Μια αρχιτεκτονική δομή 1.500 ετών που πιστεύεται ότι είναι η αρχαιότερη εκκλησία στην Ανατολία ήρθε στο φως κατά τη διάρκεια ανασκαφών στην αρχαία Αδριανούπολη που βρίσκεται στον δυτικό Πόντο και σήμερα ανήκει στο Δήμο Εσκίπαζαρ του νομού Καράμπιουκ. Ο αρχαιολογικός χώρος είναι μόλις 3 χλμ. από το κέντρο του Εσκίπαζαρ· αυτή η Αδριανούπολη είναι μία από τις πολλές στον γεωγραφικό χώρο της Μικράς Ασίας που πήραν το όνομά τους από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό.
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι η Αδριανούπολη ιδρύθηκε τον 1ο αι. και κατοικήθηκε μέχρι τον 8ο αι.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους ο Έρσιν Τσελικμπάς, από το Τμήμα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Καράμπιουκ, επιβεβαίωσε ότι η εκκλησία που χρονολογείται στον 5ο αι. είναι όντως μία από τις πιο παλιές στην Ανατολία. Σε κείμενα του Οσίου Αλυπίου του κιονίτη αναφέρεται ένα ανδρικό και ένα γυναικείο μοναστήρι στην περιοχή. Οι αρχαιολόγοι, που εξετάζουν και όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, έφεραν στο φως ένα κτήριο που έχει κοντά στα 20 μέτρα μήκος και το πάτωμά του είναι καλυμμένο με εντυπωσιακά ψηφιδωτά.
«Ο Όσιος Αλύπιος ο κιονίτης γεννήθηκε και πέθανε εδώ. Άρα η πόλη ήταν πολύ σημαντική για του χριστιανούς. Άλλωστε γνωρίζουμε ότι έφτασαν στο λιμάνι της Αμάσρας και πήγαν στην Αδριανούπολη. Αργότερα, πήγαν στην Κωνσταντινούπολη για εμπορικούς λόγους», σημείωσε ο Έρσιν Τσελικμπάς. Ο Όσιος Αλύπιος έζησε στην Αδριανούπολη τον 6ο αιώνα.
(Φωτ.: karabukmeydanhaber.com)
Μετά την ανακάλυψη της εκκλησίας οι εργασίες συνεχίζονται υπό την επίβλεψη του Μουσείου της Κασταμονής. Τα ψηφιδωτά απεικονίζουν τους τέσσερις ποταμούς της Εδέμ που αναφέρονται στη Γένεση (Φισών, Γεών, Τίγρης και Ευφράτης), αλλά και ζώα – τα ευρήματα συγκρίνονται με τα ψηφιδωτά που βρέθηκαν στην αρχαία πόλη Ζεύγμα.
Αυτός, όμως, δεν είναι ο μοναδικός χριστιανικός ναός στην Αδριανούπολη, η οποία βρίσκεται πάνω σε «προσκυνηματική οδό». Οι ανασκαφές που ξεκίνησαν το 2003 αναμένεται να συνεχιστούν και τα επόμενα χρόνια.
