Παιδιά από την Αρμενία φιλοξενούνται μια φορά το χρόνο στην Ελλάδα, 21 συνεχόμενα χρόνια τώρα, με πρωτοβουλία της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος. Φέτος, όμως, η δράση αυτή είχε μεγαλύτερη βαρύτητα γιατί αφορούσε ορφανά από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, μια εμπόλεμη ζώνη όπου τα αρμενικά εδάφη δέχονται επιθέσεις από το Αζερμπαϊτζάν. Τα 23 Αρμενόπουλα έφτασαν στην Αθήνα στις 22 Αυγούστου, και στις 24 του ίδιου μήνα, όπως είναι καθιερωμένο, ταξίδεψαν στη Σύρο για να περάσουν λίγες στιγμές ηρεμίας, να ξεχάσουν τον πόλεμο και να χαρούν.
Κατά την επίσκεψή τους στην Ελλάδα τα παιδιά άρχισαν ξανά να χαμογελούν και να ελπίζουν…
Το pontos-news.gr τα επισκέφτηκε στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα του Πειραιά, όπου φιλοξενήθηκαν μετά τη Σύρο, για να καταγράψει τις εντυπώσεις και τα συναισθήματά τους. Τη φροντίδα τους είχαν αναλάβει δύο καθηγήτριες από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, η δασκάλα μουσικής Ελμίρα Γκασπαριάν, από το χωριό Ταλίς, και η δασκάλα αγγλικών Λουσινέ Αμιλιάν, από το χωριό Ματς Ταγκέρ.
Ανακαινίζεται το Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα, όμως η αγκαλιά του είναι πάντα ανοιχτή
Όπως μας είπαν οι δύο εκπαιδευτικοί, εννέα από τα παιδιά είναι από το Στεπανακέρτ, δύο από το χωριό Ταλίς και τα υπόλοιπα από διάφορα χωριά του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Δεκαεννέα από αυτά έχασαν τον πατέρα τους στον πόλεμο, το ένα έχασε τον αδελφό του, ενώ τα υπόλοιπα τρία ανήκουν σε πολύτεκνες οικογένειες.
«Η εμπειρία μας εδώ ήταν πολύ ωραία. Τα παιδιά το ευχαριστήθηκαν. Ήταν σαν ένα παραμύθι και εμείς ήμασταν οι ήρωες αυτού του παραμυθιού.
»Η διαμονή εδώ άρεσε πολύ στα παιδιά, δεν θέλουν να φύγουν. Οι άνθρωποι, τόσο εδώ όσο και στη Σύρο, ήταν πολύ ευγενικοί. Στη Σύρο μας υποδέχτηκε ο δήμαρχος και μας κανόνισε ξενάγηση στην πόλη, και ήταν πανέμορφα. Αλλά και εδώ τα παιδιά έκαναν πολλούς καινούργιους φίλους. Μπορεί να μην έχουν κοινή γλώσσα συνεννόησης, όμως βλέπεις ότι παίζουν μαζί και περνάνε όμορφα» μας είπε η μουσικός Ελμίρα Γκασπαριάν.
Τα παιδιά χαλαρώνουν ακούγοντας πάντα με προσοχή τη δασκάλα τους Ελμίρα Γκασπαριάν
«Ως δασκάλα φρόντισα κατά τη διαμονή μας να κάνουμε μαθήματα μουσικής· μάθαμε να τραγουδάμε όλοι μαζί ως χορωδία γνωστά αρμένικα τραγούδια του τόπου μας. Τα παιδιά τραγουδούν και χορεύουν τόσο ωραία».
Για του λόγου το αληθές, τα παιδιά αφιέρωσαν στο pontos-news.gr ένα παραδοσιακό τραγούδι της πατρίδας τους.
Και η δασκάλα αγγλικών, Λουσινέ Αμιλιάν, είχε μόνο λόγια ευγνωμοσύνης να εκφράσει για την παραμονή τους στην Ελλάδα: «Επισκεφτήκαμε την Αθήνα και τη Σύρο. Παντού μας υποδέχτηκαν θερμά και τους ευχαριστούμε γι’ αυτό. Ευχαριστούμε τον δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο της Ερμούπολης στη Σύρο. Ευχαριστούμε και την Καθολική Επισκοπή Σύρου, τους Φρερ, καθώς και το Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα.
»Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά να έρχονται εδώ στην Ελλάδα· ειδικά γι’ αυτά που έχασαν τον πατέρα τους. Εδώ ηρεμεί η ψυχή τους. Είναι μια πολύ σημαντική δράση. Πιστεύω ότι αν δεν λάμβανε χώρα αυτή η πρωτοβουλία, δε θα είχαν ποτέ την ευκαιρία να έρθουν στην Ελλάδα. Εδώ στην Αθήνα επισκεφτήκαμε την Ακρόπολη και το Θωρηκτό Αβέρωφ. Αγοράσαμε και σουβενίρ για να τα πάμε πίσω στον τόπο μας».
Μια μεγάλη παρέα έτοιμη να τραγουδήσει τραγούδια της πατρίδας
Μερικά από τα παιδιά παρακολουθούσαν με απορία κατά τη διάρκεια της συνέντευξης. Όταν ρωτήθηκαν για το πώς νιώθουν εδώ στην Ελλάδα, απάντησαν με σεμνότητα και ευγνωμοσύνη: «Ευχαριστούμε για όλα. Ήταν πολύ ευχάριστα. Μας άρεσε πολύ η φιλοξενία των ανθρώπων. Μας άρεσαν τα πάντα εδώ στην Ελλάδα· η θάλασσα, η μουσική…».
Παρών στις εγκαταστάσεις του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος ήταν και ο επικεφαλής της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδας, Χατσίκ Χατσατουριάν, ο οποίος μεριμνά συνεχώς για την άνετη παραμονή των παιδιών στην Ελλάδα και τη σωστή μεταχείρισή τους. Το pontos-news.gr τον ρώτησε για την σημαντική αυτή πρωτοβουλία.
«Για 21η φορά γίνεται αυτή η πρωτοβουλία, αλλά δυστυχώς φέτος γυρίσαμε 21 χρόνια πίσω, όταν με το Δήμο Άνω Σύρου αρχίσαμε να φέρνουμε ορφανά παιδιά από τον πρώτο πόλεμο του Ναγκόρνο Καραμπάχ – από το 1988 μέχρι το 1992-93. Στη συνέχεια, όταν ηρέμησαν τα πράγματα, φέρναμε αριστούχα παιδιά, από πολύτεκνες οικογένειες, φτωχά παιδιά, καθώς και όσα είχαν υψηλές μουσικές ικανότητες.
»Τα παιδιά που είναι εδώ σήμερα, έχασαν τον πατέρα τους το πρώτο τετραήμερο του Απρίλη. Ξημερώματα της 2ας Απριλίου εισέβαλαν οι Ένοπλες Δυνάμεις στα χωριά του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Βομβαρδίστηκαν σχολεία. Ανάμεσα στους νεκρούς ήταν και ένας 12χρονος μαθητής. Οι επιθέσεις έγιναν ακόμα και σε άμαχο και άοπλο πληθυσμό» μας λέει ο Χατσίκ Χατσατουριάν.
Λίγες στιγμές ηρεμίας πριν από την επιστροφή στην καθημερινότητα
«Εύχομαι να μην έχουμε νέα θύματα. Αυτή η δράση δεν θα σταματήσει, αλλά θα συνεχιστεί όπως γίνεται εδώ και τόσο καιρό. Ως Αρμενική Εθνική Επιτροπή θα συνεχίσουμε τη συνεργασία με το Δήμο Σύρου-Ερμούπολης, με το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Παιδείας του Ναγκόρνο Καραμπάχ.
