Ένα αφήγημα αποτελούμενο από έξι ιστορίες, με κεντρικό πυρήνα τον Πόντο και τους ανθρώπους του. Μια ιστορική προσπάθεια που έχει ως κίνητρο την αναζήτηση της ταυτότητας. Ένα συμπύκνωμα 25 χρόνων έρευνας και αναζήτησης των κοινών ηθών και εθίμων, της κοινής γλώσσας και κυρίως της ίδιας αγάπης για την κεμεντζέ μεταξύ των Ελλήνων και Τούρκων κατοίκων του Πόντου. Είναι το νέο βιβλίο του καταγόμενου από την περιοχή του Όφεως Ομέρ Ασάν Η κεμεντζέ του Νίκου, το οποίο παρουσιάστηκε το βράδυ της Τετάρτης στο ξενοδοχείο Μακεδονία Παλλάς της Θεσσαλονίκης.
Ένα βιβλίο αφιερωμένο στη μνήμη του μεγάλου Πόντιου λυράρη Νίκου Παπαβραμίδη, ο οποίος είναι ο ήρωας της πρώτης ιστορίας του έργου.
«Η έρευνά μου δεν θα έχει τέλος. Θα συνεχίζεται μέχρι να πεθάνω. Όταν ερευνώ, νιώθω σαν τον αρχαιολόγο που σκάβοντας ανακαλύπτει συνεχώς πράγματα», σημείωσε κατά την παρουσίαση ο συγγραφέας.
Ομέρ Ασάν, Αγγελική Φωτοπούλου, Βλάσης Αγτζίδης, Θεοδόσης Κυριακίδης
Όπως είπε, το μεράκι να αναζητήσει και να γράψει για τον πολιτισμό του Πόντου δημιουργήθηκε πριν από περίπου 25 χρόνια, όταν ήρθε στη Θεσσαλονίκη για να μάθει νεοελληνικά και φιλοξενήθηκε στο σπίτι του Γιώργου Παρχαρίδη. Ο τελευταίος του είπε να ακούσει μουσική του Νίκου Παπαβραμίδη και ο Ομέρ Ασάν ένιωσε σαν να ακούει μαζί τουρκικά και ελληνικά. «Από τότε άρχισα να ψάχνω και να γράφω ιστορίες», λέει. Ο συγγραφέας σημείωσε ακόμα ότι εδώ και δύο χρόνια λειτουργεί στην Κωνσταντινούπολη την ακαδημία «Όμηρος», όπου διδάσκεται η νεοελληνική γλώσσα, και τώρα ετοιμάζει λεξικό στα ρωμαίικα (ποντιακά) με τη βοήθεια ενός φίλου του, του Βαχίτ Τουρσούν.
«Θέλουμε να κάνουμε και μαθήματα ρωμαίικων τα καλοκαίρια, αλλά πρέπει πρώτα να στρώσει η κατάσταση στην Τουρκία», είπε.
Αναζήτηση εσωτερικής αυτογνωσίας
Μια δύσκολη προσπάθεια αναζήτησης «εσωτερικής αυτογνωσίας με στοιχεία αμφισβήτησης ενός σκληρού κατεστημένου» χαρακτήρισε τη συγγραφή του βιβλίου από τον Ομέρ Ασάν ο διδάκτωρ Ιστορίας Βλάσης Αγτζίδης, ο οποίος κατά την παρουσίαση μίλησε για τον Ομέρ και τις διώξεις που υπέστη από το τουρκικό κράτος, για τους ελληνόφωνους της περιοχής του Όφεως του Πόντου και για τα λάθη του οργανωμένου ποντιακού χώρου στις αρχές της δεκαετίας του ’90 απέναντι σε αυτούς.
Για αναζήτηση της ταυτότητας, η οποία υπήρξε οδυνηρή για τον Ομέρ, έκανε λόγο η Αγγελική Φωτοπούλου, δημοσιογράφος και μεταφράστρια του πρώτου βιβλίου του, Πολιτισμός του Πόντου. «Από το βιβλίο διδάχτηκα ότι ίδια γλώσσα, ίδια ήθη και έθιμα, ίδια μουσική και ίδια λύρα έχουν οι Πόντιοι σε Ελλάδα και Τουρκία», είπε η Αγγ. Φωτοπούλου, που αναφέρθηκε ακόμα στον ήρωα της πρώτης ιστορίας του βιβλίου του Ομέρ Ασάν, τον Νίκο Παπαβραμίδη, ο οποίος γεννήθηκε στην Αργυρούπολη του Πόντου, μεγάλωσε στην Τραπεζούντα, έφερε στην Ελλάδα τη λύρα του και εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους λυράρηδες.
«Ολοκληρώνοντας το βιβλίο, κατάλαβα ότι κρύβεται ένα μεγάλο τραύμα για την απώλεια και την ανταλλαγή, αλλά και η αγωνία του για τον πολιτισμό και τη γλώσσα του Πόντου», τόνισε από την πλευρά του ο διδάκτωρ Ιστορίας Θεοδόσης Κυριακίδης, προσθέτοντας ότι η αγωνία του συγγραφέα γεννήθηκε από την αγάπη του για την κεμεντζέ.
«Ο πόνος για τον ξεριζωμό που περιγράφει ο Ομέρ μοιάζει με τον πόνο του Γιώργου Σεφέρη, όταν περιέγραφε τον δικό του ξεριζωμό», σημείωσε ο Θεοδόσης Κυριακίδης.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, ο ηθοποιός Νίκος Τυριτίδης διάβασε αποσπάσματα από το βιβλίο, υπό τους ήχους της λύρας του Θόδωρου Κοτίδη.
Θόδωρος Κοτίδης, Νίκος Τυριτίδης
Η εκδήλωση, η οποία διοργανώθηκε με τη χορηγία του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Ιβάν Σαββίδη, ολοκληρώθηκε με το τραγούδι «Την πατρίδα μ’ έχασα» από τον Θόδωρο Κοτίδη, και με συζήτηση του Ομέρ με τους παρευρισκόμενους.
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
