Ο Δήμος Καβάλας και ο Δήμος Durham της πολιτείας της Βόρειας Καρολίνας των ΗΠΑ, δύο περιοχές με κοινή ιστορική διαδρομή ολόκληρο τον 20ό αιώνα στην καλλιέργεια, την επεξεργασία και την εμπορία καπνού, υπέγραψαν χθες το βράδυ σύμφωνο συνεργασίας στο πλαίσιο της εδραίωσης σχέσεων αδελφών πόλεων.
Η μεγάλη απόσταση στις δυο άκρες του Ατλαντικού δεν στάθηκε εμπόδιο στο να ξεκινήσει η συνεργασία των δύο αυτών πόλεων κάτω από τις καλύτερες προϋποθέσεις.
Με τη βοήθεια της τεχνολογίας και τη συμμετοχή εκπροσώπων των δύο δήμων και τοπικών φορέων, οι δήμαρχοι Καβάλας και Durham υπέγραψαν το σύμφωνο συνεργασίας, επισφραγίζοντας έτσι τις προσπάθειες που διήρκεσαν περίπου ενάμιση χρόνο και είχαν ως αποτέλεσμα οι δυο περιοχές, παρά τη μεγάλη χιλιομετρική απόσταση που τις χωρίζει, να βρουν τα σημεία που τους ενώνουν μέσα από ένα αγροτικό προϊόν που επί σειρά δεκαετιών συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξή τους.
Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του δημάρχου Durham, Γουίλιαμ Β. Μπελ (William V. Bell), ο οποίος απευθυνόμενος μέσω skype στη δήμαρχο Καβάλας Δήμητρα Τσανάκα υπογράμμισε ότι μπορεί ο καπνός σήμερα να μην αποτελεί αντικείμενο καλλιέργειας στη περιοχή, «ωστόσο κανείς δεν ξεχνάει εδώ ότι στον καπνό οφείλεται η ανάπτυξη και η πρόοδος της περιοχής και για το λόγο αυτόν κρατούμε ζωντανές τις αναμνήσεις και στηρίζουμε κάθε προσπάθεια που στοχεύει να διατηρήσουμε τις μνήμες όλων εκείνων που συνέβαλαν στην ευημερία της πόλης».
Η επικοινωνία των δύο πόλεων ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2016, όταν επισκέφθηκε τη δήμαρχο Καβάλας ο γενικός διευθυντής του Οργανισμού Αδελφοποιημένων Πόλεων του Δήμου Durham Μπρέιντι Σερλς (Brady Surles), και της παρέδωσε επιστολή του δημάρχου Μπελ με την οποία εξέφραζε την επιθυμία της αδελφοποίησης των δύο πόλεων που είχαν και έχουν άμεση σχέση με τον καπνό.
Η πόλη του Durham είναι η έδρα της American Τobacco Company, η οποία επί σειρά ετών δραστηριοποιούνταν στην πόλη της Καβάλας (από το 1901 έως και το 1994).
Η δήμαρχος Καβάλας στην ομιλία της υπογράμμισε ότι με το σύμφωνο που υπογράφεται από τα δύο μέρη στόχος είναι «να θεμελιώσουμε τη συνεργασία δύο πόλεων τις οποίες διακρίνει η έντονη σχέση τους με το καπνεμπόριο και την καπνική ιστορία. Στην περίπτωσή μας ο καπνός αποτέλεσε την αφορμή για την αρχική συνάντηση αλλά αποτελεί και το καθοριστικό στοιχείο για την περαιτέρω συνεργασία μας σε διάφορους τομείς. Είμαι βέβαιη ότι η σχέση των δύο πόλεων θα εξελιχθεί σε στενή συγγένεια προς όφελος των κατοίκων των δυο περιοχών».
Ο νέος μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου Στέφανος, που παρευρέθηκε στην τελετή υπογραφής μαζί με εκπροσώπους άλλων φορέων της Καβάλας όπως το Επιμελητήριο, το ΤΕΙ ΑΜΘ και η δημοτική επιχείρηση, επισήμανε ότι τέτοιες πρωτοβουλίες φέρνουν κοντά τους ανθρώπους, επιτυγχάνοντας την αλληλοκατανόηση και την επικοινωνία μεταξύ τους και στηρίζοντας δράσεις που στοχεύουν να κρατήσουν ζωντανές τις μνήμες.
