Σαν σήμερα Λαμπροτρίτη τιμά η Εκκλησία μας τη μνήμη των νεοφανών Αγίων Ραφαήλ, Νικόλαου και Ειρήνης. Ονομάζονται νεοφανείς οι Άγιοι, γιατί αποκάλυψαν οι ίδιοι, εμφανιζόμενοι στους έκθαμβους πιστούς, το μαρτύριό τους, στοιχεία του βίου τους και τον ακριβή τόπο της ταφής τους που ήταν άγνωστα για πολλά χρόνια.
Οι υπερφυείς αποκαλύψεις γίνονται στα τέλη της δεκαετίας του 1950 – αρχές του ’60 και δημοσιεύονται για πρώτη φορά το 1962 σε «Βιβλίον συγγραφέν μετά πόθου παρά του ελαχίστου Φωτίου Κόντογλου Κυδωνιέως».
Το βιβλίο, με τίτλο Σημείον Μέγα, συντάχθηκε «εκ των πολλών αυτογράφων αφηγήσεων των ιδόντων εν οράμασι και ενυπνίοις, τους νεοφανείς τούτους αθλοφόρους Μάρτυρας, τους υπέρ της αμωμήτου Πίστεως ημών κρεουργηθέντας και παρά του αθλοφόρου Κυρίου ημών Ιησού Χριστού περιφανώς δοξαζομένους».
Στο βιβλίο του Κόντογλου, του σύγχρονου αυτού πνευματικού φάρου του ελληνισμού, περιγράφεται με συγκλονιστικό τρόπο η «Εκθαμβωτική εμφάνισις των αγίων Μαρτύρων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης, μετά των συν αυτοίς μαρτυρικώς τελειωθέντων κατά το έτος 1462 μ.Χ. εν τη αρχαία Μονή των Καρυών, ευρισκόμενη πλησίον της Θερμής εν τη νήσω Λέσβω».
Ο κυρ Φώτης, που αγιογράφησε και την πρώτη εικόνα των Αγίων, γράφει την εποχή που εκτυλίσσονται οι αποκαλύψεις σε ένα άρθρο του: «Από τότε ως τα σήμερα τα θαύματα δεν πάψανε, κι ολοένα γίνουνται πυκνότερα και τρομαχτικώτερα. Οι άνθρωποι που τα βλέπουνε μου τα γράφουνε με όλα τα καθέκαστα, κι απ’ αυτά κάνω ένα βιβλίο που θα είναι σαν πυρωμένο σίδερο για τις άπιστες γλώσσες…». Και συνεχίζει: «Αυτόν τον καιρόν γίνουνται ανασκαφές, για να βρεθεί η αρχαία εκκλησία με τα λείψανα εκείνων που φανερώνονται ολοζώντανοι μπροστά στους απλούς ανθρώπους, στον ύπνο και στον ξύπνο τους, καθώς κι εικόνες και τ’ άλλα κειμήλια…». Και παρακάτω λέει: «Με τη χάρη του Θεού «την τ’ ασθενή θεραπεύουσαν και τα ελλείποντα αναπληρούσαν», θα βγάλουνε σε καλό τέλος το βλογημένο αυτό έργο, και θα θριαμβέψει η ακατάλυτη πίστη μας, και θα ακουστεί ως τα πέρατα του άπιστου κόσμου η βροντερή φωνή: Τις Θεός μέγας ως ο Θεός ημών; Συ ει ο Θεός ο ποιών θαυμάσια μόνος!».
Όπως τα προέβλεψε τότε ο ευλογημένος άνθρωπος του Θεού ο κυρ Φώτης μας, έτσι έγιναν τα πράγματα.