»Πέρυσι είχαν έρθει 25 παιδιά και συμμετείχαν στο μουσικό φεστιβάλ της Ερμούπολης· περίπου 1.000 άτομα παρακολούθησαν δύο ώρες αρμενικής μουσικής και χορού. Άρα αυτή δράση δεν αφορά μόνο την ξεκούραση των παιδιών· πρόκειται για μια ανταλλαγή πολιτισμού μεταξύ Αρμενίων και Ελλήνων. Η φιλία μεταξύ των λαών κρατά εδώ και αιώνες και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα σε επίπεδο πολιτισμού. Αυτά τα 21 χρόνια έχουν έρθει στη Σύρο, αλλά και γενικότερα στην Ελλάδα, πάνω από 400 παιδιά, και μαζί με τους υπευθύνους ο αριθμός φτάνει τους 450.
Παιδιά της Σύρου, ηλικίας 10-17 χρονών, δέχτηκαν στην παρέα τους τα 23 Αρμενόπουλα και τους μάθαιναν να τραγουδούν και να χορεύουν (φωτ.: cyclades24.gr)
»Φέτος που ήρθαν παιδιά από το Ναγκόρνο Καραμπάχ που έχουν χάσει τον πατέρα τους, οι Συριανοί συνεννοήθηκαν και κάλεσαν παιδιά ηλικίας 10-17 χρονών με μπουζούκια και κιθάρες για να παίξουν Βαμβακάρη! Ήρθαν και μερικά παιδιά με παραδοσιακές στολές για να χορέψουν νησιώτικα και πήραν μαζί και τα δικά μας, για να μάθουν κι αυτά να χορεύουν. Οι αναμνήσεις που θα κουβαλήσουν μαζί τους πίσω στην πατρίδα τους θα είναι πάρα πολλές. Είναι ξεχωριστό να βλέπεις στα σπίτια των παιδιών στα χωριά του Ναγκόρνο Καραμπάχ να έχουν φωτογραφία του πατέρα που σκοτώθηκε, δίπλα μια ελληνική σημαιούλα και πιο πέρα φωτογραφίες από τη Σύρο και την Ελλάδα…
»Στο χωριό Μεχμανά του Ναγκόρνο Καραμπάχ υπάρχει σύλλογος Ποντίων, αν και είναι λίγοι στην περιοχή. Ο σύλλογος αυτός με κυβερνητική προτροπή θα δυναμώσει για να μπορέσει να λαμβάνει πρωτοβουλίες.
»Παρακολουθούσα και τις εξελίξεις για την Παγκόσμια Ολυμπιάδα Νεοελληνικής Γλώσσας. Είμαι χαρούμενος που έλαβε τη δεύτερη θέση η Ναρίν Χακομπιάν από την Αρμενία, που επιβεβαιώνει αυτό που επισήμανα για τις ανταλλαγές πολιτισμού μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένης και της γλώσσας.
Το ορφανοτροφείο της Near East
»Εκ μέρους της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδας θα ήθελα να ευχαριστήσω για άλλη μια φορά το λαό της Σύρου, καθώς βέβαια και το Δήμο τους.
»Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ το γεγονός ότι το 1922 η Σύρος δέχτηκε 2.000 ορφανά παιδιά που ήρθαν από τη Μικρά Ασία.
»Εκεί φτιάχτηκε το σημερινό στρατόπεδο, που τότε ήταν ορφανοτροφείο για τη στέγασή τους. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει και για τους Φρερ στη Σύρο, καθώς και για το Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα του Πειραιά, χωρίς τα μέσα του οποίου δε θα ήταν δυνατή η μετακίνηση των παιδιών. Τέλος, ένα ευχαριστώ και στο pontos-news.gr, που τα τελευταία χρόνια είστε πάρα πολύ κοντά μας» δήλωσε ο Χατσίκ Χατσατουριάν.
Τελευταίες στιγμές με γεύση Ελλάδα πριν από την επιστροφή στην πατρίδα
Στις 7 Σεπτεμβρίου τα 23 παιδιά αναχώρησαν για το Ερεβάν, κι από κει ο καθένας κατευθύνθηκε στο χωριό του παίρνοντας μαζί του μια αχτίδα ελπίδας για ένα καλύτερο μέλλον.
Κείμενο, φωτογραφίες, βίντεο: Κώστας Τσενκελίδης
