Η δειλία της διεθνούς κοινότητας ενόψει του δημοψηφίσματος της 25ης Σεπτεμβρίου για ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν είναι ένα τρίπτυχο ντροπής, παραλογισμού και λανθασμένης ιστορικής αξιολόγησης.
Μιλάμε για έναν λαό που απελάθηκε, αραβοποιήθηκε με τη βία, χτυπήθηκε με αέρια και εξωθήθηκε τα βουνά, από όπου για έναν αιώνα ασκούν υποδειγματική αντίσταση στην τυραννία που οι αφέντες της Βαγδάτης τούς επέβαλαν διαδοχικά, αψηφώντας τη γεωγραφία και τη χιλιόχρονη ιστορία των Κούρδων.
Είναι μια περιοχή που τελικά απέκτησε αυτονομία με την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, μια περιοχή που όταν το τσουνάμι του Ισλαμικού Κράτους χτύπησε τη Μεσοποταμία το 2014 και ο ιρακινός στρατός αποχώρησε, ήταν η πρώτη που οργάνωσε αντεπίθεση. Έκτοτε, σε ένα μέτωπο 600 μιλίων, οι Ιρακινοί Κούρδοι απώθησαν τους βάρβαρους και έτσι έσωσαν το Κουρδιστάν, το Ιράκ και τον κοινό μας πολιτισμό.
Και ήταν οι Κούρδοι και πάλι, που κατά την πορεία προς τη μάχη της Μοσούλης επιτέθηκαν στις πεδιάδες της Νινευή, άνοιξαν τις πύλες της πόλης και, με το θάρρος τους, επέτρεψαν στον συνασπισμό να χτυπήσει στην καρδιά του Ισλαμικού Κράτους.
Αλλά τώρα που έχει έρθει η ώρα να τακτοποιηθούν, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αντιτίθενται επίμονα στο δημοψήφισμα, προτρέποντας τους Κούρδους να αφήσουν στην άκρη τις προσδοκίες τους για ανεξαρτησία, για μια αόριστη ημερομηνία στο μέλλον. Αντί ο κόσμος να ευχαριστεί τους Κούρδους, τους λέει, με ελαφρώς κεκαλυμμένο κυνισμό: «Συγγνώμη, φίλοι Κούρδοι, ήσασταν πολύ χρήσιμοι στην αντιμετώπιση της ισλαμικής τρομοκρατίας, αλλά ο συγχρονισμός σας δεν είναι και τόσο καλός. Δεν σας χρειαζόμαστε πια, γιατί δεν γυρνάτε σπίτι σας; Ευχαριστούμε και πάλι, θα σας δούμε την επόμενη φορά».
Λέγεται ότι το δημοψήφισμα θα αποσπάσει την προσοχή από την κοινή πάλη ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος και θα παρέμβει στις ιρακινές εκλογές που προγραμματίζονται για το επόμενο έτος. Αλλά όλοι γνωρίζουν –εκτός από αυτούς που επιλέγουν να μην το παραδέχονται– ότι το στρατιωτικό μέρος της μάχης τελείωσε με την πτώση της Μοσούλης, χάρη κυρίως στους Κούρδους. Επιπλέον, ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι οι ιρακινές εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν κανονικά και δεν θα αναβληθούν, ακριβώς όπως ζητούμε από τους Κούρδους να κάνουν με το δημοψήφισμά τους;
Ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν, συνεχίζουν οι σχολιαστές, θα έθετε σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα. Λες και η Συρία, βυθισμένη στον πόλεμο, το Ιράν με τις ανανεωμένες αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του και το αποσυντιθέμενο Ιράκ, αυτό το τεχνητό δημιουργία των Βρετανών, να μην αποτελούν κινδύνους πολύ μεγαλύτερους από το μικρό Κουρδιστάν, έναν κοσμικό και δημοκρατικό φίλο της Δύσης με εκλεγμένο Κοινοβούλιο και ελευθερία Τύπου!
