Συνολικά 85.762 σελίδες με προφορικές μαρτυρίες από 2.010 πρόσφυγες πρώτης γενιές για 905 οικισμούς του Πόντου κατέγραψε και παρουσίασε στο πολύτομο έργο του για τον ποντιακό ελληνισμό το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών. Επίσης, συγκεντρώθηκαν άλλες περίπου 20.000 σελίδες με χειρόγραφα και έγγραφα από τον Πόντο και συνολικά 524 φωτογραφίες.
Με αυτό το υλικό το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών έκανε τη γεωγραφική αποτύπωση του ελληνορθόδοξου πληθυσμού του Πόντου, δημιούργησε χάρτες και τοποθέτησε σ’ αυτές τις μονές.
Ένας μοναχικός πληθυσμός που διατηρήθηκε ανελλιπώς στον Πόντο μετά το Μεσαίωνα και μέχρι τον 20ό αιώνα και την ανταλλαγή των πληθυσμών, σε αντίθεση με τις άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολούθησαν οι παρευρισκόμενοι… τη βουτιά στην ιστορία του Πόντου
Τα παραπάνω στοιχεία παρουσίασε ο Πασχάλης Κιτρομηλίδης, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, ως κεντρικός ομιλητής στην εναρκτήρια συνεδρία του 3ου Διεθνούς Συνεδρίου Ποντιακών Ερευνών «Ο Πόντος στην ύστερη Οθωμανική Αυτοκρατορία (1774-1908) Κοινωνία και Οικονομία».
Το συνέδριο, που πραγματοποιείται στο κτήριο ΚΕΔΕΑ (κόκκινο κτήριο) του ΑΠΘ. θα διαρκέσει έως τις 20 Νοεμβρίου. Το συνδιοργανώνουν τα Τμήματα Ιστορίας-Αρχαιολογίας και Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Ερευνητικό Κέντρο Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, με τη χορηγία του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Ιβάν Σαββίδη. Χορηγός επικοινωνίας είναι το pontos-news.gr.
«Στον Πόντο έχουμε μία εικόνα του συμπαγέστερου ελληνικού πληθυσμού που έζησε στην Μικρά Ασία από την αρχαιότητα μέχρι τον 20ό αιώνα.
»Από τα στοιχεία που συλλέξαμε, προκύπτει ότι στον Πόντο υπήρχαν πάρα πολλά σχολεία ακόμα και σε μικρά χωριά. Επίσης, από τις μαρτυρίες των προσφύγων προέκυψε ξεκάθαρα το συναίσθημα του νόστου. “Πατρίδα είναι, δεν ξεχνιέται”, είπε, για παράδειγμα, μία γυναίκα που έφτασε πρόσφυγας στην περιφέρεια της Αθήνας», ανέφερε ο Πασχάλης Κιτρομηλίδης.
Την έναρξη του Συνεδρίου κήρυξε η πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής του και ομότιμη καθηγήτρια του ΑΠΘ, Άρτεμις-Νίκη Ξανθοπούλου-Κυριακού.
Υποστήριξε ότι φιλοδοξία της είναι να γίνει ανταλλαγή απόψεων και να εκφραστούν όσοι ασχολούνται με την ιστορία του Πόντου και τόνισε ότι συνολικά στο συνέδριο συμμετέχουν 19 διακεκριμένοι επιστήμονες από πανεπιστήμια της Ελλάδας, της Ιαπωνίας, της Γεωργίας, της Τουρκίας και της Κύπρου.
Από την πλευρά του ο Παντελής Νιγδέλης, πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας- Αρχαιολογίας, υποστήριξε ότι το συνέδριο θα απασχολήσουν θέματα που θα φωτίσουν αχαρτογράφητα νερά της ιστορίας του Πόντου. «Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο δε συμπεριέλαβε πολλά στη διδασκαλία του για τους Πόντιους και γενικά για τους πρόσφυγες. Αυτό το συνέδριο φιλοδοξεί να σβήσει ένα μέρος από το αμάρτημα αυτό», είπε ο Παντελής Νιγδέλης, κάνοντας αναφορά και στην έδρα Ποντιακών Μελετών που θα δημιουργηθεί στο ΑΠΘ με την νέα ακαδημαϊκή χρονιά.
Παντελής Νιγδέλης, πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του ΑΠΘ
«Αργήσαμε για δεκαετίες, αλλά κάλλιο αργά παρά ποτέ», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Στην άριστη προετοιμασία, στην πλούσια θεματολογία του Συνεδρίου και στη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων σ’ αυτό αναφέρθηκε στον δικό του χαιρετισμό, ο οποίος διαβάστηκε, –διότι ο ίδιος έλειπε λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων– ο πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας Παναγιώτης Σκαλτσής.
Το 3ο Διεθνές Συνέδριο Ποντιακών Ερευνών συνεχίζεται το Σάββατο 19 Νοεμβρίου με πρωινές και απογευματινές συνεδρίες και ολοκληρώνεται το μεσημέρι της Κυριακής, 20 του μήνα.
Κείμενο, φωτογραφίες: Ρωμανός Κοντογιαννίδης
