Το τουρκικό κοινοβούλιο ενέκρινε τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, κατά την δεύτερη ανάγνωση του, το σχέδιο συνταγματικής αναθεώρησης που θα επιτρέψει την ενίσχυση των εξουσιών του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το νέο Σύνταγμα θα τεθεί προς έγκριση σε δημοψήφισμα την ερχόμενη άνοιξη. «Ο λαός μας θα έχει την τελευταία λέξη σε αυτό το θέμα και θα πάρει την τελική απόφαση», δήλωσε μετά την ψηφοφορία ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ. «Να μην αμφιβάλει κανείς ότι ο λαός μας θα πάρει την πιο δίκαιη απόφαση», πρόσθεσε.
Το σχέδιο εγκρίθηκε με 339 ψήφους, 9 περισσότερες από την πλειοψηφία των 3/5 που απαιτούνταν για να τεθεί η μεταρρύθμιση σε δημοψήφισμα.
Η συνταγματική αναθεώρηση προβλέπει μεταξύ άλλων τη μεταφορά στον πρόεδρο της χώρας εκτελεστικών εξουσιών που ανήκουν μέχρι σήμερα στον πρωθυπουργό.
Ενίσχυση των εξουσιών του προέδρου
Το νομοσχέδιο προβλέπει την πλήρη μεταβίβαση της εκτελεστικής εξουσίας στον πρόεδρο Ερντογάν, ο οποίος θα ορίζει πλέον και τους υπουργούς της κυβέρνησης. Επίσης θα διορίζει έναν ή δύο αντιπροέδρους της κυβέρνησης, ενώ πλέον δεν θα υπάρχει πρωθυπουργός. Το ισχύον Σύνταγμα, το οποίο υιοθετήθηκε το 1982 μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980, διασφαλίζει την ελευθερία των δικαστηρίων απέναντι σε κάθε «όργανο, αρχή, πρόσωπο ή υπηρεσία». Όμως βάσει της συνταγματικής αναθεώρησης που εγκρίθηκε, ο πρόεδρος έχει την εξουσία να επεμβαίνει άμεσα στον δικαστικό τομέα.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Βάσει της συνταγματικής μεταρρύθμισης, κατάσταση έκτακτης ανάγκης θα μπορεί να κηρύσσεται σε περίπτωση «εξέγερσης κατά της πατρίδας» ή «βίαιων ενεργειών που θέτουν το έθνος σε κίνδυνο διχασμού», όπως μετέδωσε το πρακτορείο Anadolu. Ο πρόεδρος θα αποφασίζει αν θα κηρύξει ή όχι κατάσταση έκτακτης ανάγκης, προτού υποβάλει σχετική πρόταση στο κοινοβούλιο.
Αύξηση του αριθμού των βουλευτών
Ο αριθμός των βουλευτών θα αυξηθεί από 550 σε 600 και θα μειωθεί από τα 25 έτη στα 18 η ηλικία στην οποία μπορεί κάποιος να εκλεγεί βουλευτής. Πλέον οι βουλευτικές εκλογές θα διεξάγονται ταυτόχρονα με τις προεδρικές, κάθε πέντε χρόνια, αντί για κάθε τέσσερα που ισχύει ως τώρα.
Το τουρκικό κοινοβούλιο θα εξακολουθήσει να έχει την εξουσία να καταθέτει, να τροποποιεί ή να ακυρώνει νόμους. Επίσης διατηρεί την εξουσία ελέγχου, με τη δυνατότητα να συντάσσει εκθέσεις για κάποιες υποθέσεις. Ο κοινοβούλιο θα ελέγχει τις ενέργειες του προέδρου, όμως αυτός θα μπορεί να εκδίδει διατάγματα που θα αφορούν τους τομείς της εκτελεστικής του εξουσίας. Αντίθετα αναφέρεται ρητά ότι ο πρόεδρος δεν θα μπορεί να εκδίδει διατάγματα για θέματα τα οποία ρυθμίζονται ξεκάθαρα από τους νόμους.
Πρόεδρος ως το 2029;
Η συνταγματική μεταρρύθμιση αναφέρει την 3η Νοεμβρίου 2019 ως ημερομηνία για τις επόμενες βουλευτικές και προεδρικές εκλογές. Ο πρόεδρος θα εκλέγεται για μια πενταετή θητεία και θα μπορεί να επανεκλεγεί μια ακόμη φορά. Ο Ερντογάν εξελέγη πρόεδρος της χώρας τον Αύγουστο του 2014. Αν όμως ο ανώτατος αριθμός θητειών ξεκινήσει να ισχύει από τις εκλογές του 2019 λόγω νέου Συντάγματος, αυτό δεν έχει ξεκαθαριστεί, ο Ερντογάν ενδέχεται να παραμείνει στην εξουσία ως το 2029.
