Με την παρουσία των απόγονων του Αυστραλού συνταγματάρχη του αγγλικού στρατού Τζορτζ Ντέβιν Τρελόαρ –που τιμητικά το ελληνικό κράτος έδωσε το όνομά του στο Θρυλόριο Κομοτηνής, καθώς μετά τον ξεριζωμό του 1922 ίδρυσε 12 χωριά στη Θράκη, ανάμεσά τους και το συγκεκριμένο–, θα γίνουν οι εκδηλώσεις για την γιορτή της Αγίας Μαρίνας «Παρακάθ’ κι αροθυμίας», που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς».
Γι’ αυτό το γεγονός αλλά και για όλο το πρόγραμμα των εκδηλώσεων, με ιδιαίτερη μνεία στο 3ο Έτος Ποντιακής Γαστρονομίας, μίλησε στο pontos-news.gr η πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς» Χρύσα Μαυρίδου.
«Για εμάς είναι πάρα πολύ σημαντικό που θα τους έχουμε κοντά μας. Τους θεωρούμε δικούς μας ανθρώπους. Έχουμε αναπτύξει μια εξαιρετική σχέση, και αυτοί θεωρούν το Θρυλόριο και δικό τους», λέει. «Μετά από δέκα χρόνια σχέσης, έρχεται ξανά ο Ντέιβιντ (ο μικρός γιος του Τρελόαρ) μαζί με την οικογένειά του πλέον. Έρχεται με τους απογόνους, να συνεχιστεί όλη αυτή η σχέση. Αυτό το κομμάτι της ιστορίας να διατηρείται ζωντανό. Για εμάς είναι πάρα πολύ σημαντικό που θα τους έχουμε κοντά μας», αναφέρει. «Είμαστε τόσο χαρούμενοι γι’ αυτό. Είναι σαν να αναμένομε τ’ς ανθρώπ’ς εμούν ας σο εξωτερικόν, ας σην ξενιτείαν» καταλήγει συγκινημένη.
Η Χρύσα Μαυρίδου σε εκδήλωση της ΠΟΕ (φωτ.: αρχείο pontos-news.gr / Βασίλης Καρυοφυλλίδης)
Η Χρύσα Μαυρίδου τονίζει ότι οι πολυήμερες εκδηλώσεις για την γιορτή της Αγίας Μαρίνας καλύπτουν διάφορα κομμάτια της ιστορίας, της λαογραφίας και της παράδοσης του ποντιακού ελληνισμού. «Το Θρυλόριο είναι σε εγρήγορση, ας σον πιο μικρό ους τον πιο τρανόν», λέει.
Οι θρησκευτικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν την Πέμπτη 13 Ιουλίου στις 19:00, με τον Εσπερινό που θα γίνει στον Ιερό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, χοροστατούντος του μητροπολίτη Μαρωνείας και Κομοτηνής Παντελεήμονα. Στο ναό θα εκτίθεται ένδυμα του Αγίου Παϊσίου για προσκύνηση. Θα ακολουθήσει ομιλία στην αίθουσα της πρώην Κοινότητας Θρυλορίου από τον Ανέστη Μαυροκέφαλο, πνευματικό παιδί του Αγίου, με θέμα «Περιστατικά και βιώματα από στιγμές συμπόρευσης με τον Άγιο Παΐσιο».
