Μόνο ως βόμβα μεγατόνων μπορεί να χαρακτηριστεί η αιφνιδιαστική απόλυση του επικεφαλής του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI) Τζέιμς Κόμεϊ, παρά το ότι ο άλλοτε ισχυρός άνδρας της υπηρεσίας βρισκόταν στο στόχαστρο Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων εδώ και καιρό με αφορμή την υπόθεση των ηλεκτρονικών μηνυμάτων της Χίλαρι Κλίντον. Η απόλυση έγινε με σχετική επιστολή από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ προς τον Τζέιμς Κόμεϊ.
«Παρότι εκτιμώ ιδιαίτερα την ενημέρωσή μου από εσάς τρεις ξεχωριστές φορές ότι δεν υπόκειμαι σε έρευνα, συμφωνώ με την κρίση του υπουργείου Δικαιοσύνης ότι δεν είστε σε θέση να ηγηθείτε αποτελεσματικά της Υπηρεσίας» σημειώνει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Όπως εξήγησε ο Τραμπ, η απόφασή του βασίστηκε σε εισήγηση του γενικού εισαγγελέα των ΗΠΑ Τζεφ Σέσιονς. «Είναι απαραίτητο να βρούμε νέα ηγεσία για το FBI που να επαναφέρει τη δημόσια εμπιστοσύνη και πίστη στη ζωτικής σημασίας αποστολής του, της επιβολής του νόμου», τόνισε ο Τραμπ στην επιστολή.
Στιγμιότυπο από παλιότερη συνάντηση του Τραμπ με τον Κόμεϊ στον Λευκό Οίκο (φωτ.: businessinsider.com)
Τι προηγήθηκε της αποπομπής
Η αιφνιδιαστική αποπομπή του διευθυντή της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ερευνών των ΗΠΑ έγινε σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία βρίσκονται σε εξέλιξη τρεις ανεξάρτητες έρευνες για τη διερεύνηση ενδεχόμενων επαφών στελεχών της προεκλογικής του εκστρατείας με τη Ρωσία. Παράλληλα, ο Κόμεϊ είχε χειριστεί και την έρευνα για τη διαχείριση των ηλεκτρονικών μηνυμάτων της Χίλαρι Κλίντον από ιδιωτικό διαμετακομιστή, κατά την περίοδο που η ίδια υπηρετούσε στο αμερικανικό υπουργείο των Εξωτερικών. Τα γενονότα-σταθμοί της αποπομπής είναι τα εξής:
5 Ιουλίου 2016
Ο Κόμι ανακοίνωσε ότι δε θα ζητήσει την άσκηση ποινικής δίωξης κατά της προεδρικής υποψηφίου των Δημοκρατικών, Χίλαρι Κλίντον για την υπόθεση της διαχείρισης με ιδιωτικά μέσα των ηλεκτρονικών μηνυμάτων της, όταν η ίδια υπηρετούσε στο αμερικανικό ΥΠΕΞ. Ωστόσο, το FBI είχε καταλογίσει «αμέλεια» στην Κλίντον για την «απροσεξία» της στη διαχείριση διαβαθμισμένων πληροφοριών του αμερικανικού υπουργείου των Εξωτερικών.
Την ίδια ημέρα, ο Τραμπ επιτέθηκε στον Κόμι μέσω ανάρτησης του, στο Twitter χαρακτηρίζοντας την απόφασή του παράδειγμα για το «διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα» στις ΗΠΑ. «Είναι άδικο, άδικο! Κακή κρίση,» έγραφε ο Τραμπ στο Twitter.
28 Οκτωβρίου 2016
Καθώς παραμένει χρονικό διάστημα λιγότερο των δύο εβδομάδων από τις προεδρικές εκλογές της 8ης Νοεμβρίου, ο Κόμεϊ ανακοίνωσε σε επιστολή προς το Κογκρέσο ότι το FBI πληροφορήθηκε την ύπαρξη ηλεκτρονικών μηνυμάτων τα οποία σχετίζονται με την έρευνα που είχε διεξαχθεί για την Κλίντον και τα οποία θα διερευνηθούν για το ενδεχόμενο να περιείχαν απόρρητες πληροφορίες. Η ξαφνική απόφαση για την ενεργοποίηση της έρευνας κατά της Κλίντον, πραγματοποίησε εκνευρισμό στους Δημοκρατικούς, οι οποίοι εκτίμησαν ότι η ανακοίνωση για την έναρξη της έρευνας θα επηρεάσει την κρίση των ψηφοφόρων στις 8 Νοεμβρίου, πλήττοντας άμεσα τις πιθανότητες προεδρικής εκλογής της Κλίντον.
