πρόταση με ρύθμιση καντονιών δείχνει να είναι διοικητικά μη πρακτική. Οι άλλες δυο εναλλακτικές για διαχωρισμό είναι περισσότερο ρεαλιστικές σε γεωγραφικό και οικονομικό πλαίσιο. Πρόσθετες προτάσεις θα είναι κατανοητές. Για παραδειγμα θα ήταν δυνατόν να μεταφερθούν οι Τ/Κ οπουδήποτε αλλού εκτός της ανατολικής Μεσογείου, σαν την Αυστραλία ή τον Καναδά. Μια τέτοια προσέγγιση όμως θα μπολιάσει νέους και ευρύτερα περίπλοκους παράγοντες στην κατάσταση αυτή. Ένας συνδυασμός από στοιχεία από τις προτάσεις μπορούν να πράξουν ένα πιο πρακτικό σχέδιο. Για παράδειγμα, εάν τα μέρη συμφωνούν σε ένα σχέδιο που θα συνθέτει την μετεγκατάσταση κάποιων Τουρκοκυπρίων στην Τουρκια με την μετακίνηση των εναπομεινάντων Τουρκοκυπρίων εντός της Κύπρου, με εγγυήσεις για τα δικαιώματα τους, πιθανόν είναι εφικτό.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ.