Άποψη της κεντρικής πλατείας του Θρυλορίου (φωτ: Μαρία Αποστολίδου)
Την επομένη στις 20:00, στην πλατεία του χωριού, τα χάταλα με τους εφήβους, αλλά και με καθοδηγήτριες τις μεγαλύτερες γυναίκες του χωριού, θα παρασκευάσουν ποντιακά εδέσματα – κατά πάσα πιθανότητα περέκια, όπως μας ανέφερε η Χρύσα Μαυρίδου. «Παλιά τσίτ’ εφόρναν ’ς σο κιφάλ’, ατώρα θα εφτάμ’ ατς σεφ. Θα τους φτιάξουμε καπελάκια και με τη χλαού ’ς σο χέρ’, θα ανοί’νε το φύλλο και θ’ ευτάνε τα νόστιμα τα ζυμώματά τους», αναφέρει. «Έτσι, σιγά-σιγά θα εξοικειώνονται τα παιδιά και θα χαίρονται και θα μαθαίνουν πάνω απ’ όλα» την ποντιακή κουζίνα, συμπληρώνει. Η παιδική γαστρονομία ξεκίνησε από πέρυσι «για να ετοιμάζουμε και τις νεότερες γενιές στο κομμάτι της ποντιακής γαστρονομίας», σημειώνει, με στόχο να εντάξουν οι νέοι στη διατροφή τους την ποντιακή κουζίνα που είναι απλή, νόστιμη και υγιεινή. Αναφέρει επίσης την συγκεκριμένη κουζίνα ως στοιχείο της ταυτότητας, του παρελθόντος και της ιστορίας των Ποντίων.
Χρύσα Μαυρίδου: Όπως θέλουμε να διασώσουμε τη διάλεκτο, ανάλογη προσπάθεια πρέπει να κάνουμε και με τη μαγειρική μας.
3ο Έτος Ποντιακής Γαστρονομίας – Ένας θεσμός που ξεκίνησε δειλά
«Τα τελευταία τρία χρόνια [στο πλαίσιο της εορτής της Αγίας Μαρίνας] είπαμε ότι θα αναδείξουμε την ποντιακή μας γαστρονομία», αναφέρει στο pontos-news.gr η Χρύσα Μαυρίδου. Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε δειλά, αλλά χρόνο με το χρόνο έχει τάσεις να μεγαλώνει, λέει, με απώτερο σκοπό να γίνει το Θρυλόριο σημείο αναφοράς στην Ελλάδα για την ποντιακή γαστρονομία. Ήδη οι συμμετοχές από διάφορα μέρη της βόρειας Ελλάδας καταμετρούνται στις δεκαέξι. «Από τη Βέροια και το Κιλκίς μέχρι τη Θεσσαλονίκη και ολόκληρη τη Μακεδονία και τη Θράκη», αναφέρει, ενώ τονίζει πως το Σάββατο 15 Ιουλίου θα είναι μια μεγάλη μέρα για όλους.
Σορβάς, τσουλουφλία φασούλια, σαρμάδες, τινιαχτά φασούλια, κιντέατα, βαρένικα, χαψία, πιροσκί, τσιριχτά είναι μερικές από τις συνταγές που θα διαγωνιστούν.
«Η πλατεία μας ομορφαίνει γιατί κάθε διαγωνιζόμενος έχει δύο τραπέζια. Στο ένα στολίζει το φαγητό του, στολίζεται λαογραφικά. Θαρρείς κι έχουμε μια λαογραφική έκθεση και προβάλει το σύλλογό του και το φαγητό του, κι είναι πάρα πολύ όμορφα αυτά τα οποία φαίνονται», μας λέει, ενώ μας εκμυστηρεύεται πως το πιάτο που φτιάχνουν οι διαγωνιζόμενοι για την επιτροπή, για να διαγωνιστεί, το παρασκευάζουν και σε μεγαλύτερη ποσότητα για να φάει ο κόσμος.
Η περσινή κριτική επιτροπή (φωτ.: Μαρία Αποστολίδου)
Την κριτική επιτροπή του διαγωνισμού αποτελούν φέτος ο Νίκος Λυγερός (στρατηγικός σύμβουλος), ο Νίκος Αλμπάνης (σεφ), η Κική Εμμανουηλίδου (συγγραφέας-μαγείρισσα), ο Σάββας Βακιρτζής (μάγειρας), ο Αναστάσιος Αρουτσίδης (σεφ), ο Θωμάς Σαββίδης (καθηγητής βιολογίας, συγγραφέας), η Ελένη Βασιλειάδου (παραγωγός χειροποίητων ποντιακών παραδοσιακών εδεσμάτων) –η οποία θα μαγειρέψει χαβίτς με τυροκλωστή για τον κόσμο– και η Ελένη Τομπουλίδου (μαγείρισσα). Επίσης, ένα από τα έπαθλα το δίνουν οι θεατές με την ψήφο τους στο νοστιμότερο κατά αυτούς έδεσμα.
