Την ώρα που η Τερέζα Μέι αντιμετωπίζει πολιτικά προβλήματα σχετικά με το Brexit, η Κομισιόν καλεί τα κράτη-μέλη και τους ιδιωτικούς φορείς να προετοιμαστούν για κάθε σενάριο ενόψει της 30ής Μαρτίου 2019. Οι επιπτώσεις του διαζυγίου περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα, από τους νέους ελέγχους που απαιτούνται μεταξύ των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου έως την εγκυρότητα των πιστοποιητικών, τους διαφορετικούς κανονισμούς και τη μεταφορά δεδομένων.
Η Κομισιόν τονίζει ότι θα υπάρξει αναμφισβήτητα αναστάτωση, όπως για παράδειγμα στις αλυσίδες εφοδιασμού των επιχειρήσεων.
Μιας και δεν είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει επικυρωμένη συμφωνία εντός της προθεσμίας, η Επιτροπή ζητά να προχωρήσουν εντατικά οι προετοιμασίες των ευρωπαϊκών θεσμών, των κρατών-μελών αλλά και του ιδιωτικού τομέα. Όπως σημειώνει, δύο είναι τα πιθανά σενάρια:
- Αν η συμφωνία αποχώρησης επικυρωθεί πριν από τις 30 Μαρτίου 2019 η ευρωπαϊκή νομοθεσία θα σταματήσει να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου του 2021, δηλαδή μετά από μεταβατική περίοδο 21 μηνών).
- Αν η συμφωνία αποχώρησης δεν επικυρωθεί ως τις 30 Μαρτίου 2019 τότε δεν θα υπάρξει μεταβατική περίοδος και η ευρωπαϊκή νομοθεσία θα σταματήσει να εφαρμόζεται αμέσως. Αυτό αναφέρεται ως «μη συμφωνία» ή σενάριο «στο χείλος του γκρεμού».
Η Κομισιόν έχει ήδη υιοθετήσει ειδικές και στοχευμένες νομοθετικές προτάσεις για να διασφαλίσει ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες θα συνεχίσουν να λειτουργούν ομαλά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μετά το Brexit. Επίσης δημοσίευσε οδηγίες για περισσότερους από 60 τομείς προκειμένου το κοινό να ενημερωθεί τι θα συμβεί σε περίπτωση μη συμφωνίας.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, στις 30 Μαρτίου του ερχόμενου έτους θα αποχωρήσουν από το Λονδίνο η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων, η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή και το Κέντρο Παρακολούθησης Ασφάλειας Galileo, μεταξύ άλλων.
Ο οδικός χάρτης των διαπραγματεύσεων για το Brexit
Οι συνομιλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Brexit άρχισαν επίσημα στις 19 Ιουνίου. Οι διαπραγματευτικές ομάδες συναντώνται μία εβδομάδα κάθε μήνα, με επιπλέον συνεδριάσεις ενόψει των Συνόδων Κορυφής.
Μεταξύ των πρώτων καθηκόντων τους είναι να επιτύχουν συμφωνία για τα δικαιώματα των πολιτών μετά το Brexit, να συμφωνήσουν στο ύψος των χρημάτων που θα πληρώσει το Ηνωμένο Βασίλειο κατά την αποχώρησή του, καθώς και το τι μέλλει γενέσθαι με τα σύνορα στη Βόρεια Ιρλανδία.
Μια προσωρινή συμφωνία για τα παραπάνω θέματα υπεγράφη στις 8 Δεκεμβρίου. Στη συνέχεια οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο συμφώνησαν στους όρους της μεταβατικής φάσης και τώρα κινούνται προς μια συμφωνία για τη μόνιμη σχέση μετά το Brexit.
Οι κρίσιμες ημερομηνίες είναι οι εξής:
- 18 Οκτωβρίου 2018: Η κύρια Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ. Και οι δύο πλευρές ελπίζουν να συμφωνήσουν στο πλαίσιο των μελλοντικών σχέσεων ώστε να υπάρξει χρόνος για το βρετανικό κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη να επικυρώσουν τη συμφωνία έως την ημέρα του Brexit.
- 13 Δεκεμβρίου 2018: Ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής. Αν δεν υπάρξει συμφωνία έως τον Οκτώβριο αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία των δύο πλευρών να τα βρουν.
- Η Βουλή των Λόρδων και η Βουλή των Κοινοτήτων ψηφίζουν για την αποχώρηση από τη συνθήκη. Τα μέλη του κοινοβουλίου μπορούν να απορρίψουν τη συμφωνία, αλλά δεν είναι σαφές τι θα ακολουθήσει σ αυτή την περίπτωση.
- 29 Μαρτίου 2019: Όπως έχουν τα πράγματα, με συμφωνία ή χωρίς, το Brexit αναμένεται να συμβεί στις 23:00 (ώρα Ηνωμένου Βασιλείου).