Η ανεξαρτησία, σύμφωνα με τις… ομιλούσες κεφαλές, θα απειλούσε την εδαφική ακεραιότητα τεσσάρων εθνών –Ιράκ, Ιράν, Συρία, Τουρκία– σε εδάφη των οποίων απλώνεται το κουρδικό έθνος. Οι φωνές αυτές είναι σαν να μην γνωρίζουν ότι το παρόν δημοψήφισμα αφορά μόνο τους Κούρδους του Ιράκ, οι οποίοι δεν έχουν φιλοδοξία να δημιουργήσουν μεγαλύτερο Κουρδιστάν με τους «αδελφούς» και τις «αδελφές» τους στην Τουρκία και τη Συρία, των οποίων η κρυπτομαρξιστική ηγεσία είναι ιδεολογικά ασύμβατη με εκείνη των Κούρδων του Ιράκ.
Αλλά τι γίνεται με την αντίδραση των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν; Τι συμβαίνει με τη δήλωση του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που απείλησε με διακοπή των αγωγών που συνδέουν το ιρακινό Κουρδιστάν με τον υπόλοιπο κόσμο;
Δεν πιστεύω ότι είναι ο ρόλος της Δύσης να ενεργεί ως εκπρόσωπος Τύπου για δύο δικτατορίες που μας εκφοβίζουν, και δεν βλέπω γιατί ο εκβιασμός προς τους γείτονες πρέπει να καταδικάζεται όταν ασκείται από την Πιονγκγιάνγκ, αλλά να διευκολύνεται όταν πρόκειται για την Τεχεράνη ή την Άγκυρα.
Δυστυχώς, ωστόσο, κανένα επιχείρημα δεν είναι πολύ αδύναμο ώστε να μην χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογήσει το αίτημά για «αναβολή». Μοιάζει με οργουελιανό εφιάλτη ή ένα φεστιβάλ κακοπιστίας στο οποίο όλα τα επιχειρήματα μετατρέπονται από άσπρο σε μαύρο.
Και το ότι οι Κούρδοι οργανώθηκαν σε μια αυτόνομη νησίδα δημοκρατίας και ειρήνης ακόμη κι όταν οι πεσμεργκά δεν πληρώνονταν από τη Βαγδάτη για τρία χρόνια; Αυτό θα ’πρεπε να είναι αρκετό γι’ αυτούς, ισχυρίζονται οι φωστήρες του αμερικανικού ΥΠΕΞ, οι οποίοι δεν φαίνεται να αντιλαμβάνονται γιατί οι Κούρδοι θα πρέπει να κάνουν το τελευταίο βήμα από την αυτονομία στην ανεξαρτησία. Και το ότι οι Κούρδοι ελέγχουν τα πετρέλαια της περιοχής του Κιρκούκ; Αντί να το βλέπουν αυτό ως ένα όφελος το οποίο θα παρέχει άμεση διασφάλιση της ικανότητάς τους να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη της νέας τους χώρας, οι παρατηρητές φαίνεται να σκέπτονται μόνο την απληστία που μπορούν να διεγείρουν αυτά τα πλούτη.
Και όταν τα δύο μεγάλα κόμματα ανταγωνίζονται για ψήφους –που οπουδήποτε αλλού θα γινόταν αντιληπτό ως σημάδι υγιούς δημοκρατικού πολιτικού πολιτισμού–, αυτό ξαφνικά θεωρείται σπόρος επερχόμενων διαφορών και διαμαχών!
Έχουμε να κάνουμε με την παλαιά αποικιοκρατική αερολογία που υποστηρίζει ότι μερικοί λαοί δεν είναι ποτέ έτοιμοι να κυβερνήσουν τους εαυτούς τους, δεν έχουν ακόμη μεγαλώσει, δεν είναι αρκετά ενήλικοι.
