Ήρθε στην Ελλάδα για να σπουδάσει νομικά και άφησε εδώ την τελευταία του πνοή, χτυπημένος βάναυσα από άνδρες των ΜΑΤ, κατά τη διάρκεια της πορείας για τον εορτασμό της επετείου του Πολυτεχνείου το 1980. Ο Ιάκωβος Κουμής, από τη Σωτήρα Αμμοχώστου, γεννήθηκε το 1956 και πέθανε στις 23 Νοεμβρίου του 1980, ενώ ήταν ήδη μια εβδομάδα κλινικά νεκρός.
Αιτία θανάτου, σύμφωνα με τον Ιταλό ιατροδικαστή Ντουράντε, ήταν «ένα καίριο πλήγμα αποκοπής του εγκεφάλου».
Μάρτυρες επί πολλά χρόνια επέμεναν πως ο άτυχος άνδρας δεν συμμετείχε στην πορεία της 16ης Νοεμβρίου 1980 αλλά καθόταν σε καφενείο της περιοχής του Συντάγματος και χτυπήθηκε πισώπλατα από άνδρες των ΜΑΤ.
Εκείνη τη χρονιά η κυβέρνηση του Γιώργου Ράλλη είχε απαγορεύσει να φτάσει η πορεία έως την πρεσβεία των ΗΠΑ. Οι διαδηλωτές έπρεπε να διαλυθούν στο Σύνταγμα. Όταν μέρος της πορείας αγνόησε την εντολή Ράλλη και επιχείρησε να φτάσει στην πρεσβεία, τα ΜΑΤ επιτέθηκαν με απίστευτη αγριότητα κατά των διαδηλωτών. Ο Κουμής, γιος της Ελένης και του Γιάννη, έπεσε νεκρός. Το ίδιο και η 20χρονη εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου που δέχθηκε 18 χτυπήματα στο κρανίο, είχε πολλαπλά κατάγματα και υπέστη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Για τους θανάτους διατάχτηκε ΕΔΕ που δεν κατέληξε σε κάποιο αποτέλεσμα. Οι οικογένειες των νεκρών κατέθεσαν μηνύσεις αλλά κανένας από τους δολοφόνους τους δεν βρέθηκε ποτέ!
Ο ιατροδικαστής τότε είχε γράψει στην αναφορά του πως ο Κύπριος φοιτητής που συμμετείχε στη συγκεκριμένη πορεία με τους συντρόφους του της «Επιτροπής Αυτοδιάθεσης Κύπρου», και στην πλατεία Συντάγματος έγινε θύμα άγριας επίθεσης των ΜΑΤ, ήταν ήδη κλινικά νεκρός από τις 16 Νοεμβρίου. Η κηδεία του έγινε στις 28 Νοεμβρίου στην Κύπρο.
Γιώργος Ράλλης και Ανδρέας Παπανδρέου είχαν επιρρίψει την ευθύνη για τα επεισόδια στους διαδηλωτές.
«Μικρές ομάδες ανευθύνων στοιχείων και προβοκατόρων άγνωστης και ύποπτης προέλευσης δημιούργησαν θλιβερά έκτροπα με προφανή σκοπό να αμαυρώσουν και να δυσφημήσουν τη μεγάλη λαϊκή επέτειο του Πολυτεχνείου» είχε δηλώσει στις 22:00 το βράδυ της 16ης Νοεμβρίου ο Ανδρέας Παπανδρέου. Η κυβέρνηση είχε εκφράσει την οργή της για τις «οργανωμένες ομάδες αναρχικών και εξτρεμιστικών στοιχείων» που «αμαύρωσαν τη μεγάλη λαϊκή επέτειο και προκάλεσαν βάναυσα τα δημοκρατικά και ειρηνικά αισθήματα του συνόλου του ελληνικού λαού». Στη συζήτηση που έγινε στη Βουλή, μία εβδομάδα αργότερα, ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Ράλλης είχε πει πως «Και ο Αρχάγγελος Μιχαήλ σπάθην κρατεί στα χέρια του για να αμυνθεί εναντίον των δαιμόνων. Δεν κρατεί άνθη».
Ποιος ήταν ο Κύπριος φοιτητής
Ο Ιάκωβος Κουμής καταγόταν από αγροτική οικογένεια. Παρακολούθησε μια τεχνική σχολή, και μετά την αποφοίτησή του υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία. Βρήκε δουλειά στο διυλιστήριο πετρελαίου της Λάρνακας και παράλληλα φοιτούσε στο νυχτερινό Γυμνάσιο, προκειμένου να καταφέρει να περάσει στη Νομική Σχολή Αθηνών. Από το 1978 ήταν μέλος της πολιτικής ομάδας «Εργασία» και συμμετείχε στην έκδοση του πρώτου τεύχους του περιοδικού Τετράδια. Πριν ξεκινήσει τις σπουδές του στην Ελλάδα, και λίγους μήνες πριν από το θάνατό του, παντρεύτηκε την Μαρία Καΐκκη με την οποία ζούσαν στα Σεπόλια.
Σύμφωνα με τον Λουκά Αξελό «είναι προφανές ότι τα παραπάνω (εργασία, στρατός, τεχνική σχολή, νυχτερινό) παρέτειναν κατά μερικά χρόνια τον κύκλο των μαθητικών του σπουδών, με αποτέλεσμα να εγγραφεί στο πανεπιστήμιο 24 ετών, όταν δηλαδή οι υπόλοιποι συνομήλικοί του φυσιολογικά αποφοιτούσαν. Ο Κουμής έζησε την τουρκική εισβολή. Άμεση ήταν η αντίδρασή του, συμμετέχοντας στις αντικατοχικές κινητοποιήσεις, ενώ παράλληλα ενεργοποιήθηκε δραστήρια στην Επιτροπή Αυτοδιάθεσης της Κύπρου. Αργότερα εντάχθηκε στον αριστερό-πατριωτικό κύκλο που δημιούργησε «Τα Οχτωβριανά», το πρώτο αριστερό, ριζοσπαστικό και πατριδογνωστικό βιβλιοπωλείο της Κύπρου.
- Πηγές: Καθημερινή • Lifo • Τετράδια πολιτικού διαλόγου, έρευνας και κριτικής, τχ 59: «Αφιέρωμα στον Ιάκωβο Κουμή 1956-1980» (χειμώνας-άνοιξη 2011, εκδόσεις Στοχαστής) • Αυγή • wikipedia.org.
