Δυο γεροντάκια, ο Σωκράτης και ο Λαοκράτης, ανταμώθηκαν μετά από κάποιες δεκαετίες σ’ έναν καφενέ, στο ορεινό τους χωριό, όπου πήγαν να περάσουν τις γιορτές των Χριστουγέννων. Λένε πως ο χρόνος επουλώνει και τις πιο βαθιές πληγές. Έτσι, όποιες διαφορές κι αν είχαν στα πέτρινα χρόνια του Εμφυλίου ξεχάστηκαν, κι εύκολα μπορούν πλέον να μιλήσουν για όσα άλλοτε δεν άντεχαν.
Εξάλλου, όσο περισσότερο λιγοστεύει το μέλλον του ανθρώπου, τόσο πιο νοσταλγικά θυμάται το παρελθόν του.
Φίλε μου, λέει ο Λαοκράτης, διάβασα κάπου ότι ο Αϊνστάιν είπε ότι «αξίζει μόνο να ζεις, όταν ζεις για τους άλλους». Όταν αγωνίζεσαι και θυσιάζεσαι για το δίκαιο του λαού. Για μένα αυθεντικός αριστερός δεν είναι αυτός που εκμεταλλεύεται τις θυσίες των άλλων, αλλά αυτός που μάχεται για τους ανήμπορους και τους αδικημένους της κοινωνίας.
Αυτά γίνονταν αδερφέ μου παλιά, απαντά ο Σωκράτης. Στις μέρες μας δεν υπάρχουν οι ήρωες στις βουνοκορφές. Άδεια είναι σήμερα τα κορφοβούνια. Οι φιλίες καλλιεργούνται με ποτό και φαγητό σε ταβέρνες τώρα. Η «παλικαριά» δεν έχει σήμερα μέτρο την πυγμή, αλλά τη διαπλοκή. Όπλα είναι σήμερα οι λέξεις, που εδώ και πολύ καιρό χάσει την παρθενική τους ομορφιά. Καλός αγωνιστής είναι τώρα αυτός που μιλά καλά κι ας είναι όλα όσα λέει ψέματα. Αυτός που με την ευγλωττία του εντυπωσιάζει και πείθει. Όπως δεν υπάρχει δημιούργημα δίχως δημιουργό, δεν υπάρχει και πολιτική θεωρία που να μην ταυτίζεται με κάποιον. Ο κάθε θεσμός είναι η προέκταση της σκέψης ενός ανθρώπου.
Ωραία τα λες, του απαντά ο Λαοκράτης. Ξεχνάς, όμως, ότι η επιστήμη έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από τον επιστήμονα. Ότι ο δημιουργός ζει λιγότερο από το δημιούργημά του. Ότι ο άνθρωπος πεθαίνει, και όχι η ανθρωπότητα. Κάτι το ανάλογο πρέπει να συμβαίνει και με την πολιτική. Γιατί κι αυτή ξεπερνά σε διάρκεια ζωής το παρόν και το μέλλον του πολίτη. Η πολιτική ευφυΐα δεν μετριέται από το δείκτη νοημοσύνης του πολιτικού, αλλά από το τι κερδίζει από αυτόν η κοινωνία. Όταν ένας ευφυής το 99% της ευφυΐας του το δαπανά για τον εαυτό του και μόνο το 1% για το λαό, αυτός δεν είναι ωφέλιμος για την κοινωνία. Τι κι αν η κουκουβάγια είναι σοφή, όταν τη σοφία της την χαίρεται η νύχτα;
Συμφωνώ με τα όσα λες ανταπαντά ο Σωκράτης. Εξυπνάδα, φίλε μου, δεν σημαίνει να λες με πολλά λόγια λίγα, αλλά με λίγα λόγια να λες πολλά.
Ο καλός πολιτικός δεν ξεχωρίζει από τη φρασεολογία του, αλλά από την πορεία του. Άλλο λοιπόν η εξυπνάδα και άλλο οι «εξυπνάδες». Γιατί το πολύ καμιά φορά αφαιρεί, ενώ το λίγο προσθέτει. Χίλιες φορές λίγες υποσχέσεις εφικτές παρά ατέλειωτα παραμύθια. Στη ζωή, όπως και στην πολιτική, μεγάλη αξία έχει η ηθική. Τι ωφελεί να μιλάς για ανιδιοτέλεια, όταν τα έργα σου είναι ιδιοτελή. Τι ωφελεί να κάνεις τον δίκαιο, όταν λειτουργείς έξω από τα όριά της.
Τα κόμματα φίλε μου –παρεμβαίνει ο Λαοκράτης– οφείλουν να εκφράζουν όλα τα κοινωνικά στρώματα. Μα περισσότερο αυτούς που έχουν βιοποριστική ανάγκη. Δεν είναι ούτε για τους ευφυείς αλλά ούτε και για τους αφελείς, αλλά για σύμπασα την κοινωνία.
Άλλο προοδευτική παράταξη πολιτών και άλλο συμπαράταξη εγωισμών. Οι έξυπνοι που νοιάζονται μόνο για την πάρτη τους, βλάπτουν την πολιτική ζωή του τόπου.
Τι αξία έχουν για εμάς εδώ κάτω στη γη τ’ αστέρια που φωτίζουν ξένους γαλαξίες; Φίλε μου, όταν κάποιος ανεβαίνει στο βουνό δεν το κάνει μόνο για να είναι πιο κοντά στον Θεό, αλλά να βλέπει κάτω την πεδιάδα που τον τρέφει. Το «μυαλό» στην πολιτική έχει αξία όταν νοιάζεται για την κοινωνία. Το αλέτρι για να δώσει καρπό θυσιάζεται το ίδιο.