Υπερατλαντικό δίκτυο πόλεων με ιστορία στην καπνοκαλλιέργεια
Στο σύμφωνο συνεργασίας που υπογράφηκε προβλέπεται μεταξύ άλλων η συνεισφορά των δύο δήμων στη δημιουργία και ανάπτυξη υπερατλαντικού δικτύου πόλεων που έχουν ιστορία με την καπνοκαλλιέργεια, την καπνεργασία και την εμπορία του καπνού, όπως επίσης των μορφωτικών και εκπαιδευτικών ανταλλαγών με τον οργανισμό Sister Cities of Durham που θα είναι και επικεφαλής του δικτύου. Στόχος είναι η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ του Μουσείου Καπνού του δήμου Καβάλας και του «Duke Homestead & Tobacco Museum» με παρόμοια μουσεία στις ΗΠΑ.
Το Μουσείο Καπνού στην Καβάλα (φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
Η μεγάλη καπνούπολη της Ευρώπης
Η Καβάλα, λόγω της γειτνίασής της με περιοχές όπου καλλιεργούταν η εξαιρετική ποικιλία καπνού «μπασμάς», αλλά και του φυσικού λιμανιού που είχε τη δυνατότητα εξυπηρέτησης μεγάλων εμπορικών πλοίων, συγκεντρώνει στα μέσα του 19ου αιώνα την εμπορική εκμετάλλευση των καπνών της Βαλκανικής χερσονήσου.
Αποτελεί τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπου συνυπάρχουν αρμονικά Έλληνες, Οθωμανοί, Εβραίοι και Αρμένιοι. Η ανάπτυξη του καπνεμπορίου φέρνει εμπορικούς οίκους και προξενεία ευρωπαϊκών χωρών για την παρακολούθηση της παραγωγής και την εξασφάλιση των πολυπόθητων καπνών, που έκαναν γνωστή την πόλη στα πέρατα του κόσμου. Στην Καβάλα δραστηριοποιούνταν 50 και πλέον καπνεμπορικές επιχειρήσεις οι οποίες συναλλάσσονταν εμπορικά με την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Αλεξάνδρεια, την Κωνσταντινούπολη και την Οδησσό.
(Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
Στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού η Καβάλα είναι μια πόλη πολυπολιτισμική, καθώς συγκεντρώνει κόσμο από όλες τις γωνιές της γης. Στην πόλη καταγράφονται 262 συγκροτήματα καπναποθηκών. Οι περισσότερες από αυτές είναι χτισμένες κατά μήκος της παραλιακής, προκειμένου να διευκολύνεται η μεταφορά του καπνού στα πλοία. Οι καπναποθήκες είναι μάρτυρες της άρρηκτης σχέσης του καπνού με την πόλη.
Ήδη από τον 19ο αιώνα η Καβαλά αποτέλεσε τον κεντρικό πόλο του διεθνούς εμπορίου της ευγενέστερης από όλες τις καπνικές ποικιλίες, που καλλιεργούνται ανά τον κόσμο, του μπασμά.
Τον 20ό αιώνα –και κυρίως μετά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκιάς το 1923– η καλλιέργεια του καπνού αποτέλεσε τη βάση για την ενσωμάτωση του προσφυγικού πληθυσμού στην οικονομία της χώρας, και συγχρόνως το κέντρο των κοινωνικών αγώνων: στην Καβάλα ιδρύονται τα πρώτα συνδικαλιστικά σωματεία και καταγράφεται η πρώτη απεργία των Βαλκανίων, το 1879.
Το 2003 ο Δήμος Καβάλας ιδρύει το πρώτο Μουσείο Καπνού στην Ελλάδα, προκειμένου να αποτίσει φόρο τιμής σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που με μόχθο, εργατικότητα, αστείρευτη θέληση και ευρηματικότητα δημιούργησαν έναν κοινωνικό πλούτο τον όποιο αισθάνονται σήμερα οι επισκέπτες περιδιαβαίνοντας το χώρο του μουσείου όπου υπάρχει καπνός και η μυρωδιά του αγγίζει τις αισθήσεις του επισκέπτη.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Β. Λωλίδης.