Είναι η γνωστή τραγωδία που πλήττει τα έθνη τα οποία, όπως έλεγε ο Σαρλ ντε Γκωλ (και γνώριζε για τι μιλούσε), δεν έχουν φίλους. Ναι, ναι, παρασχέθηκαν οι υπηρεσίες, δόθηκαν ασαφείς υποσχέσεις όταν σας χρειαζόμασταν και όταν βρισκόσασταν μόνοι μεταξύ ημών και βαρβάρων, αλλά τώρα που ήρθε η ώρα να κρατήσουμε το λόγο μας, άρχισαν οι υπεκφυγές. «Κακό timing», «δεν είναι μέρος του σχεδίου», «ο κόσμος έχει μια ατζέντα και λυπούμαστε, αλλά σας ενημερώνουμε ότι δεν βρίσκεστε σε αυτή την ατζέντα», και ούτω καθεξής.
Βίωσα μια παρόμοια κατάσταση στο τέλος του πολέμου στη Βοσνία, πριν από περίπου 20 χρόνια. Το 7ο Σώμα Στρατού του Σεράγεβο ήταν στα πρόθυρα όχι μόνο της απελευθέρωσης των πολιορκημένων βοσνιακών πόλεων, αλλά της επανένωσης της χώρας, αναγκάζοντας την παράδοση των Σέρβων πιστών στον Ραντοβάν Κάρατζιτς και τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και φέρνοντας ειρήνη και δικαιοσύνη. Αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες πάτησαν φρένο. Υπό την ηγεσία του πρεσβευτή Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ στην αεροπορική βάση Wright-Patterson κοντά στο Ντέιτον του Οχάιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκάλεσαν τον επιτιθέμενο (Σερβία), τον διαιτητή (Κροατία) και το θύμα (Βοσνία). Το θύμα απειλήθηκε ότι αν δεν συμμορφωνόταν, θα αφηνόταν στη μοίρα του, και έτσι ο Βόσνιος φίλος της Δύσης διαμελίστηκε, θυσιάστηκε στο βωμό μιας βολικής αλλά κακώς κατασκευασμένης ειρήνης, η οποία παραμένει ασταθής μέχρι σήμερα.
Είθε οι θλιβεροί αυτοί μηχανισμοί να μην παράξουν, στην περίπτωση των Κούρδων, τα ίδια θλιβερά αποτελέσματα. Είθε οι απόγονοι των επιζώντων της χημικής επίθεσης του Σαντάμ στην Χαλάμπια να βρουν τη δύναμη να αντισταθούν στον εκφοβισμό όλων των «καλοπροαίρετων». Είθε να θυμούνται τον στρατηγό ντε Γκωλ, ο οποίος το καλοκαίρι του 1944 παρέβλεψε τα σχέδια των Αμερικανών και των Βρετανών συμμάχων του, και αντί να κατευθυνθεί προς τη Γερμανία, επέμεινε στην απελευθέρωση της πρωτεύουσάς του πρώτα, ζητώντας έτσι το μερίδιό του στη νίκη των συμμάχων.
Το κουρδικό δημοψήφισμα δεν είναι μια πράξη ισχύος. Είναι δικαίωμα. Είναι χρέος. Είναι ένα σημαντικό ορόσημο για έναν σπουδαίο λαό, που έδωσε ανεκτίμητα πράγματα στον κόσμο.
Χθες, ήταν μεταξύ εκείνων που έσωσαν τους Εβραίους. Στην εποχή μας, μας έχουν δώσει τους Πεσμεργκά, που απελευθέρωσαν και τώρα προστατεύουν τους τελευταίους χριστιανικούς πληθυσμούς της Μέσης Ανατολής. Και εδώ και αιώνες είναι μια από τις ανεξάντλητες πηγές του πεφωτισμένου Ισλάμ οι οποίες, τόσο στις κόγχες της ψυχής όσο και στη μανία της μάχης παραμένουν η καλύτερη απάντηση στην κατάρα του ριζοσπαστικού Ισλάμ. Είναι καιρός ο κόσμος να τιμήσει τον κουρδικό λαό, όπως εκείνος τίμησε εμάς.
Bernard-Henri Lévy / foreignpolicy.com
Μετάφραση από τα αγγλικά: Στέργιος Σεβαστιάν.
