«Παρχάρ’ ας έ’εις τ’ αμάραντα σ’, ας έ’εις τα μανουσάκια σ’, ας έ’εις τα κρύα τα νερά σ, τ’ έμορφα τα τσιτσάκια σ’», λέει ένα χιλιοτραγουδισμένο παραδοσιακό στιχάκι του Πόντου, και μας φέρνει αυτόματα τη σκουντούλα από κείνο το μοναδικό λουλούδι των Ποντικών Άλπεων, τη Παναΐας τα δάκρυα, όπως το αποκαλούν οι τεμετέρ’. Δεν είναι τίποτε άλλο από το γνωστό αμάραντο, με τη διαφορά ότι αυτό φυτρώνει στις δικές μας Άλπεις, στα ποντιακά βουνά.
Την ιδιαιτερότητα αυτού του λουλουδιού έρχεται να την επιβεβαιώσει άλλο ένα παραδοσιακό στιχάκι: «Γουρπάν -ι- σ’ παρχαρί τσιτσέκ’ και Παναΐας δάκρυα, η μύρα σ’ ’κί χορτά’εται, η ευωδία ’σ ’κί χά’ται».
Μυρωδιά που δεν την χορταίνεις, μα και που δεν χάνεται…
(Φωτ.: imgrum.org)
Σήμερα, στον Πόντο, μικρά παιδιά θα σου προσφέρουν μικρά αποξηραμένα μπουκέτα με τη Παναΐας τα δάκρυα έναντι κάποιου μικρού ποσού, κατά την ανάβασή σου σε κάποιο χωριό ή παρχάρι. Μην χάσεις την ευκαιρία να πάρεις, αξίζει! Βέβαια το πουλούν και διάφορα μικρομάγαζα σε χωριά του Πόντου. Άλλη αξία έχει όμως να το πάρεις από τα παρχάρια, εκεί όπου μεγάλωσε και άνθισε.
Η παράδοση κατά μία εκδοχή θέλει αυτό το λουλούδι να έχει πάρει το όνομά του λόγω του σχήματός που μοιάζει σαν δάκρυ, και κατά μία άλλη λόγω του ότι συνηθιζόταν να το βάζουν δίπλα στα εικονοστάσια.
Βασίλης Καρυοφυλλίδης