31 Οκτωβρίου 2016
Στην διάρκεια προεκλογικής εκστρατείας στο Μίσιγκαν ο Τραμπ πανηγύρισε για την επανέναρξη της έρευνας κατά της Κλίντον, την οποία πλέον χαρακτήριζε «διεφθαρμένη Χίλαρι.» «Είναι τόσο κακό, αυτό που συνέβη από την αρχή, ώστε απαιτούνταν πραγματικά κότσια από τον Κόμεϊ για να κάνει την κίνηση και ν’ αρχίσει η έρευνα, με δεδομένες τις αντιδράσεις καθώς προσπαθούν να την προστατέψουν από την άσκηση ποινικής δίωξης,» είχε δηλώσει ο Τραμπ.
Αντίγραφο της απόλυσης του Τζέιμς Κόμεϊ με την υπογραφή του Ντόναλντ Τραμπ (φωτ.: EPA / Shawn Thew)
22 Ιανουαρίου 2017
Δύο ημέρες μετά την ανάληψη των προεδρικών καθηκόντων του, ο Τραμπ παραβρέθηκε σε μία εκδήλωση στον Λευκό Οίκο και είδε τον Κόμεϊ στο ακροατήριο. Τον φώναξε κι εκείνος σηκώθηκε. Οι δύο άντρες αντάλλαξαν χειραψία και σχεδόν αγκαλιάστηκαν. «Είναι πιο διάσημος από μένα,» δήλωσε χαριτολογώντας ο Τραμπ.
13 Φεβρουαρίου 2017
Ο Τραμπ αποπέμπει τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ Μάικλ Φλιν, ο οποίος έχει ασκήσει τα καθήκοντά του μόνο για 24 ημέρες, έχοντας παραπλανήσει τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Μάικ Πενς σχετικά με τις συζητήσεις που είχε με τον πρεσβευτή της Ρωσίας στην Ουάσιγκτον Σεργκέι Κίσλιακ. Το FBI παρακολουθεί τις εξελίξεις, ενεργοποιώντας τη διεξαγωγή πλαισίου έρευνας.
20 Μαρτίου 2017
Ο Κόμεϊ στη διάρκεια ακρόασης, στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων δήλωσε ότι το FBI διερευνά το ενδεχόμενο επαφών μεταξύ της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ και της Ρωσίας.
2 Μαΐου 2017
Η Κλίντον δηλώνει σε συγκέντρωση γυναικών στη Νέα Υόρκη ότι η ανακοίνωση του Κόμι για την επανέναρξη της έρευνας σε βάρος της, έδωσε τη νίκη των προεδρικών εκλογών στον Τραμπ. «Εάν οι εκλογές είχαν γίνει στις 27 Οκτωβρίου, θα ήμουν η πρόεδρος των ΗΠΑ,» δήλωσε η ίδια. Ο Τραμπ αντέδρασε με μία σειρά από αναρτήσεις στο Twitter, στη διάρκεια της νύχτας. «Ο διευθυντής του FBI Κόμεϊ είναι ό,τι καλύτερο συνέβη στη Χίλαρι Κλίντον απαλλάσσοντάς την από μια σειρά κακών πράξεων!» σχολίασε ο Τραμπ στο Twitter.
3 Μαΐου 2017
Ο εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Σον Σπάισερ ρωτήθηκε σχετικά με την ανάρτηση του Τραμπ στο Twitter για τον Κόμεϊ. «Ο πρόεδρος εμπιστεύεται τον διευθυντή του FBI,» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σπάισερ στους δημοσιογράφους.
4 Μαΐου 2017
Καταθέτοντας στην αρμόδια επιτροπή της Γερουσίας, ο Κόμεϊ δήλωσε ότι η σκέψη για πιθανή επίδραση στο εκλογικό αποτέλεσμα της 8ης Νοεμβρίου από την επανέναρξη της έρευνας για το χειρισμό των ηλεκτρονικών μηνυμάτων της Χίλαρι Κλίντον του «προκαλούσε ταραχή,» χωρίς ωστόσο ν’ αμφιβάλλει ότι έπραξε το σωστό υποστηρίζοντας ότι θα ελάμβανε την ίδια απόφαση και πάλι. Κατά την τετράωρη κατάθεσή του, ο Κόμεϊ υπεραμύνθηκε της απόφασης του για την επανέναρξη της έρευνας κατά της Κλίντον.
Δημοσιογράφοι περιμένουν να μάθουν περισσότερα λίγο μετά τη δημοσιοποίηση της απόλυσης του Τζέιμς Κόμεϊ (φωτ.: (EPA / Mike Nelson)
8 Μαΐου 2017
Ο αμερικανικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός Propublica αναφέρει πιθανές παρατυπίες σε δηλώσεις του Κόμεϊ για τη βοηθό της Κλίντον Χιούμα Αμπεντίν. Ο ίδιος οργανισμός δηλώνει ότι έχουν γίνει συστάσεις στο FBI για τη διόρθωση των αναφορών, με το FBI να παραμένει αναποφάσιστο για τις ενέργειές του.