Ο άλλοτε έρημος τόπος του άγνωστου μαρτυρίου στο λόφο των Καρυών κοντά στο χωριό Θερμή της Λέσβου, σήμερα σφύζει από ζωή. Εκεί υπάρχει το μεγάλο μοναστήρι του Αγίου Ραφαήλ, του οποίου πρώτη ηγουμένη και κτήτωρ υπήρξε η μακαριστή Ευγενία Κλειδαρά που επιλέχτηκε για το σκοπό αυτόν από τον ίδιο τον Άγιο. Αλλά υπάρχουν κι άλλα σπουδαία μοναστήρια και ναοί αφιερωμένοι στους νεοφανείς Αγίους παντού στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Τα πρώτα παιδιά που πήραν το όνομά τους από τον Άγιο Ραφαήλ, σήμερα είναι ολόκληροι άνδρες και γυναίκες. Τα θαύματα των Αγίων, οι θεραπείες κι οι ευεργεσίες τους στους πιστούς είναι αμέτρητα και συνεχίζονται ασταμάτητα – Δόξα τω Θεώ!
Αν διαβάσει κανείς για τα μαρτύρια που πέρασαν οι Άγιοι κι άλλοι χριστιανοί πάνω στο λόφο των Καρυών από τους επιδρομείς Οθωμανούς κατακτητές τις ημέρες του Πάσχα του 1462, θα φρίξει. Ανείπωτη βαρβαρότητα, ανομολόγητη αγριότητα. Αλλά, δυστυχώς, αυτό δεν είναι η εξαίρεση. Γεμάτος ο παράδεισος από όσους έχουν μαρτυρήσει στα χέρια των Τούρκων. Αμέτρητο το αίμα, ανυπολόγιστα τα μαρτύρια, ατελείωτες οι σφαγές. Μεγάλος ο πόνος, αλλά πλούσια, όμως, η ανταποδιδόμενη χάρις.
Όλα τα έθνη του κόσμου έχουν τις καλές και τις κακές τους στιγμές μέσα στην ιστορία. Αλλά είναι μερικά που, όπως και να το κάνουμε, έχουνε γράψει πολλές μαύρες σελίδες στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Τέτοιοι δυστυχώς είναι κι οι γείτονές μας στα ανατολικά.
Η μακαρίτισσα η γιαγιά μου η Όλγα ήρθε πρόσφυγας από τον Πόντο όταν ήταν μικρό παιδάκι. Όταν τη ρωτούσα «γιαγιά θυμάσαι τι έλεγαν οι παλιοί για τη ζωή πίσω στην πατρίδα με τους Τούρκους;», μου απαντούσε «ξέρω γω πούλι μ’; καλοί άνθρωποι ήτανε οι Τούρκοι…». Όταν άλλαζα λίγο το περιεχόμενο της ερώτησης «γιαγιά θυμάσαι τι έλεγαν οι παλιοί για τους Τούρκους με την καταστροφή κι όλα αυτά;», τότε άλλαζε τελείως το ύφος και το περιεχόμενο της απάντησης: «Ούι πούλι μ’ οι Τουρκάν! Ανάθεμά τα σκυλία!».
Όσο το σκέφτομαι, βρίσκω πως η θεώρηση της γιαγιάς δεν είναι αντιφατική, αλλά άκρως διακριτική. Αποτυπώνει τη σοφία και το μεγαλείο της ελληνικής ψυχής. Αγαπούμε την ειρηνική συμβίωση και τον αλλοεθνή κι αλλόθρησκο συνάνθρωπο, αλλά καταδικάζουμε χωρίς δισταγμό τους στυγνούς και βάρβαρους εγκληματίες.
Αν μπορούσα να συναντήσω τους καλούς πρέσβεις μερικών σπουδαίων και ισχυρών κρατών που πολύ τα συμπαθώ, θα τους έλεγα ότι ακόμα κι η λεγόμενη «ρεαλπολιτίκ» είναι ανόητη και ατελέσφορη, όταν στερείται ηθικής βάσης. Και πάνω σε αυτό θα λέγαμε πολλά για τους Τούρκους… Αλλά φαίνεται πως οι πολιτικοί στις μέρες μας δεν ακούν τον απλό κοσμάκη…
Δεν πειράζει… Υπάρχουν άλλοι πιο σημαντικοί πρέσβεις που ακούν… Τους Αγίους που γιορτάζουν σήμερα τούς τιμώμεν «ως θείους ημών προστάτας, και πρέσβεις προς Κύριον», σύμφωνα με το απολυτίκιό τους. Σ’ αυτούς θα κάνουμε διάβημα. Και στην Υπέρμαχο Στρατηγό.