Το 3ο Έτος Ποντιακής Γαστρονομίας γίνεται σε συνδιοργάνωση με τη Λέσχη Αρχιμαγείρων Βορείου Ελλάδος.
Οι τρεις νικητές που θα εκλέξει η επιτροπή θα κερδίσουν από ένα ξυλάγγειν χεριού, ενώ ο νικητής που θα εκλεχθεί από το κοινό θα κερδίσει ένα ξυλάγγειν ταβανιού. «Κανείς δεν φεύγει από εδώ χωρίς το δώρο του», λέει η πρόεδρος του Συλλόγου. «Παίρνουν την ποδίτσα τους και το αναμνηστικό της συμμετοχής τους», συμπληρώνει. Πάντως στον κόσμο θα μείνει –όπως μας λέει η Χρύσα Μαυρίδου– το φυλλάδιο της Αγίας Μαρίνας που περιέχει τις συνταγές.
Αναμνηστική φωτογραφία από το 2ο Έτος Ποντιακής Γαστρονομίας (φωτ.: Μαρία Ασποστολίδου)
Φετινή παρουσιάστρια της εκδήλωσης του 3ου Έτους Ποντιακής Γαστρονομίας θα είναι η Γιούλη Γεωργιάδου, η οποία τη Δευτέρα 17 Ιουλίου, επίσης στην πλατεία του χωριού, θα παρουσιάσει μια stand-up comedy με τίτλο «’Σ ση Αριστοφάνη τα πατημασέας», στα ποντιακά.
Την Κυριακή 16 Ιουλίου το πρωί θα γίνει ο Πανηγυρικός Εσπερινός στο εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας Θρυλορίου και θα μοιραστεί στον κόσμο χασίλ’, ενώ το απόγευμα στον περιβάλλοντα χώρο του ναού θα γίνει φεστιβάλ παραδοσιακών χορών. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει μεγάλο ποντιακό γλέντι με τους: Γιάννη Παρηγορίδη, Κώστα Δημητριάδη, Στέλιο Ταϊρίδη, Ελένη Αποστολίδου στο τραγούδι, Γιώργο Αμπεσλίδη, Γιάννη Νικολαΐδη, Κώστα Σαπρανίδη, Ελένη Αποστολίδου, Σταύρο Προσαλέντη στη λύρα, Γιώργο Μοσκοφίδη στο αγγείο, Άκη Γεωργιάδη στο αρμόνιο, Νίκο Παπαδόπουλο, Μαρία Αποστολίδου, Λάζαρο Ελευθεριάδη στο νταούλι.
Ποντιακά παραδοσιακά παιχνίδια στην πλατεία του χωριού, από πέρσι (βίντεο: Εφημερίδα «Χρόνος»)
Και οι εκδηλώσεις δεν θα μπορούσαν να κλείσουν καλύτερα, αφού οι μεγάλοι θα γίνουν για λίγο παιδιά, και με τα χάταλα –και όχι μόνο– θα παίξουν παραδοσιακά παιχνίδια στην πλατεία του χωριού. Τα σημερινά παιδιά, μας λέει, δεν ξέρουν τι θα πει παιχνίδι στην αυλή. «Δεν ξέρουν τι θα πει κυνηγητό, τόπι, παίζω μηλάκια, τη παπουτσί. Δεν παίζουν πλέον τα παιδιά και είναι κρίμα, κι εμείς τους δίνουμε την αφορμή», καταλήγει.
Αξίζει να τονιστεί ότι οι εκδηλώσεις γίνονται σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, το Δήμο Κομοτηνής, τη Δημοτική Επιχείρηση Πολιτισμού και Αναψυχής Κομοτηνής και το Δημοτικό-Περιφερειακό Θέατρο Κομοτηνής.
- Το pontos-news.gr είναι χορηγός επικοινωνίας των εκδηλώσεων.
Βασίλης Καρυοφυλλίδης