9 Μαΐου 2017, απομεσήμερο
Στη διάρκεια της ενημέρωσης των δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο ο Σον Σπάισερ ρωτήθηκε αν ο Τραμπ εμπιστεύεται τον Κόμεϊ. Σε αντίθεση με το σχόλιο που είχε κάνει πριν από μία εβδομάδα, ο Σπάισερ προτίμησε να τηρήσει αποστάσεις. «Δε θα ήθελα να μιλήσω στη θέση του προέδρου, πριν να έχει μιλήσει ο ίδιος,» δήλωσε ο Σπάισερ.
Την ίδια ημέρα και γύρω στις 17:30 το απόγευμα ο Σπάισερ ανακοίνωσε στο Λευκό Οίκο ότι ο Τραμπ έκανε δεκτή την πρόταση του υπουργού Δικαιοσύνης των ΗΠΑ Τζεφ Σέσιονς, αλλά και του αναπληρωτή υπουργού Δικαιοσύνης Ροντ Ρόζενστάιν, για την αποπομπή του Κόμεϊ από τα καθήκοντά του στην ηγεσία του FBI. Σε επιστολή που δημοσιοποίησε στα ΜΜΕ ο Ρόζενστάιν αναφέρεται ως αιτία η διαχείριση που έκανε ο Κόμεϊ σχετικά με την έρευνα των ηλεκτρονικών μηνυμάτων της Κλίντον.
Η εφημερίδα The New York Times ανέφερε σε δημοσίευμά της, ότι ο Κόμι πληροφορήθηκε την απόλυσή του στη διάρκεια ενημέρωσης που έκανε σε προσωπικό του FBI στο Λος Άντζελες. Σύμφωνα με τηλεοπτικό στιγμιότυπο που έγινε επίσης διαθέσιμο, ο Κόμεϊ στην αρχή νόμισε ότι πρόκειται για πλάκα, ενώ στη συνέχεια, τον βεβαίωσαν προφορικά για την αποπομπή του.
Στην έδρα του FBI, στην Ουάσιγκτον έφτασε ένας από τους συμβούλους του Τραμπ έχοντας μαζί του την επιστολή για την απόλυση του Κόμεϊ.
Ποιος θα είναι ο διάδοχος
Η αποπομπή του Κόμεϊ όπως είναι φυσικό έχει προκαλέσει πολιτικές και ενδοϋπηρεσιακές ζυμώσεις για τον πιθανό αντικαταστάτη του. Το βασικό ερώτημα εντοπίζεται στο ποιος θα μπορούσε ν’ αντικαταστήσει τον Κόμεϊ στη διεύθυνση του FBI, ενώ στην υπόθεση υπάρχουν δύο διαστάσεις. Μία η καθαρά υπηρεσιακή κι άλλη μία ουσιαστικά πολιτική διάσταση, την οποία καλείται να διαχειριστεί η κυβέρνηση Τραμπ.
Προσωρινά καθήκοντα διοίκησης αναμένεται να αναλάβει ο αναπληρωτής διευθυντής του FBI Άντριου Μακέιμπ.
Ωστόσο, πρώην στελέχη της υπηρεσίας εκτιμούν πως είναι απίθανο να επιλεγεί από τον Τραμπ για τη θέση του διευθυντή της υπηρεσίας.
Μία πιθανή επιλογή για τη διεύθυνση του FBI είναι ο Ντάνα Μποέντε, ο πρώην υπηρεσιακός υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ που αντικατέστησε τη Γέιτς, ενώ είναι σήμερα ο υπ’ αριθμόν 3 αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης, σύμφωνα με δύο πρώην στελέχη του FBI.
Ο Τρέι Γκόουντι, Ρεπουμπλικάνος και μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων και πρώην εισαγγελέας, που ηγήθηκε της διερευνητικής επιτροπής του Κογκρέσου για το ρόλο της Χίλαρι Κλίντον στην επίθεση που δέχθηκε το προξενείο των ΗΠΑ στη Βεγγάζη της Λιβύης, το 2012, είναι μεταξύ των πιθανών επιλογών.
Άλλοι στενοί υποστηρικτές της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ είναι ο πρώην δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ρούντι Τζουλιάνι κι ο σερίφης Ντέιβιντ Κλάρκι από την Κομητεία του Μιλγουόκι στο Ουισκόνσιν. Ωστόσο και οι δύο, θεωρούνται πολιτικοί υποψήφιοι που θα ήταν δύσκολο ν’ αναλάβουν τη διεύθυνση μιας ανεξάρτητης υπηρεσίας ερευνών όπως το FBI.
