«Ένα πρωί ξυπνάω, βλέπω κάτι γελοιογραφίες με λόγια στα τουρκικά, και λέω να τις κάνω στα ποντιακά». Κάπως έτσι ξεκίνησε ένα… παιχνίδι επικοινωνίας η Αϊσέ Τουρσούν, εκμεταλλευόμενη την αγάπη της για τη σάτιρα· μέσα στις «φούσκες» ή «συννεφάκια» της γελοιογραφίας έβαλε κείμενο στα ποντιακά γραμμένα με λατινικούς χαρακτήρες, και χωρίς να το περιμένει, ένωσε σε χρόνο ρεκόρ Πόντιους σε Ελλάδα και Τουρκία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η Αϊσέ Τουρσούν μίλησε στο pontos-news.gr για την πρωτότυπη ιδέα της.
Τα σκίτσα, διαφορετικών δημιουργών, είναι γραμμένα στην οφίτικη διάλεκτο με λατινικούς χαρακτήρες του τουρκικού αλφαβήτου, για να τις καταλαβαίνουν οι όπου γης Πόντιοι. Η Αϊσέ ξεκίνησε στον πολύ χρόνο που διαθέτει –μια και είναι άνεργη εδώ και τέσσερα χρόνια– να φτιάχνει φωτογραφίες με ατάκες ποντιακές, και σε χρόνο ρεκόρ κατέκτησε το διαδίκτυο. «Πάνω σε ένα σκίτσο κάθονται και γελάνε και οι δυο», λέει η Αϊσέ Τουρσούν, χαρούμενη που οι Πόντιοι απολαμβάνουν τις γελοιογραφίες, τις οποίες επεξεργάζεται και ανεβάζει σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε Ελλάδα και Τουρκία. «Ενώνονται και γελάνε, διασκεδάζουν. Τα διαβάζουν και τα καταλαβαίνουν», μας λέει.
Η Αϊσέ Τουρσούν με φόντο τις Ποντικές Άλπεις
Η Αϊσέ, μητέρα τριών παιδιών, κατάγεται από την Όκενα του Όφεως του νομού Τραπεζούντας· το χωριό της το επισκέπτεται κάθε χρόνο. Ζει με την οικογένειά της στην Αθήνα από το 1994, όπου ήρθε για οικονομικούς λόγους. Στο σπίτι μιλούν ελληνικά και κάποτε-κάποτε ποντιακά.
Το γεγονός ότι ολοένα και περισσότερες αρνητικές εικόνες και ειδήσεις κατακλύζουν στις μέρες μας το διαδίκτυο, λειτούργησε σαν κίνητρο για την Αϊσέ. Προσπάθησε να ανατρέψει με τον δικό της τρόπο αυτή την εικόνα, να κάνει έναν κόσμο πιο ευχάριστο, πιο ζωντανό, και να σκορπίσει γέλιο. Ποτέ όμως δεν φαντάστηκε ότι μια απλή σκέψη θα εξελισσόταν σε ποντιακό… viral!
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προσελκύει από χρήστες του ίντερνετ στην περιοχή του Πόντου.
Χάρος: Η γυναίκα σου πόσων χρονών είναι; Άντρας: Ε, 120-125… Γυναίκα: Έχω να ταΐσω τα ζώα, να κόψω ξύλα, να ξεχορταριάσω, να μαγειρέψω… Χάρος: Αυτή έχει πολλές δουλειές. Εσύ είσαι χασομέρης, έλα μαζί μου.
Στον Πόντο, μας λέει η Αϊσέ, οι κάτοικοι μιλούν την ποντιακή διάλεκτο, όμως δεν ασχολήθηκαν ποτέ και δεν γνωρίζουν πώς αποδίδεται γραπτώς. «Δεν έχουν γράψει ποτέ, ούτε έχουν διαβάσει ποτέ». Κι όμως κοινοποιούν τις γελοιογραφίες, τις σχολιάζουν και γελούν. Κάποιες φορές μόνο χρειάζεται να εξηγήσει η ίδια σε κάποιον που δεν κατάλαβε.
Οι γελοιογραφίες, ο Τούρκος δημιουργός τους και η ποντιακή διάλεκτος που κινδυνεύει να «χαθεί».
Τα σκίτσα η Αϊσέ τα δανείζεται από μια σελίδα στο Facebook. «Έχω πάρει άδεια και από τον διαχειριστή», μας αναφέρει, μεταφέροντάς μας επίσης ότι ο άνθρωπος αυτός με χαρά συναίνεσε όταν του εξήγησε το σκοπό της – που είναι να διατηρηθεί και να αναδειχθεί η ποντιακή διάλεκτος, και ίδια να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εξαφάνισής της.
Πόσο υπέροχο είναι να βλέπεις πώς η ποντιακή διάλεκτος, έστω και… πειραγμένη στη γραπτή μορφή της, γίνεται ο συνδετικός κρίκος που ενώνει ένα λαό σε δυο πατρίδες, και μάλιστα με χαμόγελο!
Βασίλης Καρυοφυλλίδης
